Aday Memurların Yetiştirilmeleri ve Eğitimleri Hakkında Genel Yönetmelik
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu kapsamında ilk defa devlet memurluğuna atanan adayların asli memurluğa geçiş süreçleri, 657 sayılı Kanunun 54 ve 55. maddeleri ile Aday Memurların Yetiştirilmelerine İlişkin Genel Yönetmelik (21.02.1983 tarihli ve 83/6061 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı) ile düzenlenmektedir. Bu rehberde adaylık sürecini, eğitim aşamalarını ve başarı kriterlerini inceliyoruz.
Aday Memurluk Süreci ve Yasal Süreler
| Eğitim Aşaması | Asgari Süre | Azami Süre | Eğitimin Amacı ve İçeriği |
|---|---|---|---|
| 1. Temel Eğitim | 10 gün | 2 ay | Bütün memurların ortak vasıfları ile ilgili temel ilkeler (Anayasa, 657 sayılı DMK, Devlet teşkilatı, resmi yazışma, halkla ilişkiler, gizlilik, etik vb.). |
| 2. Hazırlayıcı Eğitim | 1 ay | 6 ay | Aday memurun atandığı kurum, sınıf, kadro ve görevlerine ilişkin mesleki bilgi ve becerileri kazandırma. |
| 3. Staj (Uygulamalı Eğitim) | 2 ay | Adaylık süresi sonu | Teorik bilgileri fiilen uygulayarak deneyim ve pratik beceri kazandırma. |
| Toplam Adaylık Süresi | 1 yıl | 2 yıl | 657 DMK md. 54 gereğince adaylık süresi 1 yıldan az, 2 yıldan çok olamaz. |
Eğitim Programları ve Konu Başlıkları
Temel eğitimde tüm memurlara ortak olarak Atatürk İlkeleri, T.C. Anayasası, 657 sayılı Kanun, Devlet Teşkilatı, Resmi Yazışma Kuralları, Belge Yönetimi ve Arşivleme, Gizlilik ve Güvenlik, Halkla İlişkiler, İnsan Hakları ve Etik gibi temel konular aktarılır.
Hazırlayıcı eğitim ise kurumun merkez ve taşra birimlerinin tanıtımı, mevzuat uygulamaları, birim iş akışları ve görevin gerektirdiği teknik bilgileri kapsar. 657 sayılı Kanunun 55. maddesine göre hazırlayıcı eğitim süresi 6 aydan fazla olamaz.
Sınav ve Değerlendirme Esasları
- Değerlendirme: Temel ve hazırlayıcı eğitim sonunda sınav yapılır. Değerlendirme 100 tam puan üzerinden gerçekleştirilir.
- Başarı Barajı: Sınavlarda 60 ve üzeri puan alanlar başarılı sayılır.
- Buçuklu Puanlar: Sınav puanlarında buçuklu puanlar bir üst tam puana tamamlanır (örneğin 59,5 → 60).
- İtiraz Hakkı: Aday memurlar sınav sonuçlarının kendilerine tebliğinden itibaren yasal süre içinde sınav komisyonuna yazılı olarak itiraz edebilirler.
Başarısızlık Durumunda Uygulanan Hükümler
657 sayılı Kanunun 56 ve 57. maddeleri uyarınca; adaylık süresi içinde temel ve hazırlayıcı eğitim devreleri ile staj dönemlerinin herhangi birinde başarısız olan, adaylık süresi içinde aylıktan kesme veya kademe ilerlemesinin durdurulması cezası alan aday memurların ilişikleri kesilir. Bu şekilde ilişiği kesilenler 3 yıl süreyle devlet memurluğuna tekrar atanamazlar.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Hazırlayıcı eğitim en fazla ne kadar sürebilir?
Aday memurun yıllık izin hakkı var mıdır?
Adaylık döneminde askere giden memurun durumu ne olur?
Sıkça Sorulan Sorular
657 sayılı Kanunun 54. maddesine göre adaylık süresi en az 1 yıl, en fazla 2 yıldır. Adaylık süresi içinde temel eğitim, hazırlayıcı eğitim ve staj süreçleri tamamlanır.
Temel eğitim 10 günden az, 2 aydan fazla olamaz. Tüm hizmet sınıflarına ortak olarak uygulanır.
Hazırlayıcı eğitim 1 aydan az, 6 aydan fazla olamaz. Aday memurun kadro ve görevine yönelik bilgi ve becerileri kazandırır.
Staj en az 2 ay olmak kaydıyla adaylık süresi içinde tamamlanır. Uygulamalı eğitim niteliğindedir.
Temel eğitimde; Atatürk ilkeleri, Anayasa, 657 sayılı Kanun, belge yönetimi, resmi yazışma, arşivleme, e-Devlet, halkla ilişkiler, insan hakları, iş sağlığı ve güvenliği gibi 17 konu yer alır.
Çoktan seçmeli, klasik yazılı veya uygulamalı şekilde yapılabilir. 100 puan üzerinden 60 ve üzeri alanlar başarılı sayılır.
Temel, hazırlayıcı eğitim veya stajdan başarısız olanlar asli memurluğa atanamaz; 3 yıl süreyle devlet memurluğuna atanamazlar.
İlk 3 yıl içinde birim amirinin veya deneyimli bir memurun refakatinde uygulamalı olarak yetiştirilir (usta-çırak ilişkisi). Adaylık süresinin ilk yılında <a href="/memur-yillik-izin-2026-sureler-kullanim-devir">yıllık izin kullanamayacağınızı</a> unutmayın; mazeret izni ve hastalık izni ise aday memurlara da verilir.
Adaylık süresi içinde silahaltına alınanların tamamlanamayan eğitimleri, terhislerinden sonra uygun ilk eğitim grubuna dahil edilerek tamamlatılır.
Hayır; 657 md. 54'e göre adaylık süresi 1 yıldan az 2 yıldan fazla olamaz, özel durumlar dışında uzatılamaz.