Memurların Ticaret Yasağı: Hangi Şirketlere Ortak Olunabilir?
Devlet memurlarının ticaret yapma yasağı, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 28. maddesinde düzenlenmiştir. Ancak bu hüküm, memurun bütün ekonomik işlemlerini yasaklayan genel bir malvarlığı yasağı değildir.
Temel ayrım; pasif yatırım veya pay sahipliği ile memurun bizzat ticari faaliyeti yönetmesi, temsil etmesi veya tacir/esnaf sayılmasını gerektirecek faaliyette bulunması arasındadır.
Bu nedenle “memur şirket ortağı olamaz” veya “memur hiçbir şekilde ek gelir elde edemez” gibi mutlak ifadeler yerine, şirket türü, ortaklık sıfatı, yönetim ve temsil yetkisi ile faaliyetin fiili niteliği birlikte değerlendirilmelidir.
Son güncelleme: 01 Eylül 2026
657 sayılı Kanunun 28. maddesi memurun ticari faaliyette bulunmasını sınırlar; ancak her türlü şirket pay sahipliğini otomatik olarak yasaklamaz. Memur, anonim veya limited şirkette pasif pay sahibi olabilir. Buna karşılık şirketin yönetiminde, temsilinde veya fiili ticari faaliyetinde görev alması 657/28 bakımından risk oluşturur. 657 sayılı Kanun m.28
Ticaret Yasağının Kapsamı
657 sayılı Kanunun 28. maddesine göre memurlar; Türk Ticaret Kanununa göre tacir veya esnaf sayılmalarını gerektirecek bir faaliyette bulunamaz, ticaret ve sanayi müesseselerinde görev alamaz, ticari mümessil veya ticari vekil olamaz, kollektif şirketlerde ortak ve komandit şirkette komandite ortak olamaz.
Aynı maddede memurların mesleki faaliyet veya serbest meslek icrası amacıyla ofis, büro, muayenehane ve benzeri yerler açamayacağı ve özel hukuk tüzel kişilerine ait işyerlerinde çalışamayacağı da düzenlenmektedir. Mevzuat Metni
Belirleyici ölçüt yalnızca “para kazanılıyor mu?” değildir. Memurun ticari faaliyetin içinde fiilen yer alıp almadığı, yönetim/temsil yetkisi kullanıp kullanmadığı ve tacir/esnaf sayılmasını gerektiren bir faaliyet yürütüp yürütmediği önemlidir.
Memur Hangi Şirketlere Ortak Olabilir?
| Şirket Türü | Pasif Pay Sahipliği | Yönetim / Temsil | Genel Değerlendirme |
|---|---|---|---|
| Anonim şirket | Genel olarak mümkün | Memur yönetim/temsil görevinde bulunmamalıdır. | Pasif pay sahipliği ile fiili yönetim birbirinden ayrılır. |
| Limited şirket | Genel olarak mümkün | Memur müdür/temsilci olarak görev almamalıdır. | Şirket sözleşmesi ve fiili görev ayrıca incelenmelidir. |
| Kollektif şirket | Yasak | — | 657/28 açıkça ortaklığı yasaklar. |
| Komandit şirket | Komandite ortaklık yasak | — | Komanditer ve komandite ortaklık ayrımı önemlidir. |
| Şahıs işletmesi | Yasak | — | Memuru tacir/esnaf konumuna sokan faaliyettir. |
Millî Eğitim Bakanlığının güncel SSS sayfasında, 12.02.2014 tarihli ve 506 sayılı Devlet Personel Başkanlığı görüşüne atıfla; limited şirket sözleşmesinde şirketi idare ve temsil edecek kişiler arasında yer almamak ve yönetim/denetimde görev almamak kaydıyla 657'ye tabi memurun anonim veya limited şirket ortağı olmasında hukuki sakınca bulunmadığı değerlendirmesine yer verilmektedir. MEB – Resmî SSS
Memur Anonim Şirketin %100 Hissesine Sahip Olabilir mi?
Evet, tek ortaklı anonim şirket hukuken mümkündür. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 338. maddesi anonim şirketin bir veya daha fazla pay sahibiyle kurulabileceğini düzenlemektedir. Dolayısıyla memurun %100 pay sahibi olması ile şirketi yönetmesi aynı hukuki durum değildir. TTK m.338
Memur pay sahibi olarak kalırken yönetim kurulunda görev almamalı ve şirketi temsile yetkili olmamalıdır. Anonim şirketin yönetim ve temsil yetkisi TTK'da yönetim kuruluna verilmiştir ve temsil yetkisinin kullanımı ayrıca düzenlenmiştir.
“Şirketin tamamı benimse şirketi de ben yönetmeliyim” yaklaşımı memur açısından doğru değildir. Pay sahipliği ile yönetim/temsil görevi birbirinden ayrılmalıdır.
Kripto Para ve Borsa Yatırımları
657 sayılı Kanunun 28. maddesinde kripto varlık veya borsa yatırımı hakkında özel bir yasak bulunmamaktadır. Bu nedenle kişisel yatırım işlemi ile ticari faaliyet birbirine karıştırılmamalıdır.
| Faaliyet | Genel Değerlendirme |
|---|---|
| Borsa hissesi almak | Pasif yatırım olarak değerlendirilebilir. |
| Hisse senedi satmak | Kişisel yatırım işlemi ile ticari faaliyet arasında ayrım yapılmalıdır. |
| Kripto varlık almak/satmak | 657/28'de özel yasak yoktur; kişisel yatırım niteliği ile ticari faaliyet ayrılmalıdır. |
| Kripto madenciliği | Emek, organizasyon ve devamlı ticari faaliyet içeriyorsa 657/28 bakımından ayrıca değerlendirilmelidir. |
| Kripto platformu/exchange işletmek | Ticari organizasyon niteliği taşıyacağından memurun fiilen yürütmesi 657/28 bakımından sorun yaratabilir. |
Vergi bakımından ise kripto varlık ve menkul kıymet kazançlarının vergilendirilmesini ayrı bir konu olarak değerlendirmek gerekir. Bu rehberde “tüm kripto kazançları kesin olarak şu vergiye tabidir” şeklinde güncel özel bir vergi kuralı oluşturulmamıştır.
Gayrimenkul Yatırımı ve Kira Geliri
Memurun taşınmaz edinmesi ve taşınmazını kiraya vermesi, tek başına 657/28'de yasaklanan ticari faaliyet anlamına gelmez.
Ancak gayrimenkul alım-satımının süreklilik, organizasyon ve ticari amaç taşıyacak şekilde yürütülmesi hâlinde değerlendirme değişebilir. Bu nedenle “gayrimenkul alım satımı her durumda serbesttir” şeklinde mutlak bir ifade kullanılmamalıdır.
E-Ticaret, Mağaza ve Freelance Faaliyetler
| Faaliyet | Genel Durum | Neden? |
|---|---|---|
| Fiziki mağaza/dükkan işletmek | Yasak | Tacir/esnaf sayılmayı ve fiili ticari faaliyeti gündeme getirir. |
| Trendyol/Amazon/Etsy mağazası | Genellikle yasak | Devamlı satış ve ticari organizasyon niteliğindeki faaliyetler 657/28 bakımından sorun oluşturur. |
| Freelance hizmet | Somut duruma göre değerlendirilir | Faaliyetin serbest meslek veya ticari faaliyet niteliği ve 657'deki diğer yasaklar dikkate alınır. |
| Kitap telifi | Salt telif geliri ile ticari faaliyet aynı değildir | Fikri eser üzerindeki haklar ve fiili faaliyet ayrı değerlendirilmelidir. |
| Özel ders | Özel mevzuat ve faaliyetin niteliğine göre | Serbest meslek faaliyeti, özel kanunlar ve memuriyet statüsü birlikte değerlendirilir. |
Memurun Eşi Şirket Kurabilir mi?
657 sayılı Kanunun 28. maddesindeki yasak doğrudan memurun kendisine yöneliktir. Bu nedenle memurun eşinin şirket kurması, yalnızca eş olması nedeniyle yasaklanmış değildir.
Ancak memurun eşinin şirketinde fiilen çalışması, yönetim veya temsil görevi üstlenmesi ya da şirket faaliyetini gerçekte kendisinin yürütmesi farklı değerlendirilir.
Mal Bildirimi ve Ticaret Yasağı
Şirket payları, taşınmazlar ve Yönetmelik kapsamında mal bildirimine konu olan diğer mal, hak, gelir, alacak ve borçlar bakımından 3628 sayılı Kanun ile Mal Bildiriminde Bulunulması Hakkında Yönetmelik hükümleri dikkate alınmalıdır.
Genel mal bildirimi, kapsam dahilindeki görevliler için sonu 0 ve 5 ile biten yıllarda en geç Şubat ayı sonuna kadar yenilenir. Bunun yanında göreve giriş/ayrılış ve önemli malvarlığı değişiklikleri için ayrıca bildirim yükümlülükleri vardır.
“Her yıl mal bildirimi verilir” demek yanlış olduğu gibi, “5 katını aşan her türlü malvarlığı artışı bildirilir” demek de mevzuatı fazla genelleştirir. Yönetmeliğin 8 ve 10. maddelerindeki malın türü ve değerine ilişkin kurallar birlikte uygulanmalıdır.
Ticaret Yasağına Aykırılığın Disiplin Sonucu
657 sayılı Kanunun 125/D-h bendi, “ticaret yapmak veya Devlet memurlarına yasaklanan diğer kazanç getirici faaliyetlerde bulunmak” fiilini kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını gerektiren fiiller arasında saymaktadır. Danıştay 12. Dairesinin kararlarında da 657/28 ile 125/D-h hükümleri birlikte uygulanmaktadır.
Öğrenim durumu nedeniyle yükselebileceği derecenin son kademesinde bulunan memurlar bakımından 125. maddede, kademe ilerlemesinin durdurulması cezasının yerine brüt aylığın belirli oranında kesinti yapılmasına ilişkin özel düzenleme bulunmaktadır. Danıştay 12. Daire
657 sayılı Kanunda memurun ticari faaliyetinden elde ettiği gelire idari makam tarafından genel bir “el koyma/müsadere” yetkisi veren bir disiplin cezası bulunmamaktadır. Bu nedenle eski metindeki “gelire el koyma” ifadesi kaldırılmıştır.
Memur İçin Ticaret Yasağı Kontrol Listesi
| İkon | Kontrol | Ne Yapılmalı? |
|---|---|---|
| Yönetici miyim? | Şirketin yönetim/temsil görevinde bulunuyorsanız 657/28 bakımından durumunuzu derhal kontrol edin. | |
| Ticaret sicilinde temsil yetkim var mı? | Fiili ve hukuki temsil yetkisini sonlandırmadan önce kurumunuzun personel biriminden görüş alın. | |
| Mağaza/işletme yürütüyor muyum? | Memuru tacir/esnaf konumuna sokabilecek faaliyeti sonlandırın. | |
| Yatırım mı, ticaret mi? | Borsa/kripto işlemlerinin kişisel yatırım mı yoksa ticari organizasyon mu olduğunu değerlendirin. | |
| Mal bildirimi | 3628 ve ilgili Yönetmeliğe göre bildirim zamanlarını ve malın bildirim kapsamını kontrol edin. |
- 657/28 doğrudan ticari faaliyeti ve tacir/esnaf sayılmayı gerektiren faaliyetleri yasaklar.
- A.Ş. ve Ltd. pay sahipliği ile şirket yönetimi aynı şey değildir.
- %100 A.Ş. pay sahipliği, tek ortaklı A.Ş. hükümleri nedeniyle şirket yönetimine otomatik olarak katılmayı gerektirmez.
- 125/D-h ticaret yapmak veya yasaklanan diğer kazanç getirici faaliyetler için kademe ilerlemesinin durdurulmasını öngörür.
- Mal bildirimi yıllık değildir; 0 ve 5 ile biten yıllardaki genel yenilemenin yanında özel bildirim süreleri de vardır.
İlgili Rehberler
- Memur Mal Bildirimi 2026 — Mal bildiriminin kapsamı ve bildirim süreleri
- Memur Disiplin Cezaları ve Özlük Dosyasından Silinme
- Memur Sosyal Medya Kullanımı ve Disiplin Cezası
- Memuriyetten İstifa ve Geri Dönüş
Yasal Dayanaklar
- 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu m.28 — Ticaret ve diğer kazanç getirici faaliyetlerde bulunma yasağı
- 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu m.29 — Hediye alma ve menfaat sağlama yasağı
- 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu m.30 — Denetimi altındaki teşebbüsten menfaat sağlama yasağı
- 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu m.125/D-h — Ticaret yapmak veya yasaklanan diğer kazanç getirici faaliyetlerde bulunmak
- 3628 sayılı Mal Bildiriminde Bulunulması, Rüşvet ve Yolsuzluklarla Mücadele Kanunu — Mal bildirimi
- Mal Bildiriminde Bulunulması Hakkında Yönetmelik m.8-11 — Bildirimin kapsamı, ek bildirim ve yenileme
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.338 — Tek pay sahipli anonim şirket
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.370 — Anonim şirketlerde temsil
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Memurun şirket ortaklığı, yönetim/temsil görevi, yatırım işlemleri ve mal bildirimi bakımından somut durumun ve işlem tarihinde yürürlükte bulunan mevzuatın ayrıca değerlendirilmesi gerekir.
Sıkça Sorulan Sorular
Evet. 657 sayılı Kanunun 28. maddesi anonim şirket pay sahipliğini tek başına yasaklamaz. Ancak memur şirketin yönetim ve denetiminde görev almamalı, şirketi temsile yetkili olmamalı ve fiilen ticari faaliyette bulunmamalıdır.
Evet, pasif ortaklık mümkündür. Ancak şirket müdürü/temsilcisi olarak görev alınması veya fiilen yönetim ve ticaret faaliyetinde bulunulması 657/28 bakımından sorun oluşturabilir.
Tek ortaklı anonim şirket TTK m.338 uyarınca mümkündür. Memurun pay sahibi olması ile şirketi yönetmesi farklıdır; memur yönetim kurulunda görev almamalı ve temsil yetkisi kullanmamalıdır.
“Şirket kuramaz” şeklinde tüm şirket türlerini kapsayan mutlak bir cümle doğru değildir. 657/28 bakımından yasak, memurun tacir/esnaf sayılmasını veya ticari faaliyeti fiilen yürütmesini doğuran faaliyetler üzerindedir. Pasif anonim veya limited şirket ortaklığı, yönetim/temsil görevine girilmemesi şartıyla değerlendirilebilir.
Kişisel yatırım amaçlı pay alım satımı, tek başına 657/28'de düzenlenen ticaret yasağıyla aynı şey değildir. Ancak sürekli ve ticari bir organizasyon hâline gelen faaliyetler ile görev nedeniyle edinilen gizli bilgiler kullanılarak yapılan işlemler ayrıca değerlendirilmelidir.
657 sayılı Kanunun 28. maddesinde kripto varlıklara ilişkin özel bir yasak yoktur. Kişisel yatırım ile ticari faaliyet birbirinden ayrılmalıdır; madencilik, işletme kurma veya başkaları adına organizasyon yürütme gibi faaliyetler ayrıca değerlendirilmelidir.
Kural olarak hayır. 657/28, memurun tacir/esnaf sayılmasını gerektirecek faaliyette bulunmasını ve mesleki faaliyet için ofis, büro, muayenehane ve benzeri yerler açmasını yasaklar.
657/28 yasağı doğrudan memurun kendisine yöneliktir. Eşin şirket sahibi olması tek başına memurun ticaret yaptığı anlamına gelmez; ancak memurun şirketi fiilen yönetmesi, temsil etmesi veya çalışması ayrıca değerlendirilir.
Taşınmazın kiraya verilmesinden elde edilen pasif gelir, tek başına tacir/esnaf sayılmayı gerektiren ticari faaliyet olarak değerlendirilmez. Ancak faaliyet ticari bir organizasyona dönüşürse somut olay ayrıca incelenmelidir.
Genel mal bildirimi, 3628 sayılı Kanunun 7. maddesi ve ilgili Yönetmelik uyarınca sonu 0 ve 5 ile biten yıllarda en geç Şubat ayı sonuna kadar yenilenir. Göreve giriş/ayrılış ve önemli malvarlığı değişiklikleri için ayrıca bildirim süreleri vardır.