|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Maaş Rehberi
Memura Vekalet Aylığı Hangi Durumlarda Ödenir?
Memura Vekalet Aylığı Hangi Durumlarda Ödenir?Memura vekalet aylığı, bir memurun kendi asli görevi yanında veya asıl kadro boşken başka bir görevi vekaleten yürütmesi halinde gündeme gelen özel bir ödemedir. Ancak “müdürün görevini yapıyorum, o halde otomatik vekalet ücreti alırım” şeklinde bir kural yoktur. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 86. maddesi vekalet görevinin hangi hallerde verilebileceğini düzenlerken, 175. madde vekalet aylığının hangi esaslarla ödeneceğini düzenlemektedir. Ayrıca zam ve tazminat farkları ile 375 sayılı KHK kapsamındaki ek ödeme farkları için ayrı şartlar bulunmaktadır. Özellikle belediyelerde müdür, şube müdürü, zabıta amiri ve diğer yönetici kadrolarına vekalet uygulamalarında, vekalet edilen görevin asaleten atanma şartlarının taşıması büyük önem taşır. Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğünün güncel personel görüşlerinde bu şartlar ayrıntılı olarak açıklanmaktadır. Yayın tarihi: 16 Eylül 2026 Doğrudan Cevap
Boş bir kadroya vekalet edilmesi tek başına vekalet aylığı doğurmaz. Vekaletin 657/86 kapsamında verilmesi ve onayda belirtilmesi, vekilin asaleten atanmada aranan genel ve özel şartları taşıması ve vekaletin yetkili amir tarafından verilmesi gerekir. Bu şartlar sağlandığında 657/175, zam ve tazminat mevzuatı ve 375 sayılı KHK kapsamında ilgili ödemeler gündeme gelebilir. Vekalet Aylığı Nedir?Vekalet aylığı, memurun asli kadrosundan farklı bir görevi mevzuata uygun biçimde vekaleten yürütmesi nedeniyle ödenebilen mali bir haktır. Burada “vekalet görevi” ile “vekalet aylığı” aynı şey değildir. 657 sayılı Kanunun 86. maddesindeki temel yaklaşım, bir görevin memurlar eliyle vekaleten yürütülmesi halinde aylıksız vekaletin asıl olmasıdır. Kanun ayrıca vekalet aylığının hangi şartlarda verileceğini ve hangi hallerde vekalet ücretinden söz edilebileceğini düzenleyen hükümler içerir. Bu nedenle bir memurun üst kadronun görevlerini fiilen yürütmesi ile bu kadroya ilişkin mali haklardan yararlanabilmesi arasında hukuki bir fark vardır. 657 Sayılı Kanunun 86. Maddesi Neden Önemli?Vekalet ödemesinin ilk kontrol noktası 657 sayılı Kanunun 86. maddesidir. Çünkü vekalet görevinin hukuken hangi şekilde verildiğinin tespit edilmesi gerekir. Yerel yönetimler bakımından güncel personel görüşlerinde de vekaletin 657/86'ya göre verilmesi ve bu hususun vekalet onayında belirtilmesi, vekalet aylığı ve fark ödemelerinin temel şartlarından biri olarak açıklanmaktadır.
Vekalet İçin Asaleten Atanma Şartları Taşınmalı mı?Evet, temel kural budur. Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğünün güncel açıklamasına göre vekalet ücreti ödenebilmesi için vekaleten atanan personelin, vekalet edilen kadroya asaleten atanabilmek için mevzuatta aranan genel ve özel şartları taşıması gerekir. Bu noktada önemli bir ayrıntı vardır: Görevde yükselme sınavı aranan kadrolarda, vekalet ödemesi bakımından sınavın kazanılmış olması yerine ilgili sınava girebilme hakkının elde edilmiş olması yeterli olabilmektedir. Böylece sınav şartının kendisi ile sınava başvuru hakkı birbirinden ayrılmalıdır. Vekalet ≠ Asaleten Atama
Bir kadroya vekalet etmek, memurun o kadroya asaleten atanmış olduğu anlamına gelmez. Vekalet görevi geçici niteliktedir ve üst kadro bakımından otomatik kazanılmış hak oluşturmaz. Vekalet Aylığı Nasıl Hesaplanır?657 sayılı Kanunun 175. maddesinde vekalet aylığına ilişkin oranlar düzenlenmektedir. Bir görevi vekaleten yürüten memurlara, vekalet edilen görevin kadro derecesinin birinci kademesinin gösterge aylığının belirli oranları üzerinden ödeme yapılması söz konusu olabilir.
Buradaki oranların doğrudan “maaşın üçte biri” şeklinde yorumlanması yanlıştır. Esas alınan tutar, vekalet edilen görevin kadro derecesinin birinci kademesine ait gösterge aylığıdır. Dolayısıyla vekalet aylığını net maaşın %33'ü gibi düşünmek doğru değildir. Hesaplama için ilgili dönemin memur aylık katsayısı ile kanunda belirtilen gösterge esas alınır. Vekalet Aylığı Üçüncü Aydan Sonra mı Ödenir?Uygulamada özellikle boş kadrolara vekalet bakımından “üçüncü aydan sonra ödeme” ifadesiyle karşılaşılır. Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğünün güncel personel görüşlerinde de boş kadroya 657/86 kapsamında vekaletin üçüncü ayından sonra vekalet aylığına ilişkin değerlendirmeler bulunmaktadır. Ancak burada tek başına “üç ay doldu” demek yeterli değildir. Önce vekalet görevinin 657/86 kapsamına uygun olup olmadığı ve kişinin asaleten atanma şartlarını taşıyıp taşımadığı kontrol edilir. Örneğin bir belediye personelinin boş müdür kadrosuna vekalet ettirilmesi halinde, vekaletin usulüne uygun olması yanında müdür kadrosu için gereken öğrenim, hizmet ve diğer özel şartların da taşınması gerekir. Zam ve Tazminat Farkı Ödenir mi?Vekalet görevinde yalnızca vekalet aylığı değil, zam ve tazminat farkı da gündeme gelebilir. Bunun için vekalet edilen görev için öngörülen zam ve tazminatların toplam net tutarının, memurun asli kadrosu veya görevi karşılığında fiilen aldığı toplam net tutardan yüksek olması gerekir. Aradaki fark, ilgili zam ve tazminat mevzuatındaki şartlar çerçevesinde ödenebilir. Ancak her vekalet görevinde otomatik olarak fark çıkmaz.
375 Sayılı KHK Ek 9 Kapsamında Ek Ödeme FarkıVekalet edilen kadronun ek ödeme oranı da mali açıdan önemlidir. Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü, 375 sayılı KHK'nın Ek 9. maddesinin beşinci fıkrası kapsamında vekalet edilen kadronun ek ödeme tutarı asli kadroya göre daha yüksekse, gerekli şartlar sağlandığında aradaki ek ödeme farkının ödenebileceğini açıklamaktadır. Bu nedenle vekalet görevi nedeniyle ödenebilecek tutarı yalnızca “1/3 vekalet aylığı” şeklinde düşünmek eksik kalır. Uygun olaylarda üç farklı unsurun ayrı ayrı incelenmesi gerekir:
Bu üç kalemin her biri farklı mevzuat hükmü ve farklı hesaplama yöntemi üzerinden değerlendirilebilir. Müdür Kadrosuna Vekalet Eden Memur Ne Kadar Alabilir?“Müdür kadrosuna vekalet eden memur kesin olarak şu kadar TL alır” şeklinde sabit bir rakam vermek doğru değildir. Çünkü asli kadronun göstergesi, vekalet edilen kadronun derecesi, zam ve tazminat oranları, ek ödeme oranı ve ilgili dönemdeki maaş katsayıları sonucu değiştirir. Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğünün güncel görüşlerinde örneğin müdür kadrosuna vekalet eden personel bakımından, vekalet edilen kadronun birinci kademesine ait göstergenin 1/3'ü oranındaki vekalet aylığının yanında, asli ve vekalet görevlerinin zam-tazminat ve ek ödeme tutarları arasındaki farkların şartları varsa ayrıca ödenebileceği açıklanmaktadır. Bu nedenle güncel hesap yapılırken tek bir “vekalet ücreti” kalemi yerine bütün mali unsurlar ayrı ayrı kontrol edilmelidir. Belediyelerde Müdür Kadrosuna Vekalet ÖrneğiÖrneğin bir belediyede mühendis kadrosunda bulunan memurun boş bir müdür kadrosuna vekaleten atanmış olduğunu düşünelim. Personel müdürlük kadrosuna asaleten atanabilmek için gerekli öğrenim, hizmet, 68/B ve diğer şartları taşıyor; yalnızca görevde yükselme sınavı henüz sonuçlanmış değil veya sınava girebilme hakkı bulunuyor. Vekalet işlemi 657/86'ya uygun şekilde yapılmışsa, ilgili personel görüşlerinde belirtilen koşulların oluşması halinde vekalet aylığı; müdür kadrosundaki zam ve tazminatların asli kadrodan yüksek olması durumunda fark; ayrıca ek ödeme oranının yüksek olması halinde ek ödeme farkı gündeme gelebilir. Buna karşılık personel müdür kadrosunun asaleten atanma şartlarını taşımıyorsa yalnızca fiilen müdürlük görevini yapıyor olması aynı mali hakların otomatik olarak doğacağı anlamına gelmez. Vekalet Görevi Neden Her Zaman Ödeme Sağlamaz?Vekalet görevinin geçici olması ve 657 sayılı Kanunun aylıksız vekaleti asıl kabul etmesi bunun temel nedenidir. Ayrıca personelin asaleten atanma şartlarını taşımaması da vekalet mali hakları bakımından kritik bir engeldir. Yerel yönetimlerde özellikle görevde yükselme sınavına tabi kadrolar için vekalet görevi verilmesi, personelin otomatik biçimde kadro hakkı kazandığı anlamına gelmez. Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü, yönetici kadrolarına vekalet bakımından sınav hariç diğer atama şartlarının da karşılanmasını aramaktadır. Vekalet Aylığında Sık Yapılan Hatalar
Vekalet Aylığı İçin Kontrol Listesi
Vekalet Görevi ile Geçici Görevlendirme Aynı Şey mi?Hayır. Vekalet görevi, belirli bir kadro veya görevin vekaleten yürütülmesine ilişkindir. Geçici görevlendirme ise personelin kendi kadrosu korunarak başka bir görev veya yerde geçici olarak görevlendirilmesi gibi farklı bir hukuki işlem olabilir. Bu ayrım mali haklar bakımından önemlidir. Bir personelin başka bir birimde geçici olarak çalışması, tek başına vekalet aylığı hakkı doğurmaz. Aynı şekilde başka bir görevin fiilen yürütülmesi de işlemin mutlaka 657/86 kapsamında vekalet olduğu anlamına gelmez. Vekalet Görevi Sonradan Asaleten Atama Hakkı Verir mi?Hayır. Vekaleten yürütülen görev, memura o kadro üzerinde otomatik bir kazanılmış hak sağlamaz. Vekil, görevi geçici olarak yürütür; asıl kadroya atanmak için ayrıca ilgili mevzuatta öngörülen atama usulünün uygulanması gerekir. Özellikle görevde yükselme sınavına tabi müdür, şef veya benzeri kadrolarda vekalet edilmesi, personelin sınav ve atama sürecini ortadan kaldırmaz. Yerel yönetimlerde vekalet mali hakları bakımından dahi personelin asaleten atama için gerekli şartları taşıması aranabildiğinden, vekaletin kendiliğinden kadro hakkı oluşturduğu düşünülmemelidir. Yerel Yönetimlerde Vekalet Aylığına İlişkin Güncel YaklaşımYerel Yönetimler Genel Müdürlüğünün güncel personel görüşleri, vekalet ödemelerinin tek bir “vekalet ücreti” olarak ele alınmaması gerektiğini gösteriyor. Kurumun 192 numaralı görüşünde boş kadroya vekalette 657/86 kapsamı, onay, asaleten atama şartları ve yetkili amir koşulları birlikte sayılıyor. Aynı açıklamada gerekli şartların oluşması halinde vekalet görevi nedeniyle vekalet aylığı, zam ve tazminat farkı ile ek ödeme farkı ödenebileceği belirtilmektedir. Bu yaklaşım, bordro kontrolünde yalnızca tek satıra bakmak yerine bütün ödeme unsurlarının ayrı ayrı incelenmesini gerektirir. Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü Bordroda Vekalet Ödemesi Nasıl Kontrol Edilir?Vekalet görevi yapan bir memur, bordrosunda ödeme kalemlerini ayrı ayrı kontrol etmelidir. Öncelikle vekalet aylığının bulunup bulunmadığı; ardından zam ve tazminat farkları ile varsa ek ödeme farkının doğru hesaplanıp hesaplanmadığı incelenmelidir.
Ödeme yapılmadığını düşünüyorsanız, yalnızca “vekalet ücretim neden yok?” şeklinde sözlü başvuru yapmak yerine vekalet onayını, görev yazısını ve bordroyu birlikte incelemek daha sağlıklıdır. Vekalet Aylığı Hakkında Kısa SorularBoş müdür kadrosuna vekalet eden herkes ücret alır mı?Hayır. Vekaletin hukuken uygun şekilde kurulması ve vekalet edilen kadroya atanma şartlarının karşılanması gibi koşullar aranır. Müdür yardımcısı müdür kadrosuna vekalet ederse ödeme alabilir mi?Somut olayda 657/86 ve diğer mali mevzuat şartları karşılanıyorsa vekalet aylığı ve fark ödemeleri gündeme gelebilir. Ancak kadronun derecesi ve asli görevdeki mali haklar ayrıca hesaplanır. Vekalet aylığı ile maaşın üçte biri aynı mıdır?Hayır. Kanuni hesaplama, net maaş üzerinden “üçte bir” şeklinde yapılmaz. Vekalet edilen kadronun belirli gösterge aylığı üzerinden 657/175'teki oran uygulanır. Vekalet süresi emeklilikte üst kadrodan işlem görür mü?Vekalet görevi, üst kadroya asaleten atanmış olma anlamına gelmez. Emeklilik ve kesenek işlemleri bakımından kişinin sosyal güvenlik statüsü ve emeklilik mevzuatındaki özel hükümler ayrıca değerlendirilir. İlgili Hesaplama AraçlarıMemurÖzlük Hesaplama Araçları
Vekalet aylığının doğrudan hesaplandığı ayrı bir araç bulunmadığından, yalnızca yardımcı olabilecek hesaplamaları ekliyoruz: İlgili RehberlerVekalet, görevde yükselme ve belediye personel mevzuatıyla ilgili diğer içeriklere MemurÖzlük Rehberleri bölümünden ulaşabilirsiniz.
Kısaca
Vekalet aylığı otomatik bir ödeme değildir. 657/86 kapsamındaki usul, yetkili vekalet onayı, asaleten atama şartlarının taşınması ve ödeme için aranan diğer koşullar birlikte değerlendirilmelidir. Uygun durumda vekalet aylığının yanında zam-tazminat ve ek ödeme farkları da ayrıca gündeme gelebilir. Yasal Dayanaklar
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Vekalet aylığı ve diğer fark ödemelerinde vekaletin şekli, kadronun derecesi, personelin asli kadrosu, asaleten atama şartları ve işlem tarihinde yürürlükte olan mali mevzuat birlikte değerlendirilmelidir. Sıkça Sorulan Sorular
Memura vekalet aylığı hangi durumlarda ödenir?
Vekaletin 657 sayılı Kanunun 86. maddesine göre verilmesi ve onayda belirtilmesi, vekilin asaleten atamada aranan şartları taşıması ve vekaletin yetkili amir tarafından verilmesi gerekir. Ayrıca ilgili ödeme şartları gerçekleşmelidir.
Boş kadroya vekalet eden memura ödeme otomatik yapılır mı?
Hayır. 657 sayılı Kanunda bir görevin memurlar eliyle vekaleten yürütülmesi halinde aylıksız vekalet asıldır. Vekalet aylığı ve diğer fark ödemeleri için kanuni şartların ayrıca karşılanması gerekir.
Vekalet aylığı ne kadar?
657/175 kapsamında aylık ödeme, vekalet edilen görevin kadro derecesinin birinci kademesine ait gösterge aylığının belirli oranı üzerinden hesaplanır. Oran, vekaletin açıktan veya memur eliyle olmasına göre farklıdır.
Memur müdür kadrosuna vekalet ederse ücret alır mı?
Vekalet 657/86 kapsamında verilmiş, kişi asaleten atanma için sınav hariç diğer şartları taşıyor ve ödeme koşulları sağlanıyorsa vekalet aylığı ile ilgili zam-tazminat ve ek ödeme farkları ödenebilir.
Vekalet edilen kadronun tüm şartlarını taşımak gerekir mi?
Vekalet aylığı bakımından genel ve özel atama şartlarının taşınması gerekir. Ancak görevde yükselme sınavı aranan kadrolarda, sınavı kazanmış olma yerine ilgili sınava girebilme hakkının elde edilmiş olması yeterli olabilir.
Vekalet aylığı üçüncü aydan sonra mı başlar?
Yerel yönetimler uygulamasında boş kadroya vekaletin üçüncü ayından sonra vekalet aylığı ödenmesine ilişkin SGK/kurumsal uygulamalar vardır; ancak ödeme tarihini vekaletin 657/86 şartlarına uygunluğu ve memur/açıktan vekalet durumu belirler.
Vekalet görevinde zam ve tazminat farkı ödenir mi?
Vekalet edilen görev için öngörülen zam ve tazminatların toplam net tutarı, asli görev nedeniyle fiilen alınan toplamdan yüksekse aradaki fark ödenebilir; ilgili karar ve özel şartlar ayrıca kontrol edilir.
Vekalet görevinde ek ödeme farkı alınır mı?
375 sayılı KHK Ek 9 kapsamında vekalet edilen kadro için öngörülen ek ödeme, asli kadroya göre daha yüksekse ve diğer şartlar sağlanıyorsa aradaki fark ödenebilir.
Vekalet edilen kadro için sınav şartı varsa sınavı kazanmak şart mı?
Asaleten atama için görevde yükselme sınavı aranan kadrolarda vekalet ödemeleri bakımından sınavı kazanmış olma yerine ilgili sınava girebilme hakkının elde edilmiş olması yeterli olabilir.
Vekaleten görev yapmak terfi için kazanılmış hak sağlar mı?
Hayır. Vekaleten veya geçici görevlendirme ile yürütülen görevler, üst kadroya asaleten atanmış olma anlamına gelmez ve özellikle alt görev hizmeti bakımından otomatik kazanılmış hak oluşturmaz.
Müdür kadrosuna vekalet eden teknik personel fark alabilir mi?
Asaleten atanma şartları sınav hariç karşılanıyorsa, vekalet edilen kadronun zam ve tazminatlarının asli görevden yüksek olması halinde fark ödemeleri gündeme gelebilir.
Belediye personelinde vekalet aylığının temel dayanağı nedir?
Temel hükümler 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 86. ve 175. maddeleri ile zam-tazminat ve ek ödeme mevzuatıdır. Yerel yönetimlere ilişkin güncel personel görüşleri de uygulamanın açıklanmasında önemlidir. |