Memuriyetten Usulüne Uygun İstifa (Çekilme) ve Geri Dönüş Şartları 2026
Devlet memurluğundan ayrılmak isteyenlerin en çok dikkat etmesi gereken konu, istifanın yani kanundaki ifadeyle çekilmenin usulüne uygun gerçekleştirilmesidir. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 92, 94, 95, 96 ve 97. maddeleri; çekilme, çekilmiş sayılma ve yeniden memuriyete atanma bakımından temel kuralları belirlemektedir.
İstifa etmek yalnızca bir dilekçe verip aynı gün kurumdan ayrılmak anlamına gelmez. Çekilme isteğinin ne zaman sonuç doğuracağı, görevden hangi tarihte ayrılabileceğiniz ve yeniden memuriyete ne zaman başvurabileceğiniz ayrılış şekline göre değişir.
Bu rehberde usulüne uygun istifa, 1 aylık görevde kalma kuralı, çekilmiş sayılma halleri, 6 ay-1 yıl-3 yıl bekleme süreleri, yeniden atanma, kullanılmayan yıllık izinler ve emekli ikramiyesi konuları güncel mevzuat çerçevesinde açıklanmaktadır.
Son güncelleme: 29 Ağustos 2026
Usulüne uygun çekilen memur, 657 sayılı Kanunun 97. maddesindeki genel kural gereğince 6 ay geçmeden yeniden devlet memurluğuna alınamaz. Ancak çekilme şekline göre bekleme süresi 1 veya 3 yıla çıkabilir. Yeniden atanmak için ayrıca 657/92 kapsamındaki şartların, uygun boş kadronun ve idarenin atama işleminin bulunması gerekir.
Memuriyetten İstifa (Çekilme) Nedir?
657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 94. maddesine göre devlet memuru, bağlı olduğu kuruma yazılı olarak müracaat etmek suretiyle memurluktan çekilme isteğinde bulunabilir.
Kanunda “istifa” yerine esas olarak “çekilme” kavramı kullanılır. Günlük hayatta kullanılan istifa ifadesi ise aynı süreci anlatmak için kullanılmaktadır.
Çekilme isteğinin yazılı bildirilmesi gerekir. Ancak memur dilekçeyi verdikten sonra her durumda aynı gün görevi bırakamaz; 94 ve 95. maddelerdeki görevde kalma ve devir-teslim hükümleri ayrıca uygulanır.
İstifa Süreci: Adım Adım
| Aşama | İşlem | Temel Kural |
|---|---|---|
| 1 | Yazılı çekilme dilekçesi | Bağlı olunan kuruma sunulur. |
| 2 | Göreve devam | Yerine atanan gelene veya çekilme isteği kabul edilene kadar görev devam eder. |
| 3 | Bir aylık süre | Yerine atanan kişi bir ay içinde gelmez veya vekil atanmazsa, üstüne haber verilerek görev bırakılabilir. |
| 4 | İlişik kesme | Görevden ayrılış işlemleri kurumca tamamlanır. |
| 5 | Yeniden atanma | 657/97'deki bekleme süresi ve 657/92'deki diğer şartlar değerlendirilir. |
Dilekçe vermek ile fiilen görevden ayrılmak aynı şey değildir. 657 sayılı Kanunun 94. maddesindeki kurallar yerine getirilmeden görevden ayrılmak, çekilme prosedürünü bozabilir ve 657/97 kapsamında daha uzun bekleme süresine yol açabilir.
Usulüne Uygun İstifa ile Çekilmiş Sayılma Arasındaki Fark
| Kriter | Usulüne Uygun Çekilme | Çekilmiş Sayılma |
|---|---|---|
| Temel dayanak | 657 m.94 | 657 m.94/2 ve 657 m.97 |
| Şekil | Yazılı çekilme isteği | Kanundaki şartın gerçekleşmesiyle ayrıca yazılı başvuru aranmadan |
| Genel bekleme | 6 ay | Duruma göre 1 yıl veya 3 yıl |
| En tipik örnek | Yazılı istifa ve kanuni sürece uygun ayrılış | İzinsiz/mazeretsiz kesintisiz 10 gün görevi terk etme |
İstifa Eden Memur Ne Kadar Bekledikten Sonra Geri Dönebilir?
657 sayılı Kanunun 97. maddesi, yeniden devlet memurluğuna alınabilmek için çekilme şekline göre farklı bekleme süreleri öngörmektedir.
| Ayrılış Şekli | Bekleme Süresi |
|---|---|
| 657/94'e uygun şekilde çekilenler | 6 ay |
| 657/95 ve 96'ya aykırı şekilde çekilenler | 1 yıl |
| Devir ve teslim yükümlülüğüne uymadan ayrılanlar | 3 yıl |
| 657/96'da belirtilen olağanüstü yönetim/afet hallerinde kanuna aykırı çekilenler | Devlet memurluğuna alınamaz |
Bekleme süresinin tamamlanması tek başına yeniden memuriyete atanma hakkı vermez. 657 sayılı Kanunun 92. maddesindeki şartlar, uygun kadro, atanma nitelikleri ve idarenin atama işlemi ayrıca gerekir.
Kaç Kez İstifa Edilebilir?
Bu konudaki temel hüküm 657 sayılı Kanunun 92. maddesidir. Kanuna göre memurluktan kendi isteğiyle çekilenlerden veya Kanun hükümlerine göre çekilmiş sayılanlardan, iki defadan fazla olmamak üzere ayrılanlar şartları taşımaları halinde yeniden memurluğa dönebilirler.
| Durum | Genel Sonuç |
|---|---|
| 1. ayrılış | 657/97'deki süre ve 657/92 şartları sağlanırsa yeniden atanma mümkündür. |
| 2. ayrılış | Genel kural çerçevesinde yine yeniden atanma mümkündür. |
| 3. ayrılış ve sonrası | 657/92'deki “iki defadan fazla olmamak üzere” genel kuralı nedeniyle açıktan yeniden atanma imkanı bulunmaz. |
“İki kez istifa” kuralının dayanağı 657 sayılı Kanunun 92. maddesidir. 98. madde ise devlet memurluğunun hangi hallerde sona ereceğini düzenler.
İstifa Sonrası Yeniden Atanma Şartları
Bekleme süresi tamamlandıktan sonra yeniden memuriyete dönüş, otomatik bir hak şeklinde gerçekleşmez.
- 657/97 bekleme süresi tamamlanmalıdır.
- 657/92 kapsamında yeniden atama şartları bulunmalıdır.
- Uygun boş kadro bulunmalıdır.
- Adayın kadronun sınıf ve niteliklerini taşıması gerekir.
- Yetkili kurumun atama işlemini yapması gerekir.
2009 tarihli Başbakanlık genelgesinde de 657/92 kapsamında iki defadan fazla olmamak üzere çekilen veya çekilmiş sayılanların, 97. maddedeki bekleme sürelerini doldurmaları ve uygun boş kadro bulunması halinde yeniden atanabilecekleri; ancak atamanın ilgili kurumun takdirinde olduğu belirtilmiştir. citeturn391664search2
İstifa Dilekçesinde Sebep Yazmak Zorunlu mu?
657 sayılı Kanunun 94. maddesi memurun bağlı olduğu kuruma yazılı olarak çekilme isteğinde bulunmasını düzenlemektedir. Kanunda ayrıca “istifa sebebi mutlaka yazılmalıdır” şeklinde genel bir şart yer almamaktadır.
Bu nedenle dilekçede çekilme iradesinin açık ve anlaşılır biçimde belirtilmesi, tarih ve imzanın bulunması önemlidir.
İstifa Dilekçesi Örneği
Tarih: …/…/2026
Birime: ………………… Belediye Başkanlığı İnsan Kaynakları Müdürlüğü
Konu: Memurluktan Çekilme İsteği
657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 94. maddesi gereğince memurluktan çekilme isteğimi arz ederim.
Adı Soyadı: …………
Unvan: …………
İmza: …………
Dilekçenizin kuruma verildiğini gösteren kayıt numarası, tarih veya evrak kayıt belgesini saklayın. İleride çıkabilecek süre uyuşmazlıklarında tebliğ ve kayıt tarihleri önem taşıyabilir.
10 Gün Göreve Gelmeyen Memur Çekilmiş Sayılır mı?
Evet. 657 sayılı Kanunun 94. maddesine göre memurun izinsiz veya kurumlarınca kabul edilen mazereti olmaksızın görevi terk etmesi ve bu terkin kesintisiz 10 gün devam etmesi halinde, yazılı müracaat şartı aranmaksızın çekilme isteğinde bulunulmuş sayılır.
Bu durum, usulüne uygun istifa ile aynı değildir ve 657/97'de öngörülen daha ağır bekleme süresinin uygulanmasına neden olabilir.
Devir ve Teslim Yapmadan Ayrılmanın Sonucu
Devir ve teslimle yükümlü memurlar, bu işlemleri tamamlamadan görevlerini bırakamazlar. Devir ve teslim yükümlülüğünün ihlal edilmesi ayrıca 657 sayılı Kanunun 97. maddesinde daha uzun yeniden atanma bekleme süresiyle ilişkilendirilmiştir.
Devir ve teslim yükümlülüğünüz bulunuyorsa, ilişik kesme işlemini bu sorumluluğu yerine getirmeden yapmak ciddi sonuçlar doğurabilir. Özellikle para, belge, demirbaş veya resmi iş devri yapan görevlerde kurumun ilgili devir-teslim prosedürüne uyulmalıdır.
İstifa Eden Memurun Kullanılmayan Yıllık İzinleri
657 sayılı Kanunun 102. ve 103. maddeleri devlet memurlarının yıllık izin sürelerini ve kullanılmasını düzenlemektedir. İzinlerin işçilerde olduğu gibi ayrılışta otomatik olarak paraya çevrilmesini öngören genel bir 657 düzenlemesi yoktur.
657/103'e göre cari yıl ile bir önceki yıl dışındaki daha eski yıllara ait kullanılmayan izin hakları düşer. Bu nedenle istifa etmeyi planlayan memurun, yıllık izin durumunu ayrılış tarihinden önce kurumuyla kontrol etmesi önemlidir.
| Konu | Genel Durum |
|---|---|
| Kullanılmayan izin ücreti | Memurlar için işçilere özgü genel yıllık izin ücreti ödeme sistemi bulunmaz. |
| Cari yıl izni | Ayrılıştan önce kullanılabilmesi kurumun izin ve görev düzenine göre değerlendirilir. |
| Bir önceki yıl izni | 657/103 kapsamında cari yıl ile birlikte kullanılabilir. |
| Daha eski yılların izni | 657/103 uyarınca düşer. |
İstifa Eden Memur Emekli İkramiyesi Alabilir mi?
İstifa tarihinde emekli ikramiyesi ödenmez. Emekli ikramiyesi, kişinin gelecekte tabi olacağı emeklilik hükümleri çerçevesinde emekli olması veya ilgili sosyal güvenlik mevzuatında öngörülen diğer şartların oluşması halinde gündeme gelir.
Özellikle 5434 sayılı Kanuna tabi eski memurlar ile 5510 sayılı Kanunun 4/1-c kapsamındaki sigortalıların emekli ikramiyesi bakımından uygulanacak hükümleri birbirinden farklı olabilir. SGK'nın açıklamalarında da 5434 kapsamındaki istifaen ayrılanların belirli şartlarla isteğe bağlı iştirakçiliğe devam edebilmesi ancak bu sürede ikramiye ödenmemesi ayrıca belirtilmektedir. citeturn875494search0
“İstifa edince emekli ikramiyesi alınır” ifadesi doğru değildir. İstifa ile emekli olma aynı işlem değildir. İkramiye hakkının doğup doğmayacağı, ilerideki emeklilik şekline ve kişinin 5434/5510 kapsamındaki durumuna göre belirlenmelidir.
İstifa Eden Memur Kıdem Tazminatı Alır mı?
657 sayılı Kanuna tabi devlet memurları bakımından işçilere özgü kıdem tazminatı kurumu uygulanmaz.
Memurlar bakımından kıdem aylığı ile işçilere ait kıdem tazminatı farklı kavramlardır. Bu nedenle “istifa eden memura kıdem tazminatı ödenir” şeklinde bir ifade kullanılmamalıdır.
İstifa Edip Başka Kuruma Geçmek İsteyen Memur Önce İstifa Etmeli mi?
Hayır, her durumda önce istifa edilmesi gerektiği söylenemez.
Başka bir kamu kurumuna geçişte işlemin niteliği önemlidir. 657 sayılı Kanunun 74. maddesi kapsamındaki naklen atama ile merkezi yerleştirme veya başka bir özel atama usulü aynı şey değildir.
Bu nedenle başka bir kamu kurumundaki kadroya geçiş planlayan memur, atamanın hangi usulle yapılacağını netleştirmeden istifa etmemelidir. Önceden istifa edilmesi, 657 sayılı Kanunun 97. maddesindeki bekleme sürelerinin gündeme gelmesine neden olabilir.
İstifa Sonrası Sosyal Güvenlik ve Hizmet Süresi
İstifa etmek, daha önce kazanılmış kamu hizmetlerinin veya SGK kayıtlarının “yanması” anlamına gelmez. Ancak memuriyet sona erdikten sonra kişinin sosyal güvenlik statüsü ve gelecekteki emekliliği, bundan sonraki çalışma biçimine ve tabi olduğu mevzuata göre devam eder.
İstifa eden eski memurlar bakımından 5434 sayılı Kanuna tabi olanların bazı şartlarla isteğe bağlı iştirakçilik imkanları bulunabilir. Örneğin SGK, 15 Ekim 2008 öncesinde 5434'e tabi görev yapan ve gerekli hizmet şartlarını taşıyanların belirli koşullarla ayrılıştan itibaren 6 ay içinde isteğe bağlı iştirakçi olabileceklerini açıklamaktadır. citeturn875494search0
İstifa Öncesi Kontrol Listesi
| Kontrol | Ne Yapılmalı? |
|---|---|
| İstifa usulü | 657/94'e uygun yazılı çekilme dilekçesi verin. |
| Görevden ayrılış tarihi | Yerine atanan kişinin gelişi, kabul ve bir aylık süre kurallarını dikkate alın. |
| Devir-teslim | Varsa devir ve teslim yükümlülüklerinizi tamamlayın. |
| Yıllık izin | Kullanabileceğiniz izinleri ve 657/103 kapsamındaki devir durumunu kontrol edin. İzin ücretinin otomatik ödeneceğini varsaymayın. |
| SGK/emeklilik | Özellikle 5434 kapsamındaysanız isteğe bağlı iştirakçilik ve emeklilik durumunuzu ayrıca değerlendirin. |
| Yeni kamu görevi | Başka kuruma geçiş varsa atama yöntemini netleştirmeden istifa etmeyin. |
İstifa kararını vermeden önce üç tarihi mutlaka netleştirin: dilekçenin verildiği tarih, fiilen görevden ayrılabileceğiniz tarih ve 657/97 kapsamındaki yeniden atanma yasağının sona ereceği tarih.
Bilmeniz Gereken 5 Kritik Nokta
| İkon | Konu | Doğru Bilgi |
|---|---|---|
| İstifa | Yazılı çekilme isteği 657/94 kapsamında verilir. | |
| Bekleme | Usulüne uygun çekilmede genel kural 6 aydır; ayrılış şekline göre 1 veya 3 yıl olabilir. | |
| Geri dönüş | 657/92 kapsamındaki şartların ve uygun boş kadronun bulunması gerekir. | |
| Yıllık izin | Ayrılışta kullanılmayan izinler için işçilere özgü otomatik nakit ödeme sistemi yoktur. | |
| Emekli ikramiyesi | İstifa anında ödenmez; gelecekteki emeklilik ve sosyal güvenlik şartlarına göre değerlendirilir. |
Bu rehber genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Özellikle yeniden atanma, emekli ikramiyesi ve 5434/5510 sosyal güvenlik statüsü bakımından kişinin hizmet geçmişi ve ayrılış şekli önem taşıdığından, işlem öncesinde kurum personel birimi ve SGK kayıtları ayrıca kontrol edilmelidir.
İlgili Rehberler
- Kurumlar Arası Geçiş ve Muvafakatname
- Memur Disiplin Cezaları ve Özlük Dosyasından Silinme
- Memur Yıllık İzin 2026
- Memur Emeklilik Şartları 2026
Yasal Dayanaklar
- 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu m.92 — Memurluktan çekilenlerin yeniden atanmaları
- 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu m.94 — Çekilme
- 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu m.95 — Çekilmede devir ve teslim süresi
- 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu m.96 — Olağanüstü yönetim hallerinde çekilme usulü
- 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu m.97 — Yeniden memuriyete alınmada bekleme süreleri
- 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu m.102-103 — Yıllık izin süreleri ve kullanılışı
- 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu — 5434 kapsamındaki sosyal güvenlik ve isteğe bağlı iştirakçilik hükümleri
- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu — 4/1-c kapsamındaki sosyal güvenlik hükümleri
Bu içerik MemurÖzlük tarafından güncel mevzuat ve SGK açıklamaları dikkate alınarak hazırlanmıştır. Mevzuat değişiklikleri nedeniyle işlem tarihinde yürürlükte bulunan hükümler ayrıca kontrol edilmelidir.
Sıkça Sorulan Sorular
657 sayılı Kanunun 97. maddesine göre usulüne uygun çekilenler genel olarak 6 ay, 95 ve 96. maddelere aykırı şekilde ayrılanlar 1 yıl, 95. maddenin devir ve teslim yükümlülüğünü yerine getirmeden ayrılanlar 3 yıl süreyle yeniden devlet memurluğuna alınamaz.
657 sayılı Kanunun 92. maddesine göre memurluktan kendi isteğiyle çekilen veya çekilmiş sayılanlardan, genel kural olarak iki defadan fazla olmamak üzere ayrılmış olanlar şartları taşımaları halinde yeniden memurluğa atanabilir.
Memur, çekilme isteğini sunduğunda yerine atanan gelene veya çekilme isteği kabul edilene kadar görevine devam eder. Yerine atanan bir ay içinde gelmez veya vekil atanmazsa üstüne haber vererek görevini bırakabilir.
657 sayılı Kanunun 94. maddesi çekilme isteğinin yazılı olarak bildirilmesini düzenler; ayrı bir “istifa gerekçesi yazma” zorunluluğu öngörmez. Dilekçenin kurum uygulamasına uygun şekilde açık ve imzalı verilmesi gerekir.
Memur, izinsiz veya kurumca kabul edilen mazereti olmaksızın görevini terk eder ve bu terki kesintisiz 10 gün sürdürürse 657 sayılı Kanunun 94. maddesi uyarınca yazılı başvuru aranmaksızın çekilme isteğinde bulunmuş sayılır.
657 sayılı Kanunda işçilere özgü kullanılmayan yıllık izin ücretine benzer genel bir ödeme düzenlenmemiştir. Memurluk sona erdiğinde kullanılmayan yıllık izinler için kural olarak nakden izin ücreti ödenmez; izinlerin devri ve düşmesi ise 657/103'e göre değerlendirilir.
Hayır. İstifa anında emekli ikramiyesi ödenmez. Gelecekte emeklilik veya ilgili sosyal güvenlik mevzuatındaki diğer hakların doğup doğmadığı, kişinin 5434 veya 5510 kapsamındaki statüsüne ve emeklilik şartlarına göre ayrıca belirlenir.
657 sayılı Kanunun 92. maddesi kapsamındaki bekleme süresi tamamlandıktan sonra, uygun boş kadro bulunması, atanma şartlarının taşınması ve yetkili idarenin atama işlemi yapması gerekir.
Devlet memurluğundan ayrılma ile özel sektörde çalışma arasında genel olarak otomatik bir memuriyet bekleme yasağı bulunmaz; ancak görevin niteliğine göre özel kanunlardaki yasaklar, çıkar çatışması ve gizlilik hükümleri ayrıca değerlendirilmelidir.
Hayır, her geçiş için önce istifa edilmesi gerektiği söylenemez. Özellikle başka bir kamu kurumuna geçişte atamanın 657/74 kapsamında naklen mi, merkezi yerleştirme veya başka bir atama usulüyle mi yapılacağı belirlenmeden istifa edilmemelidir.