Yarım Zamanlı Çalışma 2026: İlkokula Kadar Tüm Haklarınız

Doğum sonrası yarım zamanlı çalışma, 657 sayılı Kanun'un Ek Madde 43'ü ile tanınmış bir haktır. 18.07.2025 tarihli ve 32959 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan yönetmelikle bu hakkın kimler tarafından, ne süreyle, nasıl kullanılabileceği kapsamlı şekilde düzenlenmiştir.

Bu rehber şunu cevaplar: Yarım zamanlı çalışma hakkı kimlere tanınır? Erkek memur kullanabilir mi? Süre ne kadar? Maaş nasıl ödenir? Süt izni var mıdır? Aylıksız izin (108-B) ile farkı nedir? Başvuru nasıl yapılır?

Son güncelleme: 18 Ağustos 2026

Yasal dayanak ve yönetmelik

Yarım zamanlı çalışma hakkı, 657 sayılı Kanun'a 6663 sayılı Kanun (2016) ile eklenen Ek Madde 43'te düzenlenmiştir. Bu hakkın kullanımına ilişkin usul ve esaslar ise 18.07.2025 tarihli ve 32959 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan yönetmelik ile belirlenmiştir.

Yönetmelik, daha önce 104/F fıkrasında yer alan belirli süre sınırlamalarını kaldırıp, hakka ilişkin kapsamı genişletmiş; erkek memurlara, evlat edinenlere ve eşlerin her ikisinin de memur olmasına ilişkin net düzenlemeler getirmiştir. Bu değişiklik, 2016 yılından bu yana süregelen belirsizlikleri ortadan kaldırmış ve yarım zamanlı çalışma hakkını kapsamlı bir düzenlemeye kavuşturmuştur.

Öncesinde 104/F yalnızca kadın memurları kapsıyor ve belirli doğum sayılarına göre süreler belirliyordu. Yeni yönetmelik ise hem kapsamı genişletmiş (erkek memur, evlat edinen) hem de süre sınırını tamamen kaldırarak çocuğun ilkokula başlamasına kadar uzatmıştır. Bu düzenleme, ailelerin çocuk bakımını daha esnek planlamasına olanak tanır.

Yönetmeliğin getirdiği temel değişiklikler

• Kapsam genişlemesi: Yalnızca kadın memur değil, erkek memur ve evlat edinen memur da kapsam dahiline alınmıştır.
• Süre sınırının kaldırılması: İlk doğum 2 ay, ikinci 4 ay, sonraki 6 ay gibi ayrımlar tamamen kaldırılmıştır.
• Haftalık çalışma düzeni netleştirilmesi: Haftada en az 3 gün, günde 3-8 saat çalışma şartları açıkça belirlenmiştir.
• Başvuru usulü: Dilekçe ile başvuru, 1 ay içinde sonuçlandırma, aybaşında başlangıç gibi usul esasları tanımlanmıştır.

Kimler yararlanabilir?

Yarım zamanlı çalışma hakkından aşağıdaki memurlar yararlanabilir:

• Doğum yapan kadın memur: Analık izni (7578 sayılı Kanun ile 8+16=24 hafta) bitiminden itibaren bu hakkı kullanabilir. Kadın memur, analık izninin bitimini beklemeden de yarım zamanlı çalışmaya geçiş için dilekçe verebilir; ancak hak, analık izni bitiminde başlar.
• Eşi doğum yapan erkek memur: 10 günlük babalık izni (657/104-B) bitiminden itibaren yarım zamanlı çalışma hakkından yararlanabilir. Erkek memur için bu hak, 2016'daki 6663 sayılı Kanun ile tanınmış olmasına rağmen, 2025 yönetmeliğiyle usul ve esasları netleştirilmiştir.
• Evlat edinen memur: 3 yaşını doldurmamış çocuğu evlat edinen memur, çocuğun teslim edildiği tarihten veya 8 haftalık izin (104/A) bitiminden itibaren yarım zamanlı çalışma hakkından yararlanabilir.

Süre: ne kadar süreyle kullanılır?

Eski yönetmelikte belirli süre sınırlamaları vardı. Aşağıdaki tablo eski durumu göstermektedir:

18.07.2025 tarihli yönetmelikle bu süreler tamamen kaldırılmıştır. Artık süre, çocuğun mecburi ilköğretim çağının başladığı tarihi takip eden aybaşına kadardır. Yönetmelik "belirli süre sınırı yoktur" der. Bu durum, özellikle birden fazla çocuğu olan memurlar için büyük bir avantaj sağlamaktadır; eskiden her doğum için farklı süreler hesaplanması gerekirken, artık tek bir kural geçerlidir.

Pratik örnek: 2026 yılında doğum yapan bir kadın memur, 24 haftalık analık izninin (7578 sayılı Kanun) bitiminden itibaren yarım zamanlı çalışmaya başlar. Çocuğu 2027 Eylül ayında ilkokula başladığında, yarım zamanlı çalışma hakkı sona erer. Toplam süre yaklaşık 1,5 yıldır.

Haftalık çalışma düzeni

Yarım zamanlı çalışmada çalışma süresi ve günleri yönetmelikle belirlenmiştir:

• Haftalık çalışma günü 3 günden az olamaz. Yani haftada 2 gün çalışma talep edilemez.
• Günlük 3 saatten az veya 8 saatten fazla çalışılamaz. Örneğin günde 2 saat çalışmak mümkün değildir.
• Günlük süreler günlere göre farklı belirlenebilir. Perşembe 4 saat, cuma 6 saat, pazartesi 3 saat gibi esnek düzenlemeler yapılabilir.

Örnek haftalık plan: Haftada 3 gün, günde 5 saat = toplam 15 saat. Veya haftada 4 gün, günde 4 saat = toplam 16 saat. Seçim, memurun talebine ve birim amirinin uygun görmesine bağlıdır.

Maaş ve sosyal yardımlar

Yarım zamanlı çalışma başladığı tarihi izleyen aybaşından itibaren maaş hesabı değişir:

• Maaş ve sosyal yardımların yarısı ödenir. Yani tam maaşın yarısını alırsınız.
• Fiili çalışmaya bağlı ödemeler (fazla mesai, ek ders vb.) normal şekilde devam eder; ancak yarım zamanlı çalışma döneminde fazla mesai yapmanız zorlaşacaktır.
• SGK primleri yarım ödenir. Emeklilik hesabında prim gün sayısı yarım olarak kaydedilir.
• Kademe ilerlemesi durmaz; yarım zamanlı çalışma süresi kademe/derece ilerlemesinde değerlendirilir (657/36-C-8).

Süt izni ile ilişki

Yarım zamanlı çalışma hakkını kullanan memura ayrıca süt izni verilmez. Süt izni (657/104-D) ile yarım zamanlı çalışma aynı dönemde kullanılamaz; birini tercih ederseniz diğerini kaybedersiniz.

Stratejik planlama: Doğum sonrası süreçte önce süt izni mi, sonra yarım zamanlı çalışma mı kullanacağınızı planlamalısınız. Süt izni 12 aya kadar (ilk 6 ay günde 3 saat, ikinci 6 ay günde 1,5 saat) kullanılabilirken, yarım zamanlı çalışma ilkokula kadar sürer. Birini diğerinin üzerine kullanamazsınız.

Aylıksız izin (108-B) ile karşılaştırma

Doğum sonrası iki temel seçenek vardır: yarım zamanlı çalışma veya aylıksız izin. İkisi de 657 sayılı Kanun'da düzenlenen haklardır ancak farklı sonuçlar doğurur:

Hangisini seçmeli? Maaş kaybını azaltmak istiyorsanız yarım zamanlı çalışma, tamamen dinlenmek veya çocuğunuzla daha fazla zaman geçirmek istiyorsanız aylıksız izin (108-B) tercih edilebilir. İkisi aynı anda kullanılamaz; ancak önce birini, sonra diğerini sırayla kullanmak mümkündür.

Başvuru süreci

Yarım zamanlı çalışma hakkı, idari bir talep üzerine verilir. Başvuru adımları şöyledir:

1. 1
   Dilekçe yazın: Kuruma yönelik dilekçede yarım zamanlı çalışma talebinizi belirtin. Dilekçede hangi günler ve kaç saat çalışmak istediğinizi açıkça yazın.
2. 2
   Belgeleri ekleyin: Doğum belgesi (sağlık kuruluşundan), bebek nüfus cüzdanı fotokopisi, varsa evlat edinme belgesi.
3. 3
   Çalışma planını belirtin: Haftada kaç gün, hangi günler, günde kaç saat çalışmak istediğinizi somut olarak yazın. Belirsiz dilekçeler reddedilebilir.
4. 4
   Onay süreci: Talep 1 ay içinde sonuçlandırılır. Kurum, personel ihtiyacı ve organizasyon yapısına göre değerlendirme yapar.
5. 5
   Başlangıç: Onaydan sonra aybaşında başlar. Örneğin dilekçeniz 20'sinde onaylanırsa, ertesi ayın 1'inde yarım zamanlı çalışmaya başlarsınız.

Dikkat edilmesi gerekenler

Yarım zamanlı çalışma hakkını kullanırken bazı önemli noktalara dikkat etmelisiniz:

• Süre takibi: Çocuk ilkokula başladığında hak sona erer. Takvimi işaretleyin; süre aşılmışsa geriye dönüş olmaz. Özellikle okul kayıtlarını takip edin.
• Süt izni tercihi: Yarım zamanlı almayı tercih ederseniz süt izni hakkınız kaybolur. Önce süt izni mi, sonra yarım mı planlayın. İkisini birleştirmek mümkün değildir.
• 108-B karşılaştırması: Aylıksız izin (24 ay, maaşsız) veya yarım zamanlı çalışma (maaş yarısı) — hangisi size uygunsa onu seçin. İkisini aynı anda kullanamazsınız. Mali durumunuzu ve çocuk bakım planınızı değerlendirin.
• İş dışı tutulma: Şube müdürü ile dengi veya üstündeki yönetici unvanları ile yurtdışı teşkilatı personeli bu haktan yararlanamaz. Kadro unvanınızı ve hiyerarşik durumunuzu kontrol edin.
• Belge saklayın: Dilekçe, onay yazısı ve çalışma planının birer kopyasını saklayın. Özlük ile ileride yaşanabilecek uyuşmazlıklarda kanıt niteliğindedir. E-posta ile değil, evrak kayıtlı verin.
• İptal: Yarım zamanlı almayı bırakıp tam zamanlı çıkmak isterseniz dilekçe ile iptal edebilirsiniz; iptal sonraki aybaşında geçerli olur. İptal dilekçesini de evrak kaydı ile verin.
• Amir değişikliği: Yarım zamanlı çalışma onayı, birim amirinin uygun görmesine bağlıdır. Amir değişikliğinde yeniden değerlendirme gerekebilir; ancak hak ortadan kalkmaz, sadece çalışma günleri/saatleri yeniden planlanır.

Kimler yararlanamaz?

Yarım zamanlı çalışma hakkından bazı personel grupları yararlanamaz:

• Şube müdürü ile dengi unvanlar: Şube müdürü, daire başkanı ve bunlara dengi/yüksek unvanlardaki memurlar bu haktan yararlanamaz.
• Üst yönetici unvanları: Genel müdür, genel müdür yardımcısı gibi üst düzey yöneticiler kapsam dışındadır.
• Yurtdışı teşkilatı: Yurtdışında görev yapan memurlar bu haktan yararlanamaz.

Yarım zamanlı çalışma ve yıllık izin ilişkisi

Yarım zamanlı çalışma ile yıllık izin arasındaki ilişki sıkça sorulan konulardan biridir:

• Yarım zamanlı çalışma döneminde de yıllık izin hakkı saklıdır. Yıllık izin, yarım zamanlı çalışma ile birleştirilebilir.
• Yıllık izin kullanımı, yarım zamanlı çalışma süresinden düşülmez; her biri ayrı bir haktır.
• Örneğin; yarım zamanlı çalışan bir memur, haftada 3 gün çalışırken yıllık izin de kullanabilir. Bu durumda izin günleri çalışma günlerine denk gelmezse, izin süresi uzar.

Yarım zamanlı çalışma ve nakil

Yarım zamanlı çalışma döneminde nakil talebiniz değerlendirilirken bazı özel durumlar söz konusudur:

• Yarım zamanlı çalışma, nakil talebinizi engellemez. Ancak nakil onaylandığında, yeni biriminizde de yarım zamanlı çalışma devam edebilir.
• Nakil sonrası yarım zamanlı çalışma günleri/saatleri, yeni birim amirinizle yeniden planlanır.
• Aile birleştirmesi nedeniyle nakillerde yarım zamanlı çalışma hakkı korunur; yeni yerde de devam eder.

Yarım zamanlı çalışma ve vergi dilimi

Yarım zamanlı çalışan memurların vergi durumu da merak edilen konulardan biridir:

• Yarım zamanlı çalışmada gelir vergisi, brüt maaşın yarısı üzerinden hesaplanır. Vergi dilimi de buna göre belirlenir.
• Düşük gelir nedeniyle vergi dilimi düşük kalabilir; bu da reel gelir kaybını azaltır.
• Damga vergisi de yarım maaş üzerinden hesaplanır.

Yarım zamanlı çalışma ve çocuk bakım desteği

Yarım zamanlı çalışma, çocuk bakımını kolaylaştırabilir ancak bazı noktalara dikkat etmelisiniz:

• Yarım zamanlı çalışma sayesinde çocuğunuzla daha fazla zaman geçirebilirsiniz. Ancak bakım planlamanızı çalışma saatlerinize göre yapmalısınız.
• Çocuk bakım desteği ( kreş, gündüz bakım evi ) alıyorsanız, çalışma saatlerinizi buna göre planlayın.
• Aile içi bakım desteği (büyükanne, babaanne) varsa, çalışma saatlerinizi bu destekle uyumlu hale getirin.

Yarım zamanlı çalışma ve sendika

Yarım zamanlı çalışan memurlar sendika üyeliği haklarını korur. Sendika aidatı, maaşın yarısından kesilir; ancak sendika üyelerinin yararlandığı haklar (toplu sözleşme ikramiyesi, promosyon vb.) tam olarak geçerlidir.

Yarım zamanlı çalışma sona erdikten sonra

Yarım zamanlı çalışma hakkı, çocuğun ilkokula başlamasıyla sona erer. Bu süre sonunda:

• Memur otomatik olarak tam zamanlı çalışmaya döner; ayrıca bir dilekçe gerekmez.
• Maaş, aybaşından itibaren tam olarak ödenmeye başlar.
• SGK primleri de tam olarak yatırılmaya başlanır.
• Birim amiri, memurun tam zamanlı çalışma düzenine geçişini planlar.

Senaryo örnekleri

Senaryo 1: Kadın memur (tek başına)

24 haftalık analık izni (7578 sayılı Kanun) → yarım zamanlı çalışma başlar → çocuk ilkokula başlayana kadar devam eder. Süre boyunca maaşının yarısını alır. Haftada 3 gün, günde 5 saat çalışır. Süt izni kullanmaz; yarım zamanlı çalışma tercih eder.

Senaryo 2: Erkek memur (eşi doğum yaptı)

10 gün babalık izni → yarım zamanlı çalışma başlar → çocuk ilkokula kadar. Erkek memur için bu hak, 2016'dan beri mevcut ancak 2025 yönetmeliğiyle usul ve esasları netleşmiştir.

Senaryo 3: İki eş de memur

Her ikisi de ayında 3 gün çalışarak yarım zamanlı çalışmadan yararlanabilir. Örn: haftada 3'er gün, günde 4'er saat. Her biri kendi dilekçesiyle başvurur; birinin başvurusu diğerini etkilemez.

Senaryo 4: Aylıksız izin dönüşü

108-B ile 24 ay aylıksız izin kullanıp, daha sonra yarım zamanlı çalışmaya geçebilirsiniz; ancak ikisi aynı dönemde kullanılamaz. Önce aylıksız izin, sonra yarım zamanlı çalışma sıralaması yapılabilir.

Maaş hesabı örneği

Yarım zamanlı çalışmada maaş nasıl hesaplanır? Somut bir örnekle açıklayalım:

Not: Aile ve çocuk yardımları kişisel haklar olduğundan yarım zamanlı çalışmada bile tam olarak ödenir. Diğer maaş kalemleri ise yarım olarak hesaplanır. Kesin tutarlar kurum bordrosuna göre değişir.

Sözleşmeli personelde yarım zamanlı çalışma

657 sayılı Kanun'a tabi kadrolu memurların yanı sıra, sözleşmeli personel de yarım zamanlı çalışma hakkından yararlanabilir. Ancak sözleşmeli personel için kendi mevzuatı (Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar) geçerlidir.

• Sözleşmeli personel de yarım zamanlı çalışma talebinde bulunabilir; ancak sözleşme şartlarına göre işlem yapılır.
• Sözleşmeli personelin maaş hesabı, sözleşme tavanına göre yapılır; gösterge tablosu birebir uygulanmaz.
• Sözleşme yenileme sürecinde yarım zamanlı çalışma durumu dikkate alınır.

SGK ve emeklilik etkisi

Yarım zamanlı çalışma, sosyal güvenlik haklarını da etkiler. Bu konuyu dikkatle değerlendirmelisiniz:

• SGK primi: Yarım zamanlı çalışmada hem işveren hem çalışan payı yarım olarak yatırılır. Prim gün sayısı yarım olarak kaydedilir.
• Emeklilik yaşı: Prim gün sayısının yarım olması, emeklilik için gerekli prim gün sayısına ulaşma süresini uzatır.
• Kademe ilerlemesi: Yarım zamanlı çalışma süresi, kademe ve derece ilerlemesinde değerlendirilir (657/36-C-8).
• İkramiye ve tazminatlar: Yıllık izin, kıdem tazminatı gibi haklar tam olarak hesaplanır.

Sık yapılan hatalar

• "Yalnızca kadın memur kullanabilir" sanmak: Yanlış. Erkek memur da (eşi doğum yaptığında) kullanabilir.
• "Belirli süreler var" sanmak: Yanlış. Süre çocuğun ilkokula başlamasına kadardır; eski 2-12 ay sınırları kaldırılmıştır.
• "Süt izni de verilir" sanmak: Yanlış. Yarım zamanlı çalışırken süt izni verilmez.
• "Maaş aynı ödenir" sanmak: Yanlış. Maaşın yarısı ödenir.
• "SGK primi yatmaz" sanmak: Yanlış. Prim yarım yatırılır; emeklilik hesabı etkilenir.

Özet

Doğum sonrası yarım zamanlı çalışma hakkı (657 Ek Madde 43), 18.07.2025 tarihli yönetmelikle kapsamlı şekilde düzenlenmiştir. Eski 104/F'deki belirli süreler (2–12 ay) kaldırılmış; süre çocuğun ilkokula başlamasına kadar uzatılmıştır. Hem kadın hem erkek memur yararlanabilir. Maaş yarısı ödenir, süt izni verilmez. Aylıksız izin (108-B) ile karşılaştırılıp, kendi durumunuza göre tercih yapılmalıdır. Başvuru dilekçe ile yapılır, 1 ay içinde sonuçlandırılır.

Sık sorulanlar

İlgili rehberler

• Memur süt izni 2026 (657/104-D)
• Doğum sonrası aylıksız izin (657/108-B)
• Mazeret izinleri 2026 (657/104)
• Kademe ve derece ilerlemesi 2026
• Memur yıllık izin 2026 (657/102-103)

Resmi kaynaklar

• 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu Ek Madde 43 — 6663 sayılı Kanun (2016)
• 18.07.2025 tarihli ve 32959 sayılı Resmi Gazete — Yarım zamanlı çalışma yönetmeliği
• 7578 sayılı Kanun — Analık izni süresinin 24 haftaya çıkarılması

Bu rehber 657 sayılı Kanun Ek Madde 43 ve 18.07.2025 tarihli yönetmelikten derlenmiştir; kurum uygulamaları için personel biriminiz esastır. Bu metin hukuki danışmanlık yerine geçmez.

Yarım zamanlı çalışma hakkında bilinmesi gereken 5 önemli nokta

Eğer doğum sonrası yarım zamanlı çalışma düşünüyorsanız, bu 5 noktayı mutlaka bilmelisiniz:

1. Hak spacedliftir: Yarım zamanlı çalışma, bir lütuf değil, kanuni bir haktır. Koşullar sağlanıyorsa idare bunu reddedemez.
2. Planlama önemlidir: Süt izni, 108-B aylıksız izin ve yarım zamanlı çalışma sıralamasını önceden planlayın. Hangisini önce kullanacağınızı düşünün.
3. Belgelerinizi saklayın: Dilekçe, onay yazısı ve çalışma planının birer kopyasını mutlaka saklayın.
4. Mali durumunuzu hesaplayın: Maaşın yarısını alacağınızı unutmayın. Bütçenizi buna göre planlayın.
5. Takipte kalın: Çocuğunuzun ilkokula başlama tarihini takip edin; hak bu tarihte sona erer.

Bu rehberi okuduktan sonra hâlâ sorularınız varsa, kurumunuzun özlük birimiyle iletişime geçmenizi öneririz. Her kurumun uygulaması farklılık gösterebilir; ancak yasal hak aynıdır. Unutmayın, yarım zamanlı çalışma bir haktır ve koşullar sağlandığında kullanılabilir.