Memur Disiplin Cezaları: Özlük Dosyasından Ne Zaman Silinir?
Devlet memurlarına verilen disiplin cezalarının özlük dosyasından silinmesi, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 133. maddesinde düzenlenmiştir. Ancak silinme işlemi otomatik olarak gerçekleşmez; memurun yazılı başvurusu ve kanunda öngörülen değerlendirme şartlarının oluşması gerekir.
Disiplin cezasının silinmesi ile disiplin cezasına itiraz, soruşturma zamanaşımı ve dava açma süresi de birbirinden farklı hukuki süreçlerdir. Bu nedenle 7 günlük itiraz süresi, 60 günlük dava süresi ve 5/10 yıllık silinme süresi ayrı ayrı ele alınmalıdır.
Bu rehberde disiplin cezalarının türleri, ceza verme ve soruşturma zamanaşımı, 7 günlük idari itiraz, 5 ve 10 yıllık özlük dosyasından silinme süreci, disiplin affı ve güncel mevzuat çerçevesindeki temel haklar açıklanmaktadır.
Son güncelleme: 03 Eylül 2026
Uyarma ve kınama cezaları, uygulanmasından itibaren 5 yıl; diğer disiplin cezaları 10 yıl geçtikten sonra 657 sayılı Kanunun 133. maddesi kapsamında silinmesi için talep edilebilir. Ancak ceza kendiliğinden silinmez. Memurun atamaya yetkili amire yazılı başvuru yapması ve bu süre içindeki tutum ve davranışlarının olumlu değerlendirilmesi gerekir.
Disiplin Cezaları Özlük Dosyasından Ne Zaman Silinir?
657 sayılı Kanunun 133. maddesi, disiplin cezalarının belirli bir süre geçtikten sonra özlük dosyasından silinmesini düzenlemektedir. Burada 132. madde ile karıştırılmamalıdır: 132. madde disiplin cezalarının uygulanmasını, 133. madde ise cezaların bir süre sonra özlük dosyasından silinmesini düzenler.
| Ceza | Silinme İçin Süre | Başvuru | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Uyarma | 5 yıl | Atamaya yetkili amire yazılı başvuru | 657 m.133 |
| Kınama | 5 yıl | Atamaya yetkili amire yazılı başvuru | 657 m.133 |
| Aylıktan kesme | 10 yıl | Atamaya yetkili amire yazılı başvuru | 657 m.133 |
| Kademe ilerlemesinin durdurulması | 10 yıl | Disiplin kurulunun mütalaası alınarak | 657 m.133 |
| Memurluktan çıkarma | Bu kapsamda silinmez | — | 657 m.133 |
657 sayılı Kanunun 133. maddesine göre süre dolduğunda ceza kendiliğinden silinmiş sayılmaz. Memurun atamaya yetkili amire yazılı başvurması ve bu süre içindeki tutum ve davranışlarının talebi haklı kılacak nitelikte görülmesi gerekir.
Silinme Süresi Hangi Tarihten İtibaren Hesaplanır?
657 sayılı Kanunun 133. maddesi, uyarma ve kınama cezaları için cezanın uygulanmasından itibaren 5 yıl, diğer cezalar için ise 10 yıl geçtikten sonra başvuru yapılabileceğini düzenlemektedir.
Bu nedenle “cezanın verildiği tarihten itibaren” veya yalnızca “tebliğ tarihinden itibaren” şeklinde tek bir formül kullanılmamalıdır. Somut olayda cezanın uygulanma tarihi ve varsa yargı süreci ayrıca değerlendirilmelidir.
Örnek
Bir memura verilen kınama cezası 15 Ocak 2024 tarihinde uygulanmışsa, 5 yıllık süre bu uygulama tarihi esas alınarak değerlendirilir. Süre tamamlandığında memur 657 sayılı Kanunun 133. maddesi kapsamında atamaya yetkili amire yazılı başvurabilir.
Disiplin Cezasına Karşı İtiraz Süresi: 7 Gün
Disiplin cezası verildiğinde yalnızca 60 günlük dava süresini düşünmek doğru değildir. 657 sayılı Kanunun 135. maddesi disiplin cezalarına karşı ayrıca idari itiraz hakkı düzenlemektedir.
| Ceza | İtiraz Mercii | Süre |
|---|---|---|
| Uyarma | Disiplin Kurulu | 7 gün |
| Kınama | Disiplin Kurulu | 7 gün |
| Aylıktan kesme | Disiplin Kurulu | 7 gün |
| Kademe ilerlemesinin durdurulması | Yüksek Disiplin Kurulu | 7 gün |
İtiraz süresi, disiplin cezasının ilgili memura tebliğ edildiği tarihten itibaren 7 gündür. Süresi içinde itiraz edilmeyen disiplin cezaları kesinleşir.
7 gün, 657/135'teki disiplin cezasına karşı idari itiraz süresidir. 60 gün ise kural olarak idari yargıda dava açma süresidir. Bu iki süre birbirine karıştırılmamalıdır. Zamanında yapılan idari başvurunun dava süresine etkisi 2577 sayılı Kanun ve somut olayın özelliklerine göre ayrıca değerlendirilmelidir.
Disiplin Cezalarına Karşı Dava Açılabilir mi?
Disiplin cezaları hukuka aykırı olduğu düşünülüyorsa idari yargıda iptal davasına konu edilebilir. Genel dava açma süresi, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 7. maddesi uyarınca 60 gündür.
Ancak disiplin cezasına karşı 657/135 kapsamında yapılan 7 günlük idari itiraz ile yargı süresinin birlikte değerlendirilmesi gerekir. Bu nedenle “ceza tebliğ edildi, 60 günüm var” şeklinde basit bir yaklaşım yerine, tebliğ tarihi ve yapılan başvurular üzerinden süre hesabı yapılmalıdır.
Disiplin Cezasını Kim Verir?
657 sayılı Kanunun 126. maddesi disiplin cezası vermeye yetkili amir ve kurulları belirler.
| Disiplin Cezası | Karar Veren Makam |
|---|---|
| Uyarma | Disiplin amiri |
| Kınama | Disiplin amiri |
| Aylıktan kesme | Disiplin amiri |
| Kademe ilerlemesinin durdurulması | Disiplin kurulunun kararı alındıktan sonra yetkili amir |
| Memurluktan çıkarma | Yüksek Disiplin Kurulu |
Bu nedenle “bütün disiplin cezalarını disiplin kurulu verir, amir onaylar” şeklindeki anlatım doğru değildir. Kurulların görevleri ile disiplin amirlerinin görevleri 126. ve 134. maddeler kapsamında birbirinden ayrılmıştır.
Disiplin Soruşturması İçin Zamanaşımı Süreleri
Disiplin soruşturmasının ne kadar sürede tamamlanacağı ile disiplin cezası verme yetkisinin zamanaşımına uğraması aynı kavram değildir.
657 sayılı Kanunun 127. maddesine göre:
| Durum | Süre |
|---|---|
| Uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulmasını gerektiren fiiller | Fiilin öğrenildiği tarihten itibaren 1 ay |
| Memurluktan çıkarma cezasını gerektiren fiiller | Fiilin öğrenildiği tarihten itibaren 6 ay |
| Fiilin işlendiği tarihten itibaren ceza verme yetkisi | Nihayet 2 yıl |
2026 yılında 7573 sayılı Kanunla 657 sayılı Kanunun 127. maddesinin ikinci fıkrası ayrıca değiştirilmiştir. Buna göre disiplin cezasının yargı kararıyla iptal edilmesi halinde, kararın idareye ulaştığı tarihten itibaren kalan zamanaşımı süresi içinde; zamanaşımının dolması veya altı aydan az kalması halinde ise en geç altı ay içinde karar gerekçesi dikkate alınarak yeniden disiplin cezası tesis edilebilmesine ilişkin özel hüküm bulunmaktadır.
657 sayılı Kanunda “10 iş gününde soruşturma başlatılır, 30 iş gününde biter, 15 gün uzatılır” şeklinde genel bir disiplin soruşturması süresi bulunmamaktadır. 127. madde esas olarak zamanaşımı sürelerini düzenler.
Disiplin Cezası Özlük Dosyasına İşlenir mi?
657 sayılı Kanunun 133. maddesinin ilk fıkrasında disiplin cezalarının memurun özlük dosyasına işleneceği açıkça düzenlenmektedir.
Bu nedenle uyarma veya kınama cezasının “özlük dosyasına hiç işlenmediği” yönündeki ifade doğru değildir.
2011 yılında 6111 sayılı Kanunla klasik sicil raporu ve sicil notu sistemi kaldırılmıştır. Güncel sistemde memurların özlük kayıtları 657 sayılı Kanunun 109. maddesi kapsamında özlük dosyası üzerinden tutulmaktadır.
| Kavram | 2026 Durumu |
|---|---|
| Sicil notu | ❌ Klasik sistem kapsamında kaldırılmıştır. |
| Sicil raporu | ❌ Klasik sistem kapsamında kaldırılmıştır. |
| Özlük dosyası | ✅ 657/109 kapsamında tutulmaktadır. |
| Disiplin cezası kaydı | ✅ Özlük dosyasına işlenir. |
Disiplin Cezasının Özlük Dosyasından Silinmesi Nasıl Yapılır?
- Süreyi kontrol edin: Uyarma/kınama için 5 yıl, diğer cezalar için 10 yıl kuralını ilgili cezanın uygulanması bakımından değerlendirin.
- Yazılı başvuru yapın: Atamaya yetkili amire disiplin cezasının 133. madde kapsamında özlük dosyasından silinmesini talep eden dilekçe verin.
- Tutum ve davranış değerlendirilir: Kanundaki süre içindeki davranışların talebi haklı kılacak nitelikte olup olmadığı incelenir.
- Kademe durdurma için kurul görüşü: Kademe ilerlemesinin durdurulması cezasında disiplin kurulunun mütalaası alınır.
- Karar özlük dosyasına işlenir: Silme yönünde karar verilirse bu karar da özlük dosyasına işlenir.
Başvuru hakkının doğması ile cezanın mutlaka silineceği aynı şey değildir. 133. madde, memurun süre içindeki tutum ve davranışlarının olumlu değerlendirilmesini şart koşmaktadır.
Disiplin Affı Var mı?
Disiplin affı, belirli dönemlerde çıkarılan özel kanunlarla geçmişte verilmiş bazı disiplin cezalarının bütün veya belirli sonuçlarıyla ortadan kaldırılmasını sağlayan ayrı bir düzenlemedir.
5525 sayılı Memurlar ile Diğer Kamu Görevlilerinin Bazı Disiplin Cezalarının Affı Hakkında Kanun 2006 yılında çıkarılmış ve kanunda belirlenen dönem ve istisnalar kapsamındaki bazı disiplin cezalarını affetmiştir. citeturn917035search0turn917035search3
Öte yandan 2026 yılında TBMM'de yeni disiplin affına yönelik kanun teklifleri bulunmaktadır. Bunlardan 14 Mayıs 2026 tarihli teklifin TBMM kayıtlarında halen komisyonda olduğu görülmektedir. Dolayısıyla kanunlaşmamış bir teklif, yürürlükte bulunan bir disiplin affı gibi anlatılmamalıdır. citeturn597259search0
7456 sayılı Kanun, 2023 yılında yürürlüğe giren vergi ve Ek Motorlu Taşıtlar Vergisi düzenlemelerini içeren kanundur. Bu kanunun genel bir memur disiplin affı getirdiği şeklindeki ifade kullanılmamalıdır. 2006 tarihli 5525 sayılı Kanun ise doğrudan disiplin affına ilişkin kanundur.
Disiplin Cezası ile Ceza Zamanaşımını Karıştırmayın
| Konu | Ne Anlama Gelir? |
|---|---|
| Disiplin cezasına itiraz | Kararın tebliğinden itibaren 7 günlük 657/135 süresidir. |
| İdari dava | Kural olarak 60 günlük dava açma süresidir; süre hesabında idari başvurular ayrıca değerlendirilir. |
| Soruşturma/ceza zamanaşımı | 657/127'de düzenlenir; 1 ay, 6 ay ve fiilden itibaren nihayet 2 yıl kuralları bulunmaktadır. |
| Özlük dosyasından silinme | 657/133 kapsamında 5 veya 10 yıl sonra, başvuru ve olumlu değerlendirme ile mümkündür. |
Bilmeniz Gereken 5 Kritik Nokta
| İkon | Konu | Doğru Bilgi |
|---|---|---|
| Silinme | 133. maddeye göre uyarma/kınama 5 yıl, diğer cezalar 10 yıl; otomatik silinmez. | |
| İtiraz | 657/135 kapsamında 7 gün. | |
| Dava | Kural olarak idari yargıda 60 gün; somut süre hesabı ayrıca yapılmalıdır. | |
| Zamanaşımı | 127. madde kapsamında 1 ay, 6 ay ve fiilden itibaren nihayet 2 yıl kuralları vardır. | |
| Sicil | Klasik sicil notu ve sicil raporu sistemi kaldırılmıştır; özlük dosyası sistemi geçerlidir. |
Bu içerik 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun güncel hükümleri esas alınarak hazırlanmıştır. Disiplin cezası, itiraz ve dava sürelerinde özellikle tebliğ tarihi, yapılan idari başvurular ve işlemin türü dikkate alınmalıdır.
İlgili Rehberler
- Görevden Uzaklaştırma ve Açığa Alınan Memurun Maaşı
- Memur Disiplin Cezaları Rehberi
- Memur Sosyal Medya Kullanımı ve Disiplin Cezası
- Memur Kademe ve Derece İlerlemesi
Yasal Dayanaklar
- 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu m.125 — Disiplin cezaları ve fiiller
- 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu m.126 — Disiplin cezası vermeye yetkili amir ve kurullar
- 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu m.127 — Disiplin soruşturması ve ceza verme zamanaşımı
- 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu m.132 — Disiplin cezalarının uygulanması
- 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu m.133 — Disiplin cezalarının bir süre sonra özlük dosyasından silinmesi
- 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu m.135 — Disiplin cezalarına itiraz
- 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu m.109 — Memur bilgi sistemi ve özlük dosyası
- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.7 — Genel dava açma süresi
- 6111 sayılı Kanun — Klasik sicil sistemi ve sicil raporlarına ilişkin düzenlemelerin kaldırılması
- 5525 sayılı Kanun — 2006 tarihli bazı disiplin cezalarının affı
- 7573 sayılı Kanun — 2026 yılında 657 sayılı Kanunun 127. maddesinde yapılan değişiklik
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Disiplin cezasına itiraz, özlük dosyasından silinme ve idari yargı süreçlerinde somut işlem tarihi ile tebliğ tarihine göre süre hesabı yapılmalıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
Uyarma ve kınama cezaları 5 yıl, diğer disiplin cezaları 10 yıl sonra memurun yazılı başvurusu üzerine ve 657 sayılı Kanunun 133. maddesindeki şartlar oluştuğunda özlük dosyasından silinebilir.
Uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezalarına karşı disiplin kuruluna; kademe ilerlemesinin durdurulmasına karşı yüksek disiplin kuruluna kararın tebliğinden itibaren 7 gün içinde itiraz edilebilir.
Genel dava açma süresi 2577 sayılı Kanunun 7. maddesi uyarınca 60 gündür. 7 günlük disiplin itirazı ile 60 günlük yargı süresi birbirinden farklıdır ve süre hesabında yapılan idari başvurunun etkisi ayrıca değerlendirilmelidir.
Hayır. 657 sayılı Kanunun 133. maddesine göre memurun atamaya yetkili amire yazılı olarak başvurması ve kanundaki olumlu değerlendirme şartının gerçekleşmesi gerekir.
Cezanın uygulanmasından itibaren 5 yıl geçtikten sonra başvuru yapılabilir. Başvurunun kabulü, memurun bu süre içindeki tutum ve davranışlarının olumlu değerlendirilmesine bağlıdır.
Cezanın uygulanmasından itibaren 10 yıl geçtikten sonra 657 sayılı Kanunun 133. maddesindeki şartlarla silinmesi istenebilir.
657 sayılı Kanunun 133. maddesi uyarınca memurluktan çıkarma cezası, bu madde kapsamındaki silinme hakkına dahil değildir.
657 sayılı Kanunun 135. maddesinde itiraz hakkı ayrıca düzenlenmiştir. Yargı yolunun kullanılmasına ilişkin süre ve usul, özel düzenlemeler ve 2577 sayılı Kanun birlikte değerlendirilmelidir.
657 sayılı Kanunun 127. maddesinde uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması gerektiren hallerde fiilin öğrenildiği tarihten itibaren 1 ay; memurluktan çıkarma gerektiren hallerde 6 ay içinde soruşturmaya başlanmaması halinde ceza verme yetkisinin zamanaşımına uğrayacağı düzenlenmiştir.
5525 sayılı Kanun 2006 yılında belirli dönem fiillerinden doğan disiplin cezaları için af düzenlemiştir. 2026 itibarıyla yeni genel bir disiplin affı kanunlaşmış değildir; TBMM'de çeşitli disiplin affı teklifleri bulunmaktadır.