Ek Ders Ücreti Hesaplama 2026: Saat Ücreti, Saat Sayıları ve Kesintiler (657/176)
Ek ders ücreti, aylık (maaş) karşılığı ders görevini tamamlayan öğretmen ve öğretim elemanlarına, fiilen okutulan her bir ders saati için ödenen ücrettir. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 176. maddesi ve Millî Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Karar bu ücretin hesabını ve saat sayılarını düzenler. Bu rehberde 2026 itibarıyla ek ders ücretini, saat sayılarını ve kesintileri örnek hesaplarla anlatıyoruz.
Bu rehber şunu cevaplar: 2026'da saat başı ek ders ücreti ne kadar? Haftalık kaç saat ek ders alınır? Master/doktora artırımı var mı? Kesintiler nasıl yapılır?
Son güncelleme: 10 Ağustos 2026
2026'da saat başı ek ders ücreti:
• Gündüz: 140 gösterge × memur aylık katsayısı
• 2026 ikinci yarı (katsayı 1,575512): 140 × 1,575512 ≈ 220,57 TL brüt/saat
• DYK (kurs) ücreti: ek dersin 2 katı ≈ 441 TL brüt/saat
• Yüksek lisans: +%7, doktora: +%20 (Toplu Sözleşme hükmü, MEB)
Hukuki dayanak
| Düzenleme | İçerik |
|---|---|
| 657/176 (ders ve konferans ücreti) | Ders görevi verilenlere, aylık karşılığı ders saatleri dışında okutulan her saat için ek ders ücreti ödenir (gündüz 140, gece 150 gösterge; özel eğitim %25, DYK %100). |
| Toplu Sözleşme hükmü (lisansüstü artırımı) | MEB'e bağlı kurumlarda görev yapan öğretmenlerden yüksek lisans ve doktora yapmış olanlara, fiilen girdikleri dersler için ödenecek ek ders ücretleri sırasıyla %7 ve %20 artırımlı ödenir. |
| Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Karar | Öğretmen ve yöneticilerin haftalık ders yükü, ek ders saatleri ve ücretin gösterge esasını düzenler. 11 Temmuz 2026'da yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile çizelgeler güncellenmiştir. |
| Memur aylık katsayısı | Ücretin parasal karşılığı, ilgili dönemin katsayısıyla hesaplanır (2026/2: 1,575512). |
2026 saat ücreti hesabı
Ek ders birim ücreti, Karar'da belirlenen gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpımıyla bulunur:
Yukarıdaki tutar 2026 ikinci yarı katsayısıyla hesaplanmıştır. Katsayı her altı ayda bir değiştiğinden, ödeme döneminin katsayısıyla yeniden hesaplama yapın.
Haftalık ek ders saatleri
Öğretmenlere önce aylık (maaş) karşılığı ders görevi yüklenir; bu saatin üzerindeki dersler ek ders olarak ücretlendirilir. Genel çizelgeye göre:
| Görev | Maaş karşılığı | Ek ders (üstü) | Hazırlık ve planlama |
|---|---|---|---|
| Branş öğretmeni | 15 saat | 15 saate kadar | Haftada 3 saat |
| Sınıf öğretmeni | 18 saat | 12 saate kadar | Haftada 3 saat |
| Okul yöneticileri | — | Görev türüne göre belirlenen saatler | — |
Örnek: 30 saat derse giren bir branş öğretmeni haftada 15 saat maaş karşılığı, 15 saat ek ders ve 3 saat hazırlık-planlama olmak üzere 18 saat ek ders ücreti alır. (Temmuz 2026'da güncellenen Karar sonrası çizelgelerde değişiklik olabileceğinden, haftalık saatlerinizi MEB personel mevzuatından veya okul idarenizden teyit edin.)
Kesintiler ve net tutar
Ek ders ücretinden gelir vergisi ve damga vergisi hesaplanır. Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü'nün KBS duyurusu (Sıra No: 2022/3) uyarınca asgari ücret gelir vergisi ve damga vergisi istisnası, o ay içinde yapılan tüm ücret ödemeleri toplamına bir kez uygulanır; maaş ödemesi istisnayı tüketmişse ek ders ücretinden kalan istisna düşülür, kalan kısım vergilendirilir. Kadrolu öğretmenin ek dersinden emekli keseneği kesilmez (bu yüzden ek ders emekli maaşına yansımaz); sözleşmeli ve ücretli öğretmenlerde ek ders tutarına %14 SGK kesintisi uygulanır. Net tutar, brüt ücretten vergi dilimine göre hesaplanan gelir vergisi, damga vergisi ve varsa SGK kesintileri düşülerek bulunur; yıl içinde kümülatif matrah arttıkça (daha üst vergi dilimine girildikçe) net ücret azalır.
Ödeme zamanı
Ek ders ücreti genellikle dersin yapıldığı ayı izleyen ayda, maaşla birlikte ödenir. Hesaplama; öğretmenin o ay fiilen girdiği ders saati, hazırlık-planlama, varsa DYK saati ve varsa lisansüstü artırımı üzerinden yapılır.
Sık yapılan hatalar
Aylık ek ders geliri örneği
Aylık ek ders gelirini hesaplamak için haftalık ek ders saati ile saat ücreti çarpılır. Örneğin haftada 18 saat ek ders ücreti alan bir branş öğretmeni (15 saat ek ders + 3 saat hazırlık ve planlama), 2026 ikinci yarıda saat başı ~220,57 TL brüt üzerinden haftada 18 × 220,57 ≈ 3.970 TL brüt ek ders geliri hesaplar; aylık karşılığı ise dört hafta üzerinden yaklaşık 15.880 TL brüt olur.
Bu tutar brüttür; gelir vergisi ve SGK kesintileri düşüldükten sonra ödenir. Ayrıca yıl içinde vergi dilimi yükseldikçe net tutar azalır. DYK gibi kurslara giriliyorsa saat ücreti iki katına çıkar ve aylık gelir belirgin şekilde artar.
Sözleşmeli ve ücretli öğretmenler
Ek ders ücreti yalnızca kadrolu öğretmenleri ilgilendirmez. Sözleşmeli öğretmenler de aynı esaslarla ek ders ücreti alır (fark yalnızca kesintidedir: %14 SGK kesilir). Ücretli öğretmenler ise Karar'ın 9. maddesi kapsamında “ders ücreti karşılığı” görevlendirilir; resmî görevi bulunmayanlara fiilen okutulan her 2 saat ders için 1 saat daha eğitim öğretime destek görevi ücreti ödenir (Karar md. 9/2) — yani 20 saat ders veren ücretli öğretmen 30 saatlik ücret alır (efektif 1,5 kat). Güncel tutarlar için MEB mevzuatı takip edilmelidir.
Akademik personel için de ek ders ücreti 657/176 ve ilgili düzenlemelere göre ödenir; gündüz dersleri için 140, gece (18:00 sonrası) dersleri için 150 gösterge uygulanır. Bu nedenle ek ders hesabı yapılırken çalışılan kurumun mevzuatı esas alınmalıdır.
Ek ders ve vergi
Ek ders ücretleri gelir vergisine tabidir ve aylık kümülatif matraha eklenir. Yıl içinde vergi dilimi yükseldikçe ek ders ücretinden kesilen vergi oranı da artar; bu nedenle yılın ilerleyen aylarında aynı saat ücretinin net karşılığı düşebilir. Damga vergisi de hesaplanır; asgari ücret damga istisnası, o ayki ücret ödemeleri toplamına bir kez uygulanır (KBS duyurusu 2022/3).
Ek ders ve resmi tatil günleri
Resmi tatil ve bayram günlerinde yapılan dersler için ek ders ücreti ödenmesi konusu, öğretmenlerin en çok merak ettiği ayrıntılardan biridir. Kural olarak, fiilen yapılmayan dersler için ek ders ücreti ödenmez; tatil günlerine denk gelen dersler, haftalık çizelgede telafi edilmedikçe ücretlendirilmez.
Bu nedenle ay sonunda ek ders ücreti dökümü kontrol edilirken; tatil günleri, raporlu günler ve izinli günlerdeki derslerin hesaptan düşülüp düşülmediği incelenmelidir. Farklılık tespit edilirse okul idaresine ve ilçe/il milli eğitim müdürlüğüne başvurulabilir.
Ek ders ücreti bordroda nasıl görünür?
Ek ders ücreti, maaştan ayrı bir kalem olarak bordroda görünür. Aylık ek ders dökümünde şu satırlar yer alır:
Bordrodaki ek ders tutarının, kendi kaydınızdaki fiili saatlerle uyuşup uyuşmadığını her ay kontrol etmek önemlidir. Eksik veya hatalı ödeme tespit ederseniz önce okul idaresine, sonuç alınamazsa ilçe/il milli eğitim müdürlüğüne yazılı başvuru yapabilirsiniz. Tatil, rapor ve izinli günlerdeki derslerin dökümden düşüldüğünü de aynı kontrolde gözden geçirin.
Özet
Ek ders ücreti 2026'da gündüz dersleri için 140 gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpımıyla hesaplanır (2026 ikinci yarıda brüt ~220,57 TL/saat); DYK'de iki katı, MEB'de yüksek lisans/doktora yapanlarda fiilen girilen dersler için %7/%20 artırımlıdır. Maaş karşılığı saatler dolduktan sonra ücretlendirme başlar; hazırlık ve planlama için haftada 3 saat ek ders ödenir. Ücretten gelir vergisi ve damga vergisi (asgari ücret istisnası mahsuplu) kesilir; kadroluda SGK kesilmez, sözleşmeli/ücretlide %14 SGK kesilir. Ücretli öğretmene ayrıca fiilen okutulan her 2 saat ders için 1 saat eğitim öğretime destek görevi ücreti ödenir (Karar md. 9/2). Temmuz 2026'da yayımlanan yeni Karar ile ders ve ek ders saatleri çizelgeleri güncellenmiştir.
Derece, kademe ve ek ders bilgilerinizle aylık kazancınızı hesaplayın.
Sık sorulanlar
| Soru | Kısa cevap |
|---|---|
| 2026 saat ücreti ne kadar? | 140 × 1,575512 ≈ 220,57 TL brüt (2026/2, gündüz). |
| Haftalık kaç saat? | Branş: 15 ek ders + 3 hazırlık; sınıf: 12 + 3 (maaş karşılığı sonrası). |
| Yüksek lisans/doktora? | %7 / %20 artırımlı (MEB, Toplu Sözleşme hükmü). |
| DYK ücreti? | Ek dersin 2 katı ≈ 441 TL brüt. |
| Hangi kesintiler? | GV + damga (asgari ücret istisnası mahsuplu); sözleşmeli/ücretlide +%14 SGK. |
| Ne zaman ödenir? | Dersi izleyen ay, maaşla birlikte. |
| 2026'da çizelge değişti mi? | 11 Temmuz 2026 CBK ile güncellendi; MEB'den teyit edin. |
İlgili rehberler
Resmi kaynaklar
Ek ders ücreti tutarları 2026 ikinci yarı katsayısıyla hesaplanmıştır; katsayı ve saat çizelgeleri dönemsel değişebilir. Bu metin hukuki danışmanlık yerine geçmez.
Sıkça Sorulan Sorular
Gündüz dersleri için 140 gösterge rakamı memur aylık katsayısıyla çarpılır; 2026 ikinci yarıda 140 × 1,575512 ≈ 220,57 TL brüt/saattir.
Saat ücreti = gösterge rakamı (gündüz 140) × memur aylık katsayısı. Kesintiler (gelir vergisi + SGK) düşüldükten sonra net tutar ödenir.
Aylık (maaş) karşılığı ders saati aşıldığında; branş öğretmeninde maaş karşılığı 15, sınıf öğretmeninde 18 saattir; üzeri ek ders sayılır. Hazırlık ve planlama için haftada 3 saat ek ders ücreti ödenir.
Evet; MEB'e bağlı kurumlarda fiilen girilen dersler için yüksek lisans yapana %7, doktora yapana %20 fazlasıyla ödenir (Toplu Sözleşme hükmü).
Ek ders ücretinin iki katıdır; 2026 ikinci yarıda yaklaşık 441 TL brüt/saat.
Gelir vergisi ve damga vergisi hesaplanır; asgari ücret GV ve damga istisnası mahsup edilir. Kadroluda emekli keseneği kesilmez, sözleşmeli/ücretlide %14 SGK kesilir.
Genellikle dersin yapıldığı ayı izleyen ayda, maaşla birlikte ödenir.
11 Temmuz 2026'da yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile ders ve ek ders saatleri çizelgeleri güncellenmiştir; güncel çizelge için MEB personel mevzuatını kontrol edin.
Okul yöneticilerine haftalık ek ders saati üzerinden, görev türüne göre belirlenen saatlerde ödenir.
Ücretli öğretmenler için ayrı düzenleme vardır; tutar kadrolu öğretmenden farklı belirlenebilir, güncel değerler MEB mevzuatından teyit edilmelidir.
Gece öğretimi için gösterge 150'dir; 2026 ikinci yarıda 150 × 1,575512 ≈ 236,33 TL brüt/saattir.