|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Atama ve Terfi
Vekalet ve Geçici Görevde Ek Ödeme / Vekalet Ücreti
Vekalet ve geçici görevde ek ödeme, “görevim arttı ama maaşım aynı” şikâyetinin cevabını bordroda arayan memurlar için yazıldı. Boş kadroya vekaleten atama veya geçici görevlendirme usulü ayrı; buna bağlı vekalet ücreti veya ek ödeme koşulları da ayrı düzenlenir. Birçok memur bu iki kavramı birbirine karıştırdığı için bordroda beklediği satırı bulamaz; oysa hukuki dayanak, ödeme türü ve kesinti pratikleri farklıdır. Bu rehber şunu cevaplar: Vekalet ücreti ne zaman doğar? Vekalet aylığı ile zam–tazminat farkı aynı şey midir? Geçici görevde yevmiye / yol dışında ek ödeme olur mu? 3 aylık eşik nasıl işler? Bordroda hangi satırlara bakılır? Emeklilik ve HITAP etkilenir mi? Genel vekalet usulü, süre ve onay süreçleri için siteye yayımlanmış vekalet ve geçici görevlendirme rehberine bakın. Bu yazı ödeme ve bordro tarafına odaklanır. Mali hakların genel iskeleti için memurların mali hakları; satır satır bordro için bordro okuma rehberleri tamamlayıcıdır. Son güncelleme: 05 Ağustos 2026 Doğrudan cevap
Vekalet = boş (veya geçici boşalan) kadroyu vekaleten yürütme + koşullar sağlanırsa vekalet aylığı ve/veya zam–tazminat (ÖHT vb.) farkı.
Vekalet farkını maaşınızda görün
Vekalet aylığı ve zam–tazminat farkının aylık nete etkisini güncel katsayılarla maaş robotunda hesaplayın. Önce kavramları ayırın: vekalet ≠ geçici görevPratikte “beni oraya görevlendirdiler” cümlesi hem vekaleti hem geçici görevlendirmeyi kapsayabilir. Ödeme açısından ayrım kritiktir: Usul rehberi onay, süre ve yetki zincirini anlatır; burada soru şudur: Fiilen yürüttüğüm görev için cüzdanıma ne yansır? Vekalet ücreti: ne zaman gündeme gelir?“Vekalet ücreti” günlük dilde iki ayrı hukuki kalemi birden kapsar. Bordro ve görüş yazılarında bunları ayırmak, “neden ödeme yok?” sorusunu hızlandırır:
Gündelik konuşmada her ikisine de “vekalet ücreti / vekalet tazminatı” denir; personel birimi ise çoğunlukla “vekalet aylığı” ile “ÖHT / zam–tazminat farkı” diye ayrı satır açar. Sık karışıklık
Zam–tazminat farkı ile vekalet aylığının süre mantığı aynı değildir. Kararname md. 9 çerçevesinde şartlar tamamsa zam–tazminat farkı, vekalet görevine başlandığı tarihten itibaren (175’teki 1/3 oranı uygulanmaksızın) ve fiilen yürütüldüğü sürece ödenebilir. Vekalet aylığında ise kurum içi uygulamada sıkça 3 aylık eşik konuşulur. “Üç ay dolmadan hiçbir şey almam” varsayımı her kalem için doğru değildir; kendi onayınıza ve personel biriminin satır açıklamasına bakın. Vekalet ücreti vs geçici görev ek ödemesiAşağıdaki tablo, bordro ve dilekçe dilinde en çok karıştırılan iki yolu yan yana koyar:
Geçici görevde “ek ödeme” ne demektir?Geçici görevde memurun beklentisi çoğu zaman “maaş farkı”dır; oysa klasik paket şudur:
Uzun süreli, memuriyet mahalli dışına geçici görevlerde Zam ve Tazminat Kararının bölgesel ek özel hizmet tazminatı hükümleri devreye girebilir (örneğin belirli gün eşiğini aşan sürelerde görev mahalli oranına geçiş). Bu, “vekalet ücreti” değildir; geçici görev mahalline bağlı tazminat düzeltmesidir. Kurumunuzda böyle bir satır görürseniz personelden “hangi madde / hangi cetvel” diye sorun; isim benzerliği yüzünden vekalet farkıyla karıştırılmamalıdır. Mevzuat iskeleti (kısa ama işe yarar)
Bu liste “avukatlık mütalaası” değildir; dilekçe ve personel yazışmasında doğru maddeyi sormak için yol haritasıdır. Kesin yorum kurumunuzun bağlı olduğu üst idare görüşleri ve güncel genelgelerle netleşir. Ödeme nasıl hesaplanır?Hesabı iki katmanda düşünün. Birinci katman vekalet aylığı, ikinci katman zam–tazminat farkıdır. Birinde ödeme varken diğerinde olmayabilir; ikisi birden de doğabilir. 1) Vekalet aylığı (özet formül mantığı)Kurum içinden veya diğer kurumlardan vekalette, klasik çerçeve şudur: vekalet edilen görevin kadro derecesinin birinci kademe göstergesinin üçte biri üzerinden hesaplanan tutar (açıktan vekalette üçte iki). Taban aylığının açıktan vekilde hesaba katılması gibi ayrıntılar 175. maddede düzenlenir. Kurum içi uygulamada 3 aylık eşiğin aşılması ve asilde aranan şartların taşınması sıkça ön koşuldur. Fiilen çalışılmayan günler kıstlanır. 2) Zam ve tazminat (ÖHT vb.) farkıMantık nettir: Vekalet edilen kadro için öngörülen zam ve tazminatların toplam net tutarı, sizin asli kadronuz için fiilen aldığınız zam–tazminat net toplamından fazla ise aradaki fark ödenir. 175’teki üçte bir oranı bu farka uygulanmaz. Şartlar (86’ya uygun onay, yetkili makam, asilde aranan tüm şartlar) tamam değilse fark ödenmez; Sayıştay kararlarında “şartlar eksikken ÖHT/ek ödeme farkı” kamu zararı sayılmıştır. Pratikte en çok konuşulan kalem özel hizmet tazminatı (ÖHT) farkıdır; yan ödeme puanları, makam/görev bağlantılı tazminatlar ve bazı kurumlarda 375 ek ödeme farkı da karşılaştırmaya girer. ÖHT’nin genel işleyişi için mali haklar rehberine bakın. 3) Öğretici karşılaştırma (rakam kurum bordrosuna göredir)Tahmini brüt farkı görmek için kendi unvanınızın ve vekalet edilen unvanın mali hak paketini memur maaş hesaplama aracıyla ayrı ayrı hesaplayıp fark mantığını izleyebilirsiniz. Robot kesin vekalet bordrosu üretmez; unvanlar arası brüt iskeleti gösterir. Kesin tutar: personelin kullandığı cetvel oranları + kıst gün + kesinti.
Kurum görüşü · Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü
«Fen işleri müdürü kadrosuna bilahare iklim değişikliği ve sıfır atık müdürü kadrosuna vekâleten atanan personele … “vekâlet görevinin 3 aydan fazla devam eden süresi için” ibaresinin iklim değişikliği ve sıfır atık müdürü kadrosuna vekâleten atandığı tarihten başlatılması gerektiği mütalaa edilmektedir.» Özet: Farklı kadrolara vekalet süreleri birleştirilmez; her kadro için 3 aylık eşik ayrı işler. ÖHT farkında ise vekalet edilen kadro için öngörülen zam/tazminat net toplamı, kendi kadronuzdan yüksekse fark ödenir (mühendis → müdür örneği: %155 ÖHT + KGHK md. 55 puanı dikkate alınır). Kaynaklar: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü — (1) 11.05.2026, E-53773008-622.02-15620085 — vekalet 3 aylık süre · PDF · (2) 09.06.2026, E-53773008-622.02-15818683 — mühendis müdür vekaletinde ÖHT · PDF · Liste: Personel Görüşleri 3 aylık eşik: pratik senaryolarÇŞİDB Yerel Yönetimler görüşünün özü, günlük hayatta şöyle işler:
Bordroya yansımaVekalet kaynaklı ödemeler brüt tarafa eklenir; ardından emekli keseneği, GSS, gelir vergisi ve damga vergisi gibi kesintiler düşülür. Net artış, brüt artıştan küçüktür. Kesinti detayı: Memur maaşında kesintiler. Kurum yazılımlarında satır adları değişir. Aşağıdaki tipik etiketleri arayın; bulamazsanız “açıklama / kod” sütununa bakın veya mali hizmetlerden satır kodunu sorun.
Ay ortasında başlayan vekalette kıst hesap yaygındır: hak edilen aylık tutar × (çalışılan gün / ayın gün sayısı veya kurumun 30 gün pratiği). Katsayı farkı aylarında gün sayısı tartışması için mali haklar yazısındaki ÇŞİDB görüşü mantığı hatırlatılır; vekalet kıstında da personelin hangi gün sayısını kullandığını sorun. Bordro okuma: Memur bordrosunu okumak. Unvan–derece tablosuyla karşılaştırma: 2026 memur maaş tablosu. Vergi ve kesinti: “brüt arttı, net az arttı”Vekalet brütü çoğu uygulamada gelir vergisi ve damga matrahına girer. Emekli keseneği / GSS tarafında ödeme türü (asıl ÖHT mi, fark mı, vekalet aylığı mı) ve 5510/5434 ayrımı kurum yazılımına göre farklı sonuç verebilir. Bu yüzden “komşu birimde aynı unvana vekalet eden kişi benden fazla aldı” karşılaştırması yanıltıcıdır: vergi dilimi, kıst gün, sendika, aile yardımı ve farkın matraha girip girmemesi neti değiştirir. Emeklilik ve HITAP etkisiVekalet, sizi HITAP’ta otomatik olarak vekalet edilen unvana “asaleten” taşımaz. Asıl unvanınız ve kazanılmış hak aylığı kaydı genelde kendi kadronuz üzerinden yürür. Vekalet süresi görev/özlük dosyasında ve onaylarda izlenir; emeklilik hesabına hangi brütlerin girdiği, ödeme türüne ve prim matrahına bağlıdır.
Emeklilik tahmini: Emekli maaş hesaplama · Kayıt: HITAP intibak · Görevde yükselme bağlamı: Görevde yükselme. Kimlere genelde ödenmez? (kontrol listesi)Sık sorunlar ve ne yapılır?Yerel yönetim örneği: mühendis → müdür vekaletiBelediye ve bağlı idarelerde sık senaryo: mühendis / mimar kadrosundaki personelin müdür kadrosuna vekaleti. ÇŞİDB Yerel Yönetimler görüşünde (09.06.2026) ÖHT farkının, vekalet edilen müdür kadrosu için öngörülen oran ve puanlarla (örnek çerçevede %155 ÖHT + ilgili KGHK puanı) hesaplanması gerektiği yönünde mütalaa yer alır. Sizin kurumunuzda oranlar cetvele ve unvana göredir; önemli olan yöntemdir: asıl kadro net zam–tazminat toplamı ile vekalet kadrosu net zam–tazminat toplamı karşılaştırılır. Aynı görüş ailesinde 3 aylık sürenin farklı kadrolara geçişte sıfırlanması, “sürekli vekalet ediyorum, süre birikti” beklentisini düzeltir. Belediye personeli için istihdam çerçevesi ayrıca belediye personel istihdamı yazısında özetlenir; ödeme hesabı yine 657 + zam–tazminat kararı + kurum görüşüdür. Geçici görev ek ödemesi: bordroda ne aranır?Geçici görev onayınız varsa bordro / harcırah belgesinde tipik olarak şunlar görünür:
Bunlar “vekalet” satırı değildir. Geçici görevde aynı zamanda bir kadroya vekalet de verildiyse (nadir ama mümkün: başka kurumda boş kadroya vekalet), o zaman iki ayrı dayanak ve iki ayrı ödeme paketi söz konusu olur. Tek onayda ikisini birden varsaymayın; metni satır satır okuyun. Onay metninde ne aramalısınız?Ödeme tartışmalarının yarısı onayın dilinden doğar. Vekalet onayı elinize geçince şu maddeleri işaretleyin:
Onay “geçici görev” ise yevmiye dosyası açılır; “vekalet” ise mali hizmetler fark/aylık hesabına bakar. İkisini aynı anda varsaymak, yanlış satırı beklemek demektir. Usul ayrıntısı için yine vekalet ve geçici görevlendirme rehberine dönün; burada amaç ödeme kapısını açan dilin tanınmasıdır. Kurum içi, kurumlar arası ve açıktan vekaletÖdeme oranları ve sosyal hak paketi, vekilin nereden geldiğine göre değişir:
Açıktan vekalet memurların günlük hayatında daha seyrektir; asıl yığın kurum içi boş/münhal kadro vekaletidir. Yine de bordro satırı “açıktan vekil” ise oran beklentiniz kurum içi üçte bir değil, üçte iki tarafına kayar. Personelden “175 oranı hangisi uygulandı?” diye sormak netleştirir. Asilde aranan şartlar: ödeme kilidiHem vekalet aylığı hem zam–tazminat farkı için ortak kilit şudur: vekil, o kadroya asaleten atanmada aranan şartları taşımalıdır. Pratikte en çok takılan noktalar:
Fiilen işi yapmak, ödemeyi tek başına doğurmaz. Sayıştay’ın kamu zararı kararlarında tekrarlanan mesaj budur: şartlar eksikken ÖHT veya ek ödeme farkı ödenmişse iade riski doğar. Bu yüzden “ben bakıyorum, neden maaşım artmıyor?” sorusunun cevabı bazen mali değil, asalet şartıdır. Görevde yükselme şartları için görevde yükselme rehberini de okuyun; vekalet ödemesi ile terfi hakkı ayrı dosyalardır ama şart listesi kesişir. Ay ay: vekalet ödemesi nasıl oturur?Tipik bir kurum içi boş kadro vekaletinde zaman çizelgesi şöyle işler (örnek; kurum yazılımı kaydırabilir):
Bu çizelge “her kurumda böyle” vaadi değildir; beklediğiniz satırın hangi ayda görünmesi gerektiğini personelle konuşurken ortak dil sağlar. Personel / mali hizmetlere ne sorulur?Kısa, yazılı ve tarihli başvuru en temiz yoldur. Dilekçede şu soruları net sorun:
Yanıta PDF kaynak eklemek (özellikle yerel yönetimlerde ÇŞİDB Personel Görüşleri) işi hızlandırır. Üst idare görüşü bağlayıcı genelge gibi her dosyaya otomatik yapışmaz; yine de aynı konuda yayımlanmış mütalaa, kurumun gerekçesini netleştirmeye yardımcı olur. Örnek konuşma: “görevim arttı, maaşım aynı”Üç yaygın diyalog ve sağlıklı yaklaşım: 1) “Müdür vekiliyim, üç aydır ek yok.” 2) “Önce şube müdürlüğüne, sonra müdürlüğe vekalet ettim; süre birleşsin.” 3) “Geçici görevdeyim, vekalet ücreti de isterim.” Sık sorulanlarVekalet ücreti nedir? Her vekalette ödeme var mı? Geçici görev ile vekalet farkı nedir? Vekalet edilen unvan daha düşükse? Süre bitince ne olur? Genel vekalet yazısı ile bu rehber farkı? Vekalet ücreti vergiye tabi mi? Farklı kadrolara peş peşe vekalette süre birleşir mi? HITAP unvanım vekaletle değişir mi? İlgili yazılar
Vekalet ücreti oranları ve uygulama esasları mevzuat, zam–tazminat kararnamesi, Anayasa Mahkemesi kararları çerçevesi ve kurum genelgelerine tabidir; kesin bilgi için personel biriminize başvurun. Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır. Sıkça Sorulan Sorular
Vekalet ücreti nedir?
Boş bir kadroya vekaleten atanan memura, vekalet ettiği unvanın mali haklarından belirli oranda ödenen ek tutardır.
Vekalet ücreti her vekalette verilir mi?
Hayır; kadronun boş olması, vekalet süresi, vekalet edilen unvanın mali hak farkı ve kurum onayı gerekir.
Geçici görevlendirme ile vekalet farkı nedir?
Geçici görev başka birim/kuruma süreli görev; vekalet aynı kurumda boş kadroyu yürütmedir. Ek ödeme koşulları farklı düzenlenir.
Vekalet ücreti bordroda nerede görünür?
Genelde “Vekalet” / “Vekaleten ödeme” / “Ek ödeme” satırında; kurum yazılımına göre ad değişir.
Vekalet ücreti vergi ve kesintiye tabi mi?
Evet; brüt vekalet ödemesi emekli keseneği, GSS, gelir vergisi ve damga vergisine tabidir.
Vekalet edilen unvan daha düşükse ek ödeme olur mu?
Hayır; genelde daha yüksek mali haklı unvana vekalet edildiğinde fark oranında ödeme gündeme gelir.
Genel vekalet rehberi ile bu yazı farkı nedir?
Yayınlanmış genel vekalet yazısı usul ve sürece odaklanır; bu rehber ek ödeme/ücret ve bordro yansımasına odaklanır.
Vekalet süresi bittiğinde ek ödeme kesilir mi?
Evet; vekaletin sona erdiği ay itibarıyla ilgili kalem bordrodan düşer. |