Memur Özlük
www.memurozluk.com
Yazdırma: 04.09.2026 08:55
https://memurozluk.com/vekalet-ve-gecici-gorevde-ek-odeme-vekalet-ucreti

PDF için: Yazdır → Hedef: «PDF olarak kaydet». Yazıcı ayarında «Üstbilgi ve altbilgi» kapalı olsun.

Memur Özlük
www.memurozluk.com
Yazdırma: 04.09.2026 08:55 https://memurozluk.com/vekalet-ve-gecici-gorevde-ek-odeme-vekalet-ucreti
Atama ve Terfi

Vekalet ve Geçici Görevde Ek Ödeme / Vekalet Ücreti

Admin Yayın: 05 Ağustos 2026 Güncelleme: 05 Ağustos 2026
Vekalet ücreti geçici görev ek ödeme 2026

Vekalet ve geçici görevde ek ödeme, “görevim arttı ama maaşım aynı” şikâyetinin cevabını bordroda arayan memurlar için yazıldı. Boş kadroya vekaleten atama veya geçici görevlendirme usulü ayrı; buna bağlı vekalet ücreti veya ek ödeme koşulları da ayrı düzenlenir. Birçok memur bu iki kavramı birbirine karıştırdığı için bordroda beklediği satırı bulamaz; oysa hukuki dayanak, ödeme türü ve kesinti pratikleri farklıdır.

Bu rehber şunu cevaplar: Vekalet ücreti ne zaman doğar? Vekalet aylığı ile zam–tazminat farkı aynı şey midir? Geçici görevde yevmiye / yol dışında ek ödeme olur mu? 3 aylık eşik nasıl işler? Bordroda hangi satırlara bakılır? Emeklilik ve HITAP etkilenir mi?

Genel vekalet usulü, süre ve onay süreçleri için siteye yayımlanmış vekalet ve geçici görevlendirme rehberine bakın. Bu yazı ödeme ve bordro tarafına odaklanır. Mali hakların genel iskeleti için memurların mali hakları; satır satır bordro için bordro okuma rehberleri tamamlayıcıdır.

Son güncelleme: 05 Ağustos 2026

Doğrudan cevap

Vekalet = boş (veya geçici boşalan) kadroyu vekaleten yürütme + koşullar sağlanırsa vekalet aylığı ve/veya zam–tazminat (ÖHT vb.) farkı.
Geçici görev = başka birim/kuruma süreli görev + varsa yol, yevmiye, barınma; vekalet ücreti değildir.
3 aylık eşik kurum içi vekalette genelde her kadro için ayrı hesaplanır; farklı kadroların süreleri birleştirilmez.
Kesin tutar kurum bordrosudur; tahmin için maaş hesaplama robotuyla unvan farkını karşılaştırın.

Vekalet farkını maaşınızda görün

Vekalet aylığı ve zam–tazminat farkının aylık nete etkisini güncel katsayılarla maaş robotunda hesaplayın.

Maaş robotuna git

Önce kavramları ayırın: vekalet ≠ geçici görev

Pratikte “beni oraya görevlendirdiler” cümlesi hem vekaleti hem geçici görevlendirmeyi kapsayabilir. Ödeme açısından ayrım kritiktir:

  • Vekalet — 657 sayılı Kanun md. 86 çerçevesinde bir kadronun görevini vekâleten yürütme. Onayda “vekaleten” ibaresi ve yetkili amirin imzası aranır.
  • Geçici görevlendirme — Kadro değişmeden başka yerde süreli çalışma. Ödeme tarafı çoğunlukla Harcırah Kanunu / kurum içi yönergelerle yol, yevmiye, konaklama kalemleridir.
  • Sonuç — Vekalette “unvan farkı / vekalet ücreti” konuşulur; geçici görevde “yevmiye ve yol” konuşulur. İkisini aynı bordro satırında aramak yaygın hatadır.

Usul rehberi onay, süre ve yetki zincirini anlatır; burada soru şudur: Fiilen yürüttüğüm görev için cüzdanıma ne yansır?

Vekalet ücreti: ne zaman gündeme gelir?

“Vekalet ücreti” günlük dilde iki ayrı hukuki kalemi birden kapsar. Bordro ve görüş yazılarında bunları ayırmak, “neden ödeme yok?” sorusunu hızlandırır:

  1. Vekalet aylığı (657 md. 86, 174, 175) — Vekalet edilen kadronun derece/kademe gösterge hesabına dayalı, belirli oranda aylık.
  2. Zam ve tazminat farkı (657 md. 152’ye dayalı Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar — örn. 2006/10344 md. 9) — Vekalet edilen kadronun zam/tazminat net toplamı, kendi kadronuzunkinden yüksekse aradaki fark.

Gündelik konuşmada her ikisine de “vekalet ücreti / vekalet tazminatı” denir; personel birimi ise çoğunlukla “vekalet aylığı” ile “ÖHT / zam–tazminat farkı” diye ayrı satır açar.

  • Kadro durumu net — Asıl görevlinin kanuni izin, geçici görev, disiplin, görevden uzaklaştırma vb. nedenlerle ayrılması veya kadronun boş (münhal) olması; onayda vekalet dayanağı açık yazılmalı
  • Yazılı vekalet — Yetkili amir onayı, süre ve “657/86 uyarınca vekalet” ibaresi; sözlü “sen bak” ödeme doğurmaz
  • Asilde aranan şartlar — Vekalet aylığı ve zam–tazminat farkı için vekilin, asaleten atanmada aranan şartları (sınav hakkının elde edilmiş olması dâhil, ilgili mevzuata göre) taşıması gerekir
  • Unvan / mali hak farkı — Vekalet edilen kadronun zam–tazminat net toplamı kendi kadronuzdan yüksekse fark gündeme gelir; daha düşükse ek fark beklenmez
  • Süre eşiği (vekalet aylığı) — Kurum içi vekalette genelde 3 aydan fazla süre şartı; her kadro için ayrı hesaplanır
  • Fiilen yürütme — 174. madde: vekalet aylığı için görevin fiilen yapılması şarttır; izin/rapor kesintileri kurum uygulamasına göre kıstlanır
Sık karışıklık

Zam–tazminat farkı ile vekalet aylığının süre mantığı aynı değildir. Kararname md. 9 çerçevesinde şartlar tamamsa zam–tazminat farkı, vekalet görevine başlandığı tarihten itibaren (175’teki 1/3 oranı uygulanmaksızın) ve fiilen yürütüldüğü sürece ödenebilir. Vekalet aylığında ise kurum içi uygulamada sıkça 3 aylık eşik konuşulur. “Üç ay dolmadan hiçbir şey almam” varsayımı her kalem için doğru değildir; kendi onayınıza ve personel biriminin satır açıklamasına bakın.

Vekalet ücreti vs geçici görev ek ödemesi

Aşağıdaki tablo, bordro ve dilekçe dilinde en çok karıştırılan iki yolu yan yana koyar:

KonuVekaletGeçici görevlendirme
Ne?Boş / geçici boşalan kadroyu vekaleten yürütmeKadro aynı kalarak başka birim/kurumda süreli görev
Dayanak (özet)657 md. 86, 174, 175 + zam–tazminat kararı md. 9Harcırah / kurum görevlendirme usulü; bazı tazminat ekleri
Ek ödeme türüVekalet aylığı; zam–tazminat (ÖHT vb.) farkıYevmiye, yol, barınma; uzun süreli görevde bölgesel tazminat farkı olabilir
Bordro satırı“Vekalet” / “Vekaleten ödeme” / “ÖHT farkı”“Geçici görev” / yevmiye / harcırah kalemleri
Unvan değişir mi?Asıl kadro HITAP’ta kalır; vekalet unvanı görev kaydıdırAsıl kadro değişmez
Süre bitinceİlgili ek kalem kesilirYevmiye ve geçici ödemeler durur

Geçici görevde “ek ödeme” ne demektir?

Geçici görevde memurun beklentisi çoğu zaman “maaş farkı”dır; oysa klasik paket şudur:

  • Yol gideri — Gidiş–dönüş ulaşım.
  • Yevmiye — Günlük harcırah; süre ve mahalle göre.
  • Konaklama — Kurum uygulaması ve belgeye bağlı.
  • Asıl maaş — Kendi kadronuzun aylık + zam + tazminat kalemleri genelde aynen devam eder.

Uzun süreli, memuriyet mahalli dışına geçici görevlerde Zam ve Tazminat Kararının bölgesel ek özel hizmet tazminatı hükümleri devreye girebilir (örneğin belirli gün eşiğini aşan sürelerde görev mahalli oranına geçiş). Bu, “vekalet ücreti” değildir; geçici görev mahalline bağlı tazminat düzeltmesidir. Kurumunuzda böyle bir satır görürseniz personelden “hangi madde / hangi cetvel” diye sorun; isim benzerliği yüzünden vekalet farkıyla karıştırılmamalıdır.

Mevzuat iskeleti (kısa ama işe yarar)

  • 657 md. 86 — Vekalet görevinin şartları; dolu kadroda asılın geçici ayrılması; boş kadrolara vekalet; kurum içi vekalette 3 aydan fazla süre için vekalet aylığı mantığı.
  • 657 md. 174 — Vekalet aylığı için görevin fiilen yapılması.
  • 657 md. 175 — Vekalet aylığı oranı: kurum içinden/diğer kurumdan vekalette kadro derecesinin 1. kademesinin üçte biri; açıktan vekalette üçte iki; asilde aranan şartlar.
  • Anayasa Mahkemesi (E.2012/11, K.2012/104) — Boş kadroya kurum içinden vekalette, şartlar taşıyan memura 3 aydan fazla süre için vekalet aylığı ödenmesi çerçevesi.
  • Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar md. 9 — Vekalette zam–tazminat farkının (şartlar tamamsa) başlama tarihinden itibaren, 175 oranı uygulanmaksızın ödenmesi.
  • 375 sayılı KHK ek ödeme (ek 9) — Bazı unvanlarda ek ödeme farkı da vekalet/fark tartışmasına girebilir; kurum ve Sayıştay uygulaması sıkı şart arar.

Bu liste “avukatlık mütalaası” değildir; dilekçe ve personel yazışmasında doğru maddeyi sormak için yol haritasıdır. Kesin yorum kurumunuzun bağlı olduğu üst idare görüşleri ve güncel genelgelerle netleşir.

Ödeme nasıl hesaplanır?

Hesabı iki katmanda düşünün. Birinci katman vekalet aylığı, ikinci katman zam–tazminat farkıdır. Birinde ödeme varken diğerinde olmayabilir; ikisi birden de doğabilir.

1) Vekalet aylığı (özet formül mantığı)

Kurum içinden veya diğer kurumlardan vekalette, klasik çerçeve şudur: vekalet edilen görevin kadro derecesinin birinci kademe göstergesinin üçte biri üzerinden hesaplanan tutar (açıktan vekalette üçte iki). Taban aylığının açıktan vekilde hesaba katılması gibi ayrıntılar 175. maddede düzenlenir. Kurum içi uygulamada 3 aylık eşiğin aşılması ve asilde aranan şartların taşınması sıkça ön koşuldur. Fiilen çalışılmayan günler kıstlanır.

2) Zam ve tazminat (ÖHT vb.) farkı

Mantık nettir: Vekalet edilen kadro için öngörülen zam ve tazminatların toplam net tutarı, sizin asli kadronuz için fiilen aldığınız zam–tazminat net toplamından fazla ise aradaki fark ödenir. 175’teki üçte bir oranı bu farka uygulanmaz. Şartlar (86’ya uygun onay, yetkili makam, asilde aranan tüm şartlar) tamam değilse fark ödenmez; Sayıştay kararlarında “şartlar eksikken ÖHT/ek ödeme farkı” kamu zararı sayılmıştır.

Pratikte en çok konuşulan kalem özel hizmet tazminatı (ÖHT) farkıdır; yan ödeme puanları, makam/görev bağlantılı tazminatlar ve bazı kurumlarda 375 ek ödeme farkı da karşılaştırmaya girer. ÖHT’nin genel işleyişi için mali haklar rehberine bakın.

3) Öğretici karşılaştırma (rakam kurum bordrosuna göredir)

Tahmini brüt farkı görmek için kendi unvanınızın ve vekalet edilen unvanın mali hak paketini memur maaş hesaplama aracıyla ayrı ayrı hesaplayıp fark mantığını izleyebilirsiniz. Robot kesin vekalet bordrosu üretmez; unvanlar arası brüt iskeleti gösterir. Kesin tutar: personelin kullandığı cetvel oranları + kıst gün + kesinti.

AdımNe yapılır?Sonuç
1Asıl kadro zam–tazminat net toplamıA tutarı
2Vekalet kadrosu zam–tazminat net toplamıB tutarı
3B > A ve şartlar tamam mı?Evet → fark (B−A); hayır → fark yok
4Vekalet aylığı koşulları (süre, şart, fiilî görev)Ayrı satır / ayrı hesap
5Kıst gün × aylık hakAy içi başlama/bitişte orantı
Kurum görüşü · Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü

«Fen işleri müdürü kadrosuna bilahare iklim değişikliği ve sıfır atık müdürü kadrosuna vekâleten atanan personele … “vekâlet görevinin 3 aydan fazla devam eden süresi için” ibaresinin iklim değişikliği ve sıfır atık müdürü kadrosuna vekâleten atandığı tarihten başlatılması gerektiği mütalaa edilmektedir.»

Özet: Farklı kadrolara vekalet süreleri birleştirilmez; her kadro için 3 aylık eşik ayrı işler. ÖHT farkında ise vekalet edilen kadro için öngörülen zam/tazminat net toplamı, kendi kadronuzdan yüksekse fark ödenir (mühendis → müdür örneği: %155 ÖHT + KGHK md. 55 puanı dikkate alınır).

Kaynaklar: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü — (1) 11.05.2026, E-53773008-622.02-15620085 — vekalet 3 aylık süre · PDF · (2) 09.06.2026, E-53773008-622.02-15818683 — mühendis müdür vekaletinde ÖHT · PDF · Liste: Personel Görüşleri

3 aylık eşik: pratik senaryolar

ÇŞİDB Yerel Yönetimler görüşünün özü, günlük hayatta şöyle işler:

  • Senaryo A — Tek kadro, kesintisiz vekalet: Aynı müdür kadrosuna 1 Ocak’ta başladınız. Vekalet aylığı eşiği açısından süre bu kadro için 1 Ocak’tan akar; 3 ayı aşan kısım için ödeme gündeme gelir (şartlar taşıyorsanız).
  • Senaryo B — Önce X, sonra Y kadrosu: Üç ay fen işleri müdürlüğüne, ardından iklim / sıfır atık müdürlüğüne vekalet. Y kadrosunun 3 aylık eşiği, Y’ye başladığınız tarihten yeniden sayılır; X’te geçen süre Y’ye eklenmez.
  • Senaryo C — Ara verilmiş vekalet: Aynı kadroya ara ile dönüyorsanız kurum, sürelerin birleştirilip birleştirilmeyeceğini kendi mevzuat yorumuna göre uygular; genel kural “her onay / her kadro ayrı takip”tir. Belirsizlikte yazılı görüş isteyin.
  • Senaryo D — Zam–tazminat farkı: Eşik tartışması aylık tarafındadır; şartları taşıyan fark ödemesi başlama tarihinden itibaren gündeme gelebilir. “Üç ay beklemeden fark da yok” otomatik sonuç değildir.

Bordroya yansıma

Vekalet kaynaklı ödemeler brüt tarafa eklenir; ardından emekli keseneği, GSS, gelir vergisi ve damga vergisi gibi kesintiler düşülür. Net artış, brüt artıştan küçüktür. Kesinti detayı: Memur maaşında kesintiler.

Kurum yazılımlarında satır adları değişir. Aşağıdaki tipik etiketleri arayın; bulamazsanız “açıklama / kod” sütununa bakın veya mali hizmetlerden satır kodunu sorun.

Bordro kalemiTipik etiketNe anlama gelir?
Vekalet aylığı brütüVekalet / Vekalet aylığı / Vekaleten ödeme175 hesabına dayalı aylık
Zam–tazminat farkıÖHT farkı / Vekalet tazminatı / Zam farkıKararname md. 9 farkı
Emekli keseneği / GSSPrim / kesenek satırlarıÖdeme türüne göre matraha giren kısım değişebilir
Gelir vergisiGVKümülatif matraha eklenir; dilim yükseldikçe net baskılanır
DamgaDamga vergisiBrüt üzerinden nispi
NetEle geçen / net ödenenTüm brüt − tüm kesinti

Ay ortasında başlayan vekalette kıst hesap yaygındır: hak edilen aylık tutar × (çalışılan gün / ayın gün sayısı veya kurumun 30 gün pratiği). Katsayı farkı aylarında gün sayısı tartışması için mali haklar yazısındaki ÇŞİDB görüşü mantığı hatırlatılır; vekalet kıstında da personelin hangi gün sayısını kullandığını sorun.

Bordro okuma: Memur bordrosunu okumak. Unvan–derece tablosuyla karşılaştırma: 2026 memur maaş tablosu.

Vergi ve kesinti: “brüt arttı, net az arttı”

Vekalet brütü çoğu uygulamada gelir vergisi ve damga matrahına girer. Emekli keseneği / GSS tarafında ödeme türü (asıl ÖHT mi, fark mı, vekalet aylığı mı) ve 5510/5434 ayrımı kurum yazılımına göre farklı sonuç verebilir. Bu yüzden “komşu birimde aynı unvana vekalet eden kişi benden fazla aldı” karşılaştırması yanıltıcıdır: vergi dilimi, kıst gün, sendika, aile yardımı ve farkın matraha girip girmemesi neti değiştirir.

Emeklilik ve HITAP etkisi

Vekalet, sizi HITAP’ta otomatik olarak vekalet edilen unvana “asaleten” taşımaz. Asıl unvanınız ve kazanılmış hak aylığı kaydı genelde kendi kadronuz üzerinden yürür. Vekalet süresi görev/özlük dosyasında ve onaylarda izlenir; emeklilik hesabına hangi brütlerin girdiği, ödeme türüne ve prim matrahına bağlıdır.

  • Asıl kadro — HITAP’ta kalan unvan; emeklilik göstergesi / ek gösterge açısından asıl çerçeve budur.
  • Vekalet kaydı — Görev belgesi ve onay; terfi/görevde yükselme şartlarında “yöneticilik süresi” tartışmaları kurum ve yönetmeliğe göredir.
  • Prim / emeklilik matrahı — Vekalet aylığı ve bazı fark ödemelerinin matraha girişi ödeme türüne göre değişir; “hepsi emekliliğe girer” veya “hiçbiri girmez” genellemesi yapmayın.

Emeklilik tahmini: Emekli maaş hesaplama · Kayıt: HITAP intibak · Görevde yükselme bağlamı: Görevde yükselme.

Kimlere genelde ödenmez? (kontrol listesi)

  • Asilde aranan şartlar eksik — Özellikle sınava tabi müdür/şube müdürü kadrolarında sınav hakkının elde edilmemiş olması
  • Onayda 86 dayanağı yok — “Görevlendirme” yazısı vekalet sayılmamış olabilir
  • Mali hak farkı yok — Vekalet edilen unvanın zam–tazminatı sizinkinden düşük veya eşit
  • Vekalet aylığında süre dolmamış — Kurum içi 3 aylık eşik henüz aşılmamış (fark kalemi ayrı değerlendirilir)
  • Fiilen yürütülmeyen dönem — İzin/rapor/görevden uzaklaşma; aylık tarafı kesilir veya kıstlanır
  • Geçici görev sanılan vekalet — Yevmiye alıyorsunuz diye vekalet farkı da beklemeyin; iki rejim birden ancak iki ayrı işlem varsa doğar

Sık sorunlar ve ne yapılır?

  • Vekalet var, ödeme yok — Önce onay metnini okuyun: 86’ya dayalı vekalet mi, geçici görev mi? Sonra şartlar, süre eşiği ve unvan farkı. Yazılı başvuru ile “hangi kalem neden ödenmedi” diye sorun.
  • Geç ay yansıma — Vekalet onayı bordro kesiminden sonra gelmiş olabilir; fark bir sonraki ay veya ek ödeme emriyle düzeltilir.
  • Vekalet bitti, ek ödeme devam — Personel / mali hizmetlere düzeltme talebi; fazla ödemenin iadesi gündeme gelebilir.
  • Farklı kadrolarda süre birleştirilmiş — ÇŞİDB görüşü doğrultusunda her kadro için eşiğin ayrı işlemesi gerektiğini hatırlatın; kaynak PDF’leri dilekçeye ekleyin.
  • Net beklenenden düşük — Brüt satırı ile kesintileri ayırın; vergi dilimi ve kıst günü kontrol edin.

Yerel yönetim örneği: mühendis → müdür vekaleti

Belediye ve bağlı idarelerde sık senaryo: mühendis / mimar kadrosundaki personelin müdür kadrosuna vekaleti. ÇŞİDB Yerel Yönetimler görüşünde (09.06.2026) ÖHT farkının, vekalet edilen müdür kadrosu için öngörülen oran ve puanlarla (örnek çerçevede %155 ÖHT + ilgili KGHK puanı) hesaplanması gerektiği yönünde mütalaa yer alır. Sizin kurumunuzda oranlar cetvele ve unvana göredir; önemli olan yöntemdir: asıl kadro net zam–tazminat toplamı ile vekalet kadrosu net zam–tazminat toplamı karşılaştırılır.

Aynı görüş ailesinde 3 aylık sürenin farklı kadrolara geçişte sıfırlanması, “sürekli vekalet ediyorum, süre birikti” beklentisini düzeltir. Belediye personeli için istihdam çerçevesi ayrıca belediye personel istihdamı yazısında özetlenir; ödeme hesabı yine 657 + zam–tazminat kararı + kurum görüşüdür.

Geçici görev ek ödemesi: bordroda ne aranır?

Geçici görev onayınız varsa bordro / harcırah belgesinde tipik olarak şunlar görünür:

  • Görev yeri ve süre
  • Yevmiye gün sayısı × günlük tutar
  • Yol / taşıt gideri
  • Varsa konaklama

Bunlar “vekalet” satırı değildir. Geçici görevde aynı zamanda bir kadroya vekalet de verildiyse (nadir ama mümkün: başka kurumda boş kadroya vekalet), o zaman iki ayrı dayanak ve iki ayrı ödeme paketi söz konusu olur. Tek onayda ikisini birden varsaymayın; metni satır satır okuyun.

Onay metninde ne aramalısınız?

Ödeme tartışmalarının yarısı onayın dilinden doğar. Vekalet onayı elinize geçince şu maddeleri işaretleyin:

  1. Dayanak — “657 sayılı Kanun’un 86 ncı maddesi uyarınca vekaleten…” benzeri açık ifade var mı? Yoksa metin “görevlendirilmiştir / geçici olarak bakacaktır” mı diyor?
  2. Kadro unvanı — Hangi kadroya vekalet? Unvan ve varsa derece net mi?
  3. Başlama–bitiş — Tarih aralığı veya “yeni bir işlem yapılıncaya kadar” formu.
  4. Yetkili makam — Asili atamaya yetkili amir / ilgili bakan (kadro türüne göre) imzası var mı?
  5. Şartlar cümlesi — Bazı kurumlar “asilde aranan şartları taşımak kaydıyla” ibaresini onayda tutar; yoksa özlük dosyanızdaki şart kontrolü ayrı yürür.

Onay “geçici görev” ise yevmiye dosyası açılır; “vekalet” ise mali hizmetler fark/aylık hesabına bakar. İkisini aynı anda varsaymak, yanlış satırı beklemek demektir. Usul ayrıntısı için yine vekalet ve geçici görevlendirme rehberine dönün; burada amaç ödeme kapısını açan dilin tanınmasıdır.

Kurum içi, kurumlar arası ve açıktan vekalet

Ödeme oranları ve sosyal hak paketi, vekilin nereden geldiğine göre değişir:

TürKim?Ödeme notu (özet)
Kurum içiAynı kurumdan memurVekalet aylığında 175’teki üçte bir + sıkça 3 aylık eşik; zam–tazminat farkı şartlara bağlı
Kurumlar arasıBaşka kamu kurumundan memurBenzer aylık oranı çerçevesi; onay ve şart kontrolü her iki kurumda da kritik
AçıktanMemur olmayan vekilAylıkta üçte iki; vekalet aylığı hesabına taban aylığı da dâhil edilebilir; sosyal haklar 175 çerçevesinde

Açıktan vekalet memurların günlük hayatında daha seyrektir; asıl yığın kurum içi boş/münhal kadro vekaletidir. Yine de bordro satırı “açıktan vekil” ise oran beklentiniz kurum içi üçte bir değil, üçte iki tarafına kayar. Personelden “175 oranı hangisi uygulandı?” diye sormak netleştirir.

Asilde aranan şartlar: ödeme kilidi

Hem vekalet aylığı hem zam–tazminat farkı için ortak kilit şudur: vekil, o kadroya asaleten atanmada aranan şartları taşımalıdır. Pratikte en çok takılan noktalar:

  • Görevde yükselme / unvan değişikliği sınavı — Sınava tabi kadrolarda, sınava girebilme hakkının elde edilmiş olması da şartlar arasındadır (kararname md. 9 çerçevesi).
  • Öğrenim ve hizmet süresi — Müdür, şube müdürü vb. kadrolarda yönetmelikteki öğrenim + hizmet yılı.
  • Sınıf / unvan uygunluğu — Teknik hizmetlerden genel idareye geçiş gibi özel şartlar.
  • Disiplin / güvenlik araştırması — Kurumun asaleten atamada aradığı ek koşullar.

Fiilen işi yapmak, ödemeyi tek başına doğurmaz. Sayıştay’ın kamu zararı kararlarında tekrarlanan mesaj budur: şartlar eksikken ÖHT veya ek ödeme farkı ödenmişse iade riski doğar. Bu yüzden “ben bakıyorum, neden maaşım artmıyor?” sorusunun cevabı bazen mali değil, asalet şartıdır. Görevde yükselme şartları için görevde yükselme rehberini de okuyun; vekalet ödemesi ile terfi hakkı ayrı dosyalardır ama şart listesi kesişir.

Ay ay: vekalet ödemesi nasıl oturur?

Tipik bir kurum içi boş kadro vekaletinde zaman çizelgesi şöyle işler (örnek; kurum yazılımı kaydırabilir):

  • 1. ay — Onay çıktı, göreve başladınız. Zam–tazminat farkı şartları tamamsa bu aydan (kıst ile) yansıyabilir. Vekalet aylığında 3 aylık eşik henüz dolmamış olabilir.
  • 2.–3. ay — Fark kalemi (varsa) devam eder. Aylık eşiği için süre birikir; farklı kadroya geçtiyseniz süre sıfırlanır (ÇŞİDB görüşü).
  • 4. ay ve sonrası — Eşik aşıldıysa ve şartlar taşıyorsanız vekalet aylığı da devreye girer. İki kalem birden görülebilir.
  • Bitiş ayı — Onay sona erdiği gün itibarıyla kıst; sonraki ay kalemler düşmeli.
  • Gecikmeli onay — Göreve fiilen başladığınız hâlde onay geç çıktıysa, bazı kurumlar geriye yürürlükle düzeltme yapar; bazıları onay tarihini esas alır. Yazılı netleştirin.

Bu çizelge “her kurumda böyle” vaadi değildir; beklediğiniz satırın hangi ayda görünmesi gerektiğini personelle konuşurken ortak dil sağlar.

Personel / mali hizmetlere ne sorulur?

Kısa, yazılı ve tarihli başvuru en temiz yoldur. Dilekçede şu soruları net sorun:

  1. Onayım 657/86 vekaleti midir, geçici görev midir?
  2. Vekalet aylığı için 3 aylık eşik hangi kadro ve hangi başlangıç tarihiyle işliyor?
  3. Zam–tazminat (ÖHT) farkı hesaplandı mı; hesaplanmadıysa hangi şart eksik?
  4. Bordrodaki satır kodları / adları neler; brüt tutar nasıl oluştu?
  5. Kesintilerde vekalet brütü hangi matrahlara girdi?

Yanıta PDF kaynak eklemek (özellikle yerel yönetimlerde ÇŞİDB Personel Görüşleri) işi hızlandırır. Üst idare görüşü bağlayıcı genelge gibi her dosyaya otomatik yapışmaz; yine de aynı konuda yayımlanmış mütalaa, kurumun gerekçesini netleştirmeye yardımcı olur.

Örnek konuşma: “görevim arttı, maaşım aynı”

Üç yaygın diyalog ve sağlıklı yaklaşım:

1) “Müdür vekiliyim, üç aydır ek yok.”
Önce onay türünü doğrulayın. Vekaletse: şartlar tamam mı, fark kalemi ayrı mı, aylık eşiği dolmuş mu? Geçici görevse: yevmiye dosyası açılmış mı? “Müdür gibi çalışıyorum” cümlesi tek başına hukuki dayanak değildir.

2) “Önce şube müdürlüğüne, sonra müdürlüğe vekalet ettim; süre birleşsin.”
ÇŞİDB Yerel Yönetimler görüşü: her kadro için eşik ayrı. Birleştirme beklentisini dilekçede kaynakla birlikte sorun; birleştirilmeyeceğini bilerek plan yapın.

3) “Geçici görevdeyim, vekalet ücreti de isterim.”
Geçici görev yevmiye/yol rejimidir. Vekalet ücreti ancak ayrıca 86’ya dayalı vekalet onayı varsa konuşulur. İki etiketi tek onayda aramayın.

Sık sorulanlar

Vekalet ücreti nedir?
Gündelik dilde, vekaleten yürütülen kadroya bağlı olarak ödenen vekalet aylığı ve/veya zam–tazminat farkıdır. Hukuken tek kalem değildir; bordroda ayrı satırlar olabilir.

Her vekalette ödeme var mı?
Hayır. Onay şekli, asilde aranan şartlar, mali hak farkı, süre eşiği ve fiilen yürütme birlikte bakılır. Şartsız “vekalet = zam” yoktur.

Geçici görev ile vekalet farkı nedir?
Geçici görev başka yerde süreli çalışmadır; ödeme çoğunlukla yevmiye/yoldur. Vekalet bir kadroyu vekâleten yürütmedir; ödeme vekalet aylığı ve fark kalemleridir.

Vekalet edilen unvan daha düşükse?
Zam–tazminat farkı genelde doğmaz. Vekalet aylığı koşulları ayrıca değerlendirilir; “düşük unvana vekalet = otomatik zam” yoktur.

Süre bitince ne olur?
İlgili ek kalem bordrodan düşer. Düşmezse fazla ödeme ve iade riski vardır; yazıyla bildirin.

Genel vekalet yazısı ile bu rehber farkı?
Usul rehberi süreç ve onay; bu rehber ücret, fark, bordro ve kesintidir. İkisini birlikte okumak en az çelişkiyi üretir.

Vekalet ücreti vergiye tabi mi?
Brüt vekalet ödemeleri uygulamada gelir vergisi ve damga ile karşılaşır; emekli keseneği / GSS matrahı ödeme türüne göre değişebilir. Net, brütten küçüktür.

Farklı kadrolara peş peşe vekalette süre birleşir mi?
ÇŞİDB Yerel Yönetimler görüşüne göre birleştirilmez; her kadronun 3 aylık eşiği kendi başlangıç tarihinden işler.

HITAP unvanım vekaletle değişir mi?
Asıl kadro unvanınız genelde değişmez; vekalet görev kaydıdır. Emeklilik göstergesi için asıl kadro çerçevesi esastır.

İlgili yazılar

  • Vekalet ve geçici görevlendirme (usul)
  • Memurların mali hakları
  • Memur bordrosunu okumak
  • Memur maaşında kesintiler
  • Görevde yükselme
  • Memur maaşı nasıl hesaplanır?
  • Memur maaş hesaplama aracı

Vekalet ücreti oranları ve uygulama esasları mevzuat, zam–tazminat kararnamesi, Anayasa Mahkemesi kararları çerçevesi ve kurum genelgelerine tabidir; kesin bilgi için personel biriminize başvurun. Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Vekalet ücreti nedir?

Boş bir kadroya vekaleten atanan memura, vekalet ettiği unvanın mali haklarından belirli oranda ödenen ek tutardır.

Vekalet ücreti her vekalette verilir mi?

Hayır; kadronun boş olması, vekalet süresi, vekalet edilen unvanın mali hak farkı ve kurum onayı gerekir.

Geçici görevlendirme ile vekalet farkı nedir?

Geçici görev başka birim/kuruma süreli görev; vekalet aynı kurumda boş kadroyu yürütmedir. Ek ödeme koşulları farklı düzenlenir.

Vekalet ücreti bordroda nerede görünür?

Genelde “Vekalet” / “Vekaleten ödeme” / “Ek ödeme” satırında; kurum yazılımına göre ad değişir.

Vekalet ücreti vergi ve kesintiye tabi mi?

Evet; brüt vekalet ödemesi emekli keseneği, GSS, gelir vergisi ve damga vergisine tabidir.

Vekalet edilen unvan daha düşükse ek ödeme olur mu?

Hayır; genelde daha yüksek mali haklı unvana vekalet edildiğinde fark oranında ödeme gündeme gelir.

Genel vekalet rehberi ile bu yazı farkı nedir?

Yayınlanmış genel vekalet yazısı usul ve sürece odaklanır; bu rehber ek ödeme/ücret ve bordro yansımasına odaklanır.

Vekalet süresi bittiğinde ek ödeme kesilir mi?

Evet; vekaletin sona erdiği ay itibarıyla ilgili kalem bordrodan düşer.