Belediyelerde Sözleşmeli İtfaiye Eri Çalıştırılabilir mi?

Belediyelerde sözleşmeli itfaiye eri çalıştırılması, 5393 sayılı Belediye Kanununun 49. maddesindeki sözleşmeli personel imkânına dayanılarak gerçekleştirilemez. Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğünün 14 Eylül 2026 tarihli görüşüne göre Bakanlığın sözleşmeli olarak çalıştırılmasına izin verdiği unvanlar arasında “itfaiye eri” bulunmamaktadır. Bu nedenle belediye, norm kadrosunda itfaiye eri kadrosu bulunsa bile aynı unvanı yıllık sözleşmeyle dolduramaz.

Görüş talebinde itfaiye eriyle birlikte “itfaiye teknikeri” unvanı da sorulmuştur. 3 Ocak 2024 tarihli Sözleşmeli Personel İstihdamı Genelgesinin Ek-4 listesinde bu iki özel unvan yer almamaktadır. Listede teknisyen ve tekniker gibi teknik unvanların bulunması, bunların başına “itfaiye” ibaresi eklenerek yeni bir sözleşmeli unvan oluşturulabileceği anlamına gelmez.

Bu yazı sözleşmeli istihdamın mümkün olup olmadığına odaklanmaktadır. Kadrolu personel alımındaki KPSS, yaş, ehliyet, boy-kilo ve sınav şartları için itfaiye eri kadrosuna atanma şartları rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Son güncelleme: 10 Ekim 2026

Sözleşmeli itfaiye eri neden çalıştırılamaz?

5393 sayılı Kanunun 49. maddesi belediye ve bağlı kuruluşlarına belirli uzmanlık ve teknik alanlarda yıllık sözleşmeli personel çalıştırma imkânı verir. Ancak bu imkân sınırsız değildir. Personelin norm kadroya uygun olması, maddede belirtilen hizmet alanlarından birinde çalışması ve Bakanlığın izin verdiği unvanlardan birine atanması gerekir.

Aynı madde, Bakanlığa sözleşmeli personel unvanları bakımından sınırlama getirme yetkisi tanımıştır. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı bu yetkiyi 3 Ocak 2024 tarihli ve 2024/2 sayılı Genelgeyle kullanmış; tam zamanlı sözleşmeli personel çalıştırılabilecek kadro unvanlarını Ek-4 listesinde göstermiştir.

İtfaiye eri bu listede bulunmadığı için belediye meclisinin karar alması, bütçede ödenek ayrılması veya norm kadroda boş itfaiye eri kadrosunun bulunması tek başına sözleşmeli istihdam yetkisi oluşturmaz. İstihdam statüsü kanun ve ikincil düzenlemelerde izin verilen sınırlar içinde kurulmalıdır.

5393 sayılı Kanunun 49. maddesi ne düzenler?

49. madde; çevre, sağlık, veterinerlik, teknik, hukuk, ekonomi, bilişim ve iletişim, planlama, araştırma-geliştirme, eğitim ve danışmanlık alanlarında uzman ve teknik personelin yıllık sözleşmeyle çalıştırılabilmesine imkân tanır. Madde metninde avukat, mimar, mühendis, şehir ve bölge plancısı, çözümleyici, programcı, tabip, uzman tabip, ebe, hemşire, veteriner, kimyager, teknisyen ve tekniker gibi unvanlar örneklenmiştir.

Metindeki “gibi” ifadesi belediyelere diledikleri her unvanı sözleşmeli hâle getirme yetkisi vermez. Çünkü fıkranın devamında Bakanlığın unvanlar itibarıyla sınırlama getirebileceği açıkça düzenlenmiştir. Güncel uygulamada Genelge eki liste, hangi kadro unvanları karşılığında sözleşmeli personel çalıştırılabileceğinin temel kontrol aracıdır.

2024/2 sayılı Genelge neden belirleyicidir?

Bakanlığın “Sözleşmeli Personel İstihdamı” konulu 2024/2 sayılı Genelgesi, mahalli idarelerdeki sözleşmeli personel işlemlerinin standart biçimde yürütülmesi için gerekli listeleri ve formları içerir. Ek-4, tam zamanlı sözleşmeli personel çalıştırılabilecek kadro unvanlarını belirler.

Belediye, sözleşmeli personel ihtiyacını yalnız kadro adına veya kişinin diplomasına bakarak değerlendiremez. Öncelikle unvanın Ek-4 listesinde bulunup bulunmadığını kontrol etmelidir. Unvan listede yoksa belediye meclisi kararıyla ya da sözleşmeye farklı görev tanımı yazılarak kapsam genişletilemez.

Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğünün 14 Eylül 2026 tarihli görüşü de doğrudan bu listeyi esas almıştır. Görüşte itfaiye eri ve itfaiye teknikeri talebi incelenmiş, Ek-4'te bu unvanlara yer verilmediği tespit edilmiş ve sözleşmeli itfaiye eri istihdamının mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır.

“Tekniker” ile “itfaiye teknikeri” aynı unvan mıdır?

Hayır. Kamu personel sisteminde unvanlar, günlük dildeki benzerliğe göre değil kadro cetveli ve mevzuattaki tam adlarına göre değerlendirilir. Genelgede “tekniker” unvanının yer alması, “itfaiye teknikeri” şeklinde ayrı bir unvanın da listeye dahil olduğu anlamına gelmez.

Tekniker unvanıyla çalıştırılan sözleşmeli personelin hizmeti, sözleşmesinde gösterilen teknik alan ve görev tanımıyla sınırlıdır. Kişinin itfaiyecilik veya yangın güvenliği eğitimi almış olması, sözleşmeli unvanı kendiliğinden itfaiye eri veya itfaiye teknikeri unvanına dönüştürmez.

İtfaiye teşkilatındaki rütbe ve unvanlar özel bir hiyerarşiye, görev tanımına, sınav ve çalışma düzenine tabidir. Bu nedenle izin verilen genel bir teknik unvan üzerinden özel itfaiye unvanının görev ve yetkilerini kullandırmak hukuki risk doğurur.

İtfaiye hizmeti neden özel personel rejimine tabidir?

5393 sayılı Kanunun 52. maddesi, itfaiye teşkilatının çalışma usul ve esaslarının; personelin görev ve yetkilerinin, memurluğa alınma niteliklerinin, meslek içi eğitiminin, görevde yükselmesinin, meslekten çıkarılmasının ve kıyafetinin yönetmelikle düzenleneceğini belirtir. Bu çerçeve Belediye İtfaiye Yönetmeliğiyle somutlaştırılmıştır.

Yangına müdahale, kurtarma, afet ve acil durum görevleri yüksek risk, kesintisiz hizmet ve özel fiziksel yeterlik gerektirir. İtfaiye personeli ayrıca kamu adına görev yapar ve mevzuatın kendisine verdiği yetkileri kullanır. Bu nedenle sıradan bir teknik hizmet sözleşmesiyle itfaiye personeli statüsü oluşturulamaz.

İtfaiye teşkilatındaki görev zinciri de özel unvanlara dayanır. İtfaiye eri, çavuş, amir, müdür yardımcısı ve müdür gibi unvanlara ilişkin atama ve yükselme kuralları bulunmaktadır. Örneğin itfaiye çavuşu kadrosuna görevlendirme şartları teşkilat içindeki özel hiyerarşi dikkate alınarak uygulanır.

Belediye itfaiye eri ihtiyacını nasıl karşılayabilir?

Belediyenin itfaiye eri ihtiyacı varsa öncelikle norm kadro standardında bu unvan için kadro imkânı bulunup bulunmadığı kontrol edilir. Uygun kadro yoksa norm kadro mevzuatına aykırı biçimde personel alınamaz. Kadro varsa boş olup olmadığı, personel gider oranı ve atama izni süreçleri incelenir.

İlk defa itfaiye eri alımında Mahalli İdarelere İlk Defa Atanacaklara Dair Sınav ve Atama Yönetmeliği ile Belediye İtfaiye Yönetmeliği birlikte uygulanır. İlan, KPSS puanı, öğrenim ve sürücü belgesi şartları, yaş ve fiziksel ölçüm, yazılı veya uygulamalı sınav ile başarı sıralaması gibi aşamalar yerine getirilir.

Başka bir kamu kurumunda çalışan personelin naklen atanması veya belediye içindeki personelin itfaiye eri kadrosuna geçirilmesi de kendi özel şartlarına tabidir. İtfaiye eri kadrosuna atanmanın bütün yollarında kişinin güncel öğrenim, yaş, fiziksel yeterlik ve sınav şartlarından hangilerine tabi olduğu işlem türüne göre belirlenmelidir.

Kadrolu itfaiye eri alımında hangi şartlar aranır?

Kadrolu alımda 657 sayılı Kanunun 48. maddesindeki genel memuriyet şartlarına ek olarak itfaiye mevzuatındaki özel şartlar aranır. İlan edilen kadroya uygun öğrenim programından mezuniyet, geçerli KPSS puanı, ilanda gösterilen sürücü belgesi ve sınav tarihi itibarıyla yaş şartı başlıca ölçütlerdir.

Adayların boy ve kilo uyumu da belediye tarafından sınav öncesinde ölçülür. Erkek ve kadın adaylar için yönetmelikte ayrı asgari boylar öngörülmüş; boyun bir metreden fazla olan kısmıyla kilo arasındaki fark için alt ve üst sınır belirlenmiştir. Ölçümün nasıl yapılacağı ve hangi tarihin esas alınacağı ilanda açıkça gösterilmelidir.

Sözleşmeli istihdam yasağı bu şartların gereksiz olduğu anlamına gelmez; tam tersine belediyenin personel ihtiyacını özel alım usulüyle karşılamasını gerektirir. Ayrıntılı şartları ve başvuru kontrol listesini itfaiye eri kadrosuna atanma rehberimizde bulabilirsiniz.

Belediye şirketinden itfaiye personeli temin edilebilir mi?

Belediye şirketinde çalışan işçi, belediye memuru veya 5393/49 kapsamındaki sözleşmeli personel değildir. Şirket personelinin belediye biriminde destek faaliyeti yürütmesi, kişiye itfaiye eri kadro unvanı ve bu unvana bağlı kamusal yetkileri kazandırmaz.

İtfaiye hizmetindeki her görev aynı hukuki nitelikte olmayabilir. Araç bakımı, temizlik, yemek veya tesis desteği gibi yardımcı işlerle doğrudan yangına müdahale, denetim, rapor düzenleme ve kamu gücü kullanımı gerektiren görevler ayrılmalıdır. Asli ve sürekli itfaiye görevlerinin mevzuatın öngördüğü personel eliyle yürütülmesi esastır.

Bu nedenle şirket işçisine kurum içinde “itfaiyeci” denilmesi veya vardiya listesinde itfaiye eri gibi yer verilmesi hukuki statü oluşturmaz. Görev tanımlarının iş sözleşmesi, hizmet alımının kapsamı ve kamu personel mevzuatıyla uyumlu olması gerekir.

Teknik personel itfaiye biriminde görevlendirilebilir mi?

Bir belediyenin mühendis, tekniker veya teknisyen unvanlı personelinden itfaiye teşkilatının ihtiyaç duyduğu teknik konularda yararlanması mümkün olabilir. Ancak görevlendirmenin kişinin kadro veya sözleşme unvanına uygun olması gerekir. Teknik proje, araç-bakım, haberleşme veya tesis işlemleriyle itfaiye erinin yangına müdahale görevleri aynı kabul edilemez.

Sözleşmeli teknikerin itfaiye müdürlüğü organizasyonu içinde çalışması, onu itfaiye teknikeri ya da itfaiye eri yapmaz. Personel kendi sözleşmesinde yazılı teknik hizmeti yürütür; özel itfaiye rütbesi kullanamaz ve yalnız o rütbeye tanınan mali veya özlük haklarını talep edemez.

Görevlendirme yazısında birim, süre ve yapılacak teknik işler somut biçimde gösterilmelidir. Fiili görevin sözleşme unvanından sürekli biçimde uzaklaşması hem personel hem harcama yetkilileri açısından uyuşmazlık ve kamu zararı riski oluşturabilir.

Yanlış statüyle istihdamın mali etkileri nelerdir?

İzin verilmeyen unvanla sözleşme yapılması, sözleşme ücretinin ve buna bağlı ödemelerin hukuki dayanağını tartışmalı hâle getirir. Personelin fiilen çalışmış olması kamu hizmetinin görülmesi bakımından önemlidir; ancak yetkisiz istihdam işlemini kendiliğinden mevzuata uygun hâle getirmez.

Denetimlerde atama onayı, norm kadro, belediye meclisi kararı, Bakanlık unvan listesi, sözleşme ve bordro kayıtları birlikte incelenebilir. Yersiz ödeme tespiti hâlinde sorumlular, tahsil süreci ve personelin iyi niyeti somut olayın özelliklerine göre değerlendirilir.

Sözleşmeli personel ile kadrolu memurun atama, ücret, iş güvencesi ve sosyal güvenlik farklarını sözleşmeli personel ile kadrolu memur arasındaki farklar yazımızdan inceleyebilirsiniz. Belediyenin kadro ve bütçe planlaması için ise belediyelerde norm kadro ve personel istihdamı rehberimiz yol gösterir.

Mevcut sözleşmeler ve geçmiş işlemler ne olur?

Resmî görüş yeni veya yenilenecek sözleşmeli itfaiye eri istihdamının mümkün olmadığını ortaya koymaktadır. Bununla birlikte daha önce düzenlenmiş bir sözleşmenin hukuki sonucu, yalnız genel ifadelerle belirlenemez. Sözleşmenin tam unvanı, başlangıç tarihi, dayanak onay, personelin fiili görevi ve o tarihte yürürlükte bulunan düzenlemeler incelenmelidir.

Kurum, hatalı olduğunu düşündüğü işlemi düzeltirken hukuki güvenlik, yetkide ve usulde paralellik, personele bildirim ve mali sonuçlar gibi başlıkları dikkate almalıdır. Kişinin “tekniker” sözleşmesi bulunmasına rağmen fiilen itfaiye eri çalıştırılması ile doğrudan “sözleşmeli itfaiye eri” unvanıyla işlem yapılması aynı dosya değildir.

Bu nedenle mevcut personel hakkında otomatik fesih, unvan değişikliği veya borç çıkarma yoluna gidilmeden hukuk, insan kaynakları ve mali hizmetler birimlerince dosya bazlı değerlendirme yapılmalıdır. Gerekirse Bakanlıktan somut olaya ilişkin görüş istenmelidir.

İtfaiye teşkilatındaki vekâlet ve görevde yükselme bundan etkilenir mi?

Sözleşmeli itfaiye eri istihdam edilememesi, kadrolu itfaiye personelinin teşkilat içindeki vekâlet veya görevde yükselme işlemlerinden farklı bir konudur. Kadrolu personelin itfaiye çavuşu, amiri veya diğer üst görevlere vekâlet etmesi Belediye İtfaiye Yönetmeliği, 657 sayılı Kanun ve mali mevzuat çerçevesinde değerlendirilir.

Vekâlet görevi verilmesi yeni bir sözleşmeli personel statüsü oluşturmaz. Kadrolu memur kendi kadrosunu korur ve başka bir kadronun görevini geçici olarak yürütür. Bu nedenle sözleşmeli istihdam yasağıyla vekâleten görevlendirme birbirine karıştırılmamalıdır.

İtfaiye amirliğine vekâlette mali hakların ne zaman doğduğunu vekâleten itfaiye amirliğinde ödeme şartları rehberimizde ayrıca açıkladık.

Sık yapılan hatalar

• 5393/49'da “teknik personel” yazdığı için itfaiye erinin de sözleşmeli çalıştırılabileceğini düşünmek.
• Norm kadro cetvelindeki itfaiye eri unvanını sözleşmeli unvan listesiyle aynı kabul etmek.
• Genelgedeki “tekniker” unvanının “itfaiye teknikeri” unvanını da kapsadığını varsaymak.
• Tekniker sözleşmesi yapıp personele fiilen sürekli itfaiye eri görevi vermek.
• Belediye meclisi kararının Bakanlıkça getirilen unvan sınırlamasını aşabileceğini düşünmek.
• Belediye şirketi işçisine itfaiye eri unvanı ve kamusal yetkiler vermek.
• Kadrolu itfaiye eri alımındaki KPSS, fiziksel yeterlik ve sınav sürecini sözleşmeyle aşmaya çalışmak.
• Güncel görüşü geçmişteki bütün bireysel işlemler için otomatik fesih veya tahsil talimatı saymak.

Mevzuat ve resmî görüş kaynakları

• 5393 sayılı Belediye Kanunu, madde 49: Belediyelerde norm kadro, personel gideri ve yıllık sözleşmeli uzman-teknik personel istihdamının temel esaslarını düzenler. 5393 sayılı Kanun metni
• 5393 sayılı Kanun, madde 52: İtfaiye teşkilatı ve personeline ilişkin özel düzenlemelerin yönetmelikle belirleneceğini hükme bağlar.
• Belediye İtfaiye Yönetmeliği: Teşkilatın görevlerini, itfaiye personelinin niteliklerini, ilk defa atama ve görevde yükselme usullerini düzenler.
• 03.01.2024 tarihli ve 2024/2 sayılı Sözleşmeli Personel İstihdamı Genelgesi: Ek-4 listesinde tam zamanlı sözleşmeli çalıştırılabilecek kadro unvanlarını belirler. Bakanlığın genelgeler sayfası
• 27.02.2025 tarihli ve 32826 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 9528 sayılı Karar: Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar ile ek ödeme düzenlemesinde değişiklik yapmış; itfaiye eri veya itfaiye teknikeri unvanına yer vermemiştir.
• Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğünün 14.09.2026 tarihli ve E-53773008-622.02-16696765 sayılı görüşü: Bakanlıkça izin verilen unvanlar arasında itfaiye eri bulunmadığı için belediyelerde sözleşmeli itfaiye eri istihdam edilemeyeceğini açıklamıştır. Resmî personel görüşünü açın

İtfaiye eri ihtiyacı kadrolu alım yoluyla karşılanmalı

Belediyelerde 5393 sayılı Kanunun 49. maddesi kapsamında sözleşmeli itfaiye eri çalıştırılamaz. İtfaiye eri ve itfaiye teknikeri, Bakanlığın 2024/2 sayılı Genelgesinin sözleşmeli personel unvanları listesinde bulunmamaktadır. Listede tekniker veya teknisyen unvanının bulunması bu özel itfaiye unvanlarını kapsamaz.

Belediyenin itfaiye personeline ihtiyacı varsa uygun boş norm kadro, personel gider oranı ve izin süreçleri kontrol edilmeli; ilk defa alım veya mevzuatın izin verdiği başka bir kadrolu atama yöntemi uygulanmalıdır. Kadrolu itfaiye eri alımında Belediye İtfaiye Yönetmeliğindeki özel nitelikler ve sınav süreci atlanamaz.

Teknik personelin itfaiye biriminde çalışması gerekiyorsa sözleşme unvanına uygun teknik görevler açıkça belirlenmelidir. İzin verilmeyen itfaiye eri statüsünün başka bir unvan, görevlendirme veya şirket işçisi üzerinden dolaylı biçimde kurulması hukuki ve mali risk doğurur.

Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Personel alımı veya mevcut sözleşmenin durumu hakkında işlem yapmadan önce yürürlükteki Bakanlık Genelgesi, norm kadro, gider oranı ve bireysel personel dosyası birlikte incelenmelidir.