Sözleşmeli Personele Yabancı Dil Tazminatı Ödenir mi?

Yabancı dil bilen ve YDS ya da e-YDS'den yeterli puanı bulunan belediye sözleşmeli personeli, aynı kurumda çalışan memura yabancı dil tazminatı ödendiğini gördüğünde kendisinin de bu ödemeden yararlanacağını düşünebilir. Ancak kamu personel ödemelerinde sınav puanı tek başına yeterli değildir. Önce çalışanın tabi olduğu istihdam statüsünün ödeme hükmünün kapsamına girip girmediği belirlenir.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının 24 Nisan 2026 tarihli ve E-53773008-622.02-15506869 sayılı görüşü, 5393 sayılı Belediye Kanununun 49. maddesine göre çalışan sözleşmeli personel bakımından konuya açıklık getirmiştir. Görüşe göre bu personel 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 2. maddesinde sınırlı biçimde sayılan kişiler arasında değildir. Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslarda da bu yönde açık hüküm bulunmadığından yabancı dil tazminatı ödenemez.

Yabancı dil tazminatı nedir?

Yabancı dil tazminatı, belirlenen yabancı dillerde yeterli seviyeye sahip olan ve kanunda sayılan kamu personeline aylık olarak yapılan bir ödemedir. Tutar, yabancı dil seviyesi için belirlenen gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpılması esasına dayanır. Personelin yabancı dil bilgisinden görevinde yararlanılıp yararlanılmaması da uygulanacak gösterge bakımından önem taşıyabilir.

Bu ödeme, sınava giren herkese verilen bir başarı primi değildir. YDS sonucu kişinin yabancı dil seviyesini kanıtlar; fakat ödeme hakkının hukuki kaynağı 375 sayılı KHK'nin 2. maddesidir. Dolayısıyla iki ayrı koşul birlikte aranır: personelin düzenlemenin kişi bakımından kapsamına girmesi ve kabul edilen sınavdan gerekli puanı alması.

375 sayılı KHK kimleri kapsıyor?

375 sayılı KHK'nin 2. maddesi; aylıklarını 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu, 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu, 3466 sayılı Uzman Jandarma Kanunu, 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu ve 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanununa göre alan personeli kapsamaktadır. Maddede kadro karşılık gösterilmek suretiyle sözleşmeli çalışan personele de yer verilmiştir.

Buradaki sayım sınırlıdır. “Sözleşmeli çalışan personel dahil” ifadesi, kamu kurumlarındaki bütün sözleşmeli çalışanların kapsama girdiği anlamına gelmez. Parantez içindeki hüküm, maddede sayılan kanunlara göre aylık alan ve kadro karşılığı sözleşmeli istihdam edilen grubu ifade eder. 5393 sayılı Belediye Kanununun 49. maddesine göre kurulan tam zamanlı sözleşmeli statü ise farklı bir hukuki temele dayanır.

5393/49 sözleşmeli personelin statüsü

Belediyeler ve bağlı kuruluşlar, 5393 sayılı Belediye Kanununun 49. maddesindeki şartlarla belirli uzmanlık ve meslek alanlarında tam zamanlı sözleşmeli personel çalıştırabilir. Bu kişilerin ücretleri, unvanı, çalışma süresi ve diğer mali hakları mevzuat ile imzalanan hizmet sözleşmesi çerçevesinde belirlenir. Kadrolu devlet memuru ile aynı birimde ve benzer görevde çalışmaları, hukuki statülerini kendiliğinden memur statüsüne dönüştürmez.

Bu ayrım yalnız yabancı dil tazminatında değil; aylık, ek ödeme, sosyal hak, nakil ve görevde yükselme gibi birçok konuda sonuç doğurur. Personel için daha önce hazırlanmış 4/B sözleşmeli personelin maaş ve özlük hakları rehberi, sözleşmeli statü ile memurluk arasındaki temel farkların görülmesine yardımcı olur. Ancak 657/4-B ile 5393/49 statülerinin de her konuda aynı olmadığı unutulmamalıdır.

Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslarda hüküm var mı?

Bakanlık görüşünde ikinci dayanak olarak Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar incelenmiştir. Esaslarda sözleşmeli personele yabancı dil tazminatı ödenmesini sağlayan açık bir düzenleme bulunmamaktadır. Kamu mali hukukunda bir ödemenin yapılabilmesi için açık yasal veya düzenleyici dayanak aranır; düzenlemede yasak bulunmaması tek başına ödeme yetkisi vermez.

Bu nedenle belediye meclisi, encümen, başkanlık makamı veya harcama yetkilisi yalnız takdir kullanarak yeni bir tazminat oluşturamaz. Bireysel hizmet sözleşmesine “yabancı dil tazminatı ödenir” şeklinde hüküm yazılması da üst normlarda bulunmayan bir mali hakkı geçerli hâle getirmez. Yapılan ödeme Sayıştay denetiminde kamu zararı tartışmasına yol açabilir ve sorumlular bakımından geri alma süreci doğurabilir.

Kadro karşılığı sözleşmeli ile 5393 sözleşmeli arasındaki fark

En çok karıştırılan ifade, 375 sayılı KHK'deki “kadro karşılık gösterilmek suretiyle sözleşmeli olarak çalışan personel dahil” ibaresidir. Bu hüküm sözleşme imzalayan herkesi kapsamına alan genel bir genişletme değildir. Kadro karşılığı sözleşmeli personel, özel teşkilat kanunlarında öngörülen ve bir kadroyla hukuki bağlantısı kurulan farklı bir istihdam biçimidir.

5393/49 personeli ise belediyedeki boş memur kadrosuna karşılık gösterilerek çalıştırılabilse dahi ücretini 657 sayılı Kanuna göre aylık şeklinde almaz. Bir kadronun sözleşmeye dayanak gösterilmesiyle, 375 sayılı KHK'nin kastettiği teknik anlamdaki kadro karşılığı sözleşmeli statü aynı kabul edilemez. Bakanlığın olumsuz görüşünün temelinde de bu kapsam ayrımı bulunmaktadır.

YDS puanı neden tek başına yeterli değil?

YDS ve e-YDS, yabancı dil bilgi seviyesinin tespiti için kullanılan sınavlardır. Genel uygulamada 70-79 puan C, 80-89 puan B, 90-100 puan A düzeyine karşılık gelir; A düzeyi de kendi içinde gösterge bakımından farklılaştırılabilir. Ancak bu sınıflandırma yalnız dil yeterliliğini gösterir. Ödeme kapsamına girmeyen personele yüksek puan üzerinden tazminat tahakkuk ettirilemez.

Örneğin belediyede 5393/49 kapsamında çalışan bir mühendis İngilizce YDS'den 92 puan almış olabilir ve yabancı dilini uluslararası projelerde fiilen kullanabilir. Bu iki durum mesleki fayda sağlasa da mevzuatta eksik olan statü şartını tamamlamaz. Aynı kurumda kadrolu mühendis olarak çalışan ve aynı puana sahip personelin tazminat alabilmesi, sözleşmeli mühendis yönünden eşit ödeme yükümlülüğü oluşturmaz; çünkü mali hakların dayandığı istihdam rejimleri farklıdır.

Memurlar için puan, seviye ve gösterge sistemi

Kapsamdaki personel bakımından yabancı dil tazminatı sabit bir TL tutarı değildir. İlgili gösterge rakamı, içinde bulunulan dönemin memur aylık katsayısıyla çarpılır. Yabancı dil bilgisinden görevde yararlanıldığının yetkili amirce onaylanması hâlinde daha yüksek göstergeler uygulanabilir. Bazı unvanlarda ise görev gereği yabancı dilden yararlanıldığı ayrıca onay aranmadan kabul edilir.

Güncel katsayıya göre hesaplama ve memurlara yönelik ayrıntılı koşullar için 2026 yabancı dil tazminatı rehberi incelenebilir. Bu göstergeler belediye sözleşmeli personeli için örnek bir ödeme tablosu değildir; yalnız kadrolu personel ile kapsam farkını anlatmak amacıyla verilmiştir.

Yabancı dil sınavının geçerlilik süresi

375 sayılı KHK'nin 2. maddesi kapsamında yapılan sınavlar yabancı dil tazminatı yönünden beş yıl geçerlidir. Süre sonunda yeniden sınava girmeyenlerin seviyesi bir alt düzeye inmiş kabul edilir; C düzeyinde olanların tazminatı kesilir. Bu kural, akademik başvuru veya başka bir amaç için puanın geçerlilik süresinden ayrı olarak, tazminat uygulamasına özgü değerlendirilmelidir.

ÖSYM'nin eşdeğer kabul ettiği uluslararası sınavların kullanılmasında, sınavın yapıldığı tarihte geçerli eşdeğerlik dokümanı ve ilgili kurallar dikkate alınır. Yine de geçerli bir sonuç belgesine sahip olmak, 5393/49 personelini ödeme kapsamına sokmaz. Puan ve geçerlilik kontrolü, ancak kişi bakımından kapsam şartı sağlandıktan sonra anlam taşır.

Örnek bordro değerlendirmesi

Aynı belediyede çalışan iki mühendisin İngilizce YDS puanının 85 olduğunu varsayalım. Birinci mühendis 657 sayılı Kanuna tabi kadrolu memur, ikinci mühendis 5393/49 kapsamında tam zamanlı sözleşmeli personel olsun. Kadrolu mühendis, yabancı dil bilgisinden yararlanma ve diğer şartları taşıyorsa B düzeyi üzerinden tazminat alabilir. Sözleşmeli mühendis ise aynı işi yapsa ve aynı puana sahip olsa bile 375 sayılı KHK'nin kişi bakımından kapsamında bulunmadığından bu ödeme bordrosuna eklenemez.

İkinci personelin hizmet sözleşmesinde ücret tavanına kadar daha yüksek net ücret belirlenmiş olması başka bir konudur. Sözleşme ücreti belirlenirken mesleki niteliklerin dikkate alınması, bordroda ayrıca “yabancı dil tazminatı” adıyla kanuni dayanağı bulunmayan ödeme yapılabileceği anlamına gelmez. Ücret ile tazminatın hukuki niteliği ve tahakkuk kodları ayrı değerlendirilmelidir.

Memur kadrosuna geçen personelin durumu

Sözleşmeli personel daha sonra mevzuata uygun biçimde memur kadrosuna atanırsa yeni statüsü bakımından tekrar değerlendirme yapılır. Kişinin yabancı dil sınavı hâlen geçerliyse, puanı gerekli seviyedeyse ve diğer şartlar mevcutsa memur olarak yabancı dil tazminatına hak kazanabilir. Önceki sözleşmeli dönemde ödeme yapılamamış olması, memuriyet dönemindeki hakkı ortadan kaldırmaz.

Buna karşılık statü değişikliği geçmişe etkili değildir. Memur kadrosuna atama tarihinden önceki sözleşmeli çalışma ayları için sonradan yabancı dil tazminatı talep edilmesi kural olarak mümkün olmaz. Başvuru, atama onayı, göreve başlama tarihi, sınav sonuç belgesi ve gerekiyorsa yabancı dilden yararlanma onayı birlikte personel birimine sunulmalıdır.

Hatalı ödeme yapılmışsa ne olur?

Belediye sözleşmeli personeline kapsam değerlendirmesi yapılmadan yabancı dil tazminatı ödenmişse, bunun uzun süredir bordroda bulunması ödemeyi hukuka uygun hâle getirmez. Harcama birimi ödemenin dayanağını, personelin statüsünü, sözleşme hükümlerini ve geçmiş tahakkukları incelemelidir. Hatalı ödeme tespitinde kamu zararı, ilgiliden geri alma, faiz ve sorumlulara rücu gibi konular somut olayın tarihleri ve yargı kararlarıyla birlikte değerlendirilir.

Personelin sınav belgesini kuruma sunmuş olması veya ödemenin idarece kendiliğinden başlatılması da her durumda geri alma ihtimalini ortadan kaldırmaz. Bu nedenle bordroya yeni ödeme eklenmeden önce insan kaynakları, mali hizmetler ve hukuk biriminin ortak kapsam kontrolü yapması daha güvenlidir. Tereddüt hâlinde ilgili merkezi idareden somut personel statüsü belirtilerek görüş istenebilir.

Mevzuat dayanakları

Değerlendirmenin temel dayanağı, yabancı dil tazminatının kapsamını ve seviyelerini düzenleyen 375 sayılı KHK'nin 2. maddesidir. Belediyelerde tam zamanlı sözleşmeli personel istihdamının dayanağı 5393 sayılı Belediye Kanununun 49. maddesidir. Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar da mali ve sosyal haklar yönünden dikkate alınır. Tazminat miktarlarının seviye ve yararlanma durumuna göre uygulanmasında Yabancı Dil Tazminatı Miktarlarının Tespitine İlişkin Esaslar önem taşır.

Yerel yönetimler açısından güncel idari yorum, Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğünün 24.04.2026 tarihli ve E-53773008-622.02-15506869 sayılı görüşüdür. Görüş, 375 sayılı KHK'deki sayımın tahdidi olduğunu, 5393 kapsamındaki sözleşmeli personelin bu listede yer almadığını ve sözleşmeli personele ödeme sağlayan açık bir hüküm bulunmadığını birlikte değerlendirerek ödemenin mümkün olmadığı sonucuna ulaşmıştır.

Bu nedenle belediyede sözleşmeli çalışan kişinin YDS puanı, yabancı dil bilgisini fiilen kullanması veya kadrolu emsaliyle aynı işi yapması tek başına yeterli değildir. Öncelikli soru puanın kaç olduğu değil, personelin hangi kanuna göre ücret aldığı ve 375 sayılı KHK'nin ödeme kapsamına girip girmediğidir. 5393/49 statüsü devam ettiği sürece mevcut mevzuat ve 2026 tarihli Bakanlık görüşü uyarınca ayrıca yabancı dil tazminatı tahakkuk ettirilmemelidir.