Norm Kadro Grubu Değişen Belediyede Kısmi Zamanlı Avukat Çalıştırılabilir mi?

Belediyede kısmi zamanlı sözleşmeli avukat çalıştırılması, belediyenin güncel norm kadro cetvelinde avukat kadrosu bulunmasa da mümkün olabilir. 5393 sayılı Belediye Kanununun 49. maddesi, avukat kadrosu bulunmayan veya işlerin azlığı nedeniyle kadrolu avukata ihtiyaç duyulmayan belediyelerin hukuki hizmetlerini yürütmek için haftanın ya da ayın belirli gün ve saatlerinde kısmi zamanlı sözleşmeli avukat çalıştırabilmesine izin verir.

Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğünün 1 Ekim 2026 tarihli görüşü, nüfusu 5.090'dan 4.990'a düştüğü için D-4 grubundan D-3 grubuna geçen bir belediyeyi ele almıştır. Yeni grupta avukat kadrosuna yer verilmemesine rağmen kısmi zamanlı avukat çalıştırılabileceği; ancak sözleşme, personel sayısı, ücret ve gider sınırı şartlarının korunacağı değerlendirilmiştir.

Bu içerik norm grubu değişikliği ve kısmi zamanlı avukat istihdamına odaklanmaktadır. Belediyelerde genel kadro, pozisyon ve istihdam ayrımı için belediyelerde norm kadro ve personel istihdamı rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Son güncelleme: 10 Ekim 2026

Kısmi zamanlı sözleşmeli avukatın hukuki dayanağı nedir?

5393 sayılı Belediye Kanununun 49. maddesi belediyelerde personel istihdamının ana çerçevesini düzenler. Madde, norm kadroya uygun tam zamanlı sözleşmeli uzman ve teknik personelin yanında, bazı hizmetlerin kısmi zamanlı sözleşmeyle gördürülmesine özel olarak izin verir.

Avukat, mimar, mühendis ve veteriner kadrosu bulunmayan ya da işlerin azlığı nedeniyle bu unvanlarda kadrolu personele ihtiyaç duyulmayan belediyeler, hizmeti haftanın veya ayın belirli gün ve saatlerinde çalışacak personel aracılığıyla yürütebilir. Bakanlığın 2024/2 sayılı Genelgesi kısmi zamanlı sözleşmeli istihdamı avukat, mimar, belirli mühendislik dalları ve veteriner unvanlarıyla sınırlandırmıştır.

Buradaki sistem tam zamanlı sözleşmeli pozisyondan ve 657/4-A kadrolu memur atamasından farklıdır. Personel belediyede sürekli tam mesai yapmaz; sözleşmede belirlenen zamanlarda ve görev kapsamında hizmet verir. Bu nedenle kadro, süre ve ücret şartları ayrı değerlendirilmelidir.

Norm kadro grubu neden değişir?

Belediye ve bağlı kuruluşlarının norm kadroları; hukuki durum, hizmet özellikleri, nüfus, turizm, sanayi, ticaret ve ilçe merkezi olma gibi ölçütlere göre belirlenen gruplar üzerinden planlanır. Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmelik, belediyeleri ana ve alt gruplara ayırır.

Nüfus değişikliği belediyenin alt grubunu etkileyebilir. Turizm, sanayi, ticaret veya ilçe merkezi olma gibi özel nitelikler saklı olmak üzere, yeni adrese dayalı nüfus sonuçları Bakanlıkça yılda bir değerlendirilerek grup değişikliği ilan edilebilir. Grup değiştiğinde belediyenin kullanabileceği kadro unvanları ve azami sayıları yeni cetvele göre kontrol edilir.

Resmî görüşte belediye nüfusu 2024 yılında 5.090 iken 2025 yılında 4.990'a düşmüş, bu nedenle D-4'ten D-3'e geçmiştir. D-3 norm kadro standartları cetvelinde avukat kadrosu bulunmaması, hem mevcut kadronun geleceğini hem hukuki hizmetin nasıl yürütüleceğini gündeme getirmiştir.

Grup değişince dolu avukat kadrosu ne olur?

Belediyenin önceki norm kadro grubunda usulüne uygun biçimde ihdas edilmiş avukat kadrosu doluysa, yeni norm grubunda bu unvan bulunmasa bile kadroda görev yapan memurun görevi kendiliğinden sona ermez. Bakanlık görüşü, dolu avukat kadrosundaki personelin görevine devam edebileceğini açıkça belirtmektedir.

Bu sonuç personelin hukuki statüsünün ve daha önce tamamlanmış atama işleminin korunmasıyla ilgilidir. Norm kadro grubundaki sonraki değişiklik, görevde bulunan memuru otomatik olarak kadrosuz bırakmaz veya başka bir unvana atamaz.

Ancak dolu kadronun devam etmesi, belediyeye aynı unvanda ek personel çalıştırma imkânı vermez. Kadrolu avukat görevde olduğu sürece 5393/49'daki kısmi zamanlı sistemin “kadrolu personele ihtiyaç duyulmaması” şartı gerçekleşmez. Bu nedenle aynı unvanda ayrıca kısmi zamanlı avukat sözleşmesi yapılamaz.

Boş avukat kadrosu yeni grupta korunabilir mi?

Önceki norm kadro grubunda ihdas edilen avukat kadrosu boşsa ve yeni grubun standart cetvelinde avukat unvanına yer verilmiyorsa kadronun korunması mümkün değildir. Norm Kadro Yönetmeliği, mahalli idarelerin yalnız kendi alt grupları için belirlenen unvan ve sayılar dahilinde kadro kullanmasına izin verir.

Belediye “daha önce kadroyu ihdas etmiştik” gerekçesiyle yeni cetvelde bulunmayan boş kadroya atama yapamaz. Grup değişikliği sonrasında kadro cetvellerinin güncel standarda uyarlanması ve kullanılmasına izin verilmeyen boş kadronun mevzuata uygun şekilde kaldırılması gerekir.

Kısmi zamanlı avukat için norm kadro şartı aranır mı?

Hayır. 5393/49, kısmi zamanlı sözleşmeli avukat çalıştırılabilmesini belediyenin norm kadrosunda boş bir avukat kadrosu bulunmasına bağlamamıştır. Aksine hüküm, avukat kadrosu bulunmayan belediyelerde hukuki hizmet ihtiyacının karşılanabilmesini amaçlayan özel bir yöntemdir.

Bu noktada tam zamanlı sözleşmeli personel ile kısmi zamanlı personel ayrımı önemlidir. Tam zamanlı sözleşmeli uzman ve teknik personel istihdamında norm kadroya uygunluk ve kadro karşılığı çalışma sistemi esas alınırken, kısmi zamanlı avukat için kanun ayrıca kadro bulunmaması veya işlerin azlığı ölçütünü düzenler.

Aynı unvanda kaç kişi çalıştırılabilir?

Kısmi zamanlı çalıştırılacak personel sayısı her unvan için birden fazla olamaz. Belediye iki ayrı avukatla haftanın farklı günleri için kısmi zamanlı sözleşme yapamaz. Hizmet ihtiyacı daha fazla olsa bile sayı sınırı belediye meclisi kararıyla genişletilemez.

Aynı unvanda kadrolu memur veya tam zamanlı sözleşmeli personel bulunuyorsa ayrıca kısmi zamanlı sözleşme kurulamaz. Buradaki kontrol yalnız “boş kadro var mı?” sorusuyla yapılmamalı; fiilen çalışan kadrolu ve tam zamanlı sözleşmeli avukat bulunup bulunmadığı incelenmelidir.

2024/2 sayılı Genelge ayrıca başka bir kurumda kısmi zamanlı sözleşmeli personel olarak çalışan kişiyle sözleşme yapılamayacağını belirtir. Adaydan bu konuda beyan alınması yeterli görülse bile kurumun erişebildiği personel kayıtları üzerinden doğrulama yapılması, sonradan doğabilecek mükerrer sözleşme sorununu azaltır.

Sözleşme süresi ve yenileme nasıl yapılır?

Kısmi zamanlı sözleşmenin süresi takvim yılını aşamaz. Örneğin 2026 yılı için yapılan sözleşme, taraflar daha uzun süre çalışmayı istese bile 2027 yılına otomatik olarak uzatılamaz. Sözleşmede farklı bir bitiş tarihi yazılması kanundaki üst sınırı değiştirmez.

Personelin sonraki yıl da çalıştırılması isteniyorsa belediye o yılın norm kadro, personel durumu, gider oranı ve ücret kararını yeniden değerlendirmelidir. Şartlar devam ediyorsa yeni takvim yılı için yeni belediye meclisi kararı ve yeni sözleşme süreci yürütülür.

Bakanlık görüşünde 2026 yılında çalışan kısmi zamanlı avukatın 2027'de de çalıştırılmasının mevcut sözleşmenin uzatılmasıyla değil, 2027 yılı için yeniden sözleşme yapılmasıyla mümkün olduğu özellikle vurgulanmıştır.

Ücreti kim ve nasıl belirler?

Kısmi zamanlı sözleşmeli avukata ödenecek net ücret belediye meclisi tarafından belirlenir. Ücretin çalıştırılacak süreyle orantılı olması gerekir. Haftada bir gün hizmet verecek kişiyle daha geniş zaman diliminde hizmet verecek kişinin ücreti belirlenirken çalışma süresi ve Bakanlıkça açıklanan güncel mali sınırlar birlikte dikkate alınmalıdır.

Belediye başkanı veya personel birimi tek başına yeni ücret belirleyemez. Meclis kararında unvan, çalışma süresi, sözleşme yılı ve net ücretin tereddüt yaratmayacak biçimde gösterilmesi gerekir. Sözleşme metni de meclis kararı ve Bakanlık formlarıyla uyumlu hazırlanmalıdır.

Kısmi zamanlı personelin ücreti, kadrolu avukatın aylığı veya tam zamanlı sözleşmeli avukatın ücretiyle aynı hukuki yapıda değildir. Statüler arasındaki ücret, izin ve sosyal güvenlik ayrımlarını sözleşmeli personel ile kadrolu memur arasındaki farklar yazımızda bulabilirsiniz.

Personel gider oranı uygulanır mı?

Evet. Kısmi zamanlı sözleşmeli avukat istihdamı da 5393 sayılı Kanunun 49. maddesinde düzenlenen personel gideri sınırlamalarına tabidir. Belediyenin toplam yıllık personel gideri, gerçekleşen en son yıl bütçe gelirlerinin yeniden değerleme katsayısıyla artırılan tutarına göre hesaplanır.

Genel sınır yüzde 30, nüfusu 10.000'in altında olan belediyeler için yüzde 40'tır. Hesaplamada yalnız karar tarihine kadar yapılmış ödemeler değil, yeni sözleşmenin yıl sonuna kadar doğuracağı tahmini yük de dikkate alınmalıdır. Böylece sözleşme sonrasında oranın aşılması önlenir.

Oran sınırının aşılması hâlinde yeni personel istihdamına ilişkin özel izin süreci gündeme gelebilir. “Kısmi zamanlı olduğu için gider oranına dahil değildir” yaklaşımı doğru değildir. Az sayıda gün çalışılması yalnız ücret tutarını azaltabilir; harcamanın personel gideri niteliğini ortadan kaldırmaz.

Avukatta hangi mesleki şartlar aranır?

Kısmi zamanlı sözleşme yapılacak kişinin avukatlık mesleğini yürütme yetkisine sahip olması gerekir. Hukuk fakültesi mezuniyeti yanında avukatlık ruhsatı, baro kaydı ve mesleğin icrasına engel bir durumun bulunmaması kontrol edilmelidir. Sadece hukuk diplomasına sahip olmak avukat sıfatıyla sözleşme yapılması için yeterli değildir.

Avukatlık Kanunundaki bağdaşmazlıklar ve mesleki bağımsızlık kuralları da gözetilmelidir. Adayın başka kamu veya özel görevleri, mevcut vekâlet ilişkileri ve belediyeyle menfaat çatışması yaratabilecek dosyaları incelenmelidir. Başka kurumda kısmi zamanlı sözleşmeli çalışma yasağı ayrıca uygulanır.

Sözleşmede hukuki danışmanlık, dava ve icra takibi, mütalaa, sözleşme incelemesi ve kurum temsilinin kapsamı açıkça yazılmalıdır. Belediye adına dava takibi için gerekli vekâletname ve elektronik yargı sistemi yetkileri sözleşmeyle uyumlu biçimde düzenlenmelidir.

İstihdam süreci hangi sırayla yürütülür?

1. Norm grubu kontrolü: Bakanlığın güncel tasnif cetvelinden belediyenin grubu ve avukat kadrosu durumu belirlenir.
2. Mevcut personel kontrolü: Kadrolu veya tam zamanlı sözleşmeli avukat bulunup bulunmadığı incelenir.
3. Hizmet ihtiyacı: Hukuki işlerin hacmi ve kısmi zamanlı çalışmanın yeterliliği gerekçelendirilir.
4. Aday şartları: Ruhsat, baro kaydı, mesleki engel ve başka kurumda kısmi zamanlı çalışma durumu kontrol edilir.
5. Gider hesabı: Ücretin yıllık personel gider oranına etkisi hesaplanır.
6. Meclis kararı: Çalışma süresiyle orantılı net ücret ve sözleşme yılı karara bağlanır.
7. Sözleşme: Güncel Bakanlık örneğine uygun metin imzalanır ve gerekli bildirimler yapılır.
8. Yıl sonu değerlendirmesi: Çalışmanın devamı isteniyorsa yeni yıl için bütün şartlar yeniden incelenir.

Kısmi zamanlı avukat ile tam zamanlı sözleşmeli avukat arasındaki fark nedir?

Tam zamanlı sözleşmeli personel belediyenin normal çalışma düzeni içinde görev yapar ve istihdamı norm kadro karşılığı pozisyonla ilişkilidir. Kısmi zamanlı avukat ise yalnız haftanın veya ayın belirli gün ve saatlerinde hukuki hizmet sunar; kanunun özel hükmü nedeniyle ayrıca boş avukat kadrosu aranmaz.

Tam zamanlı istihdamda ücret tavanları, ilk defa alım usulü, kadro karşılığı ve diğer personel şartları uygulanır. Kısmi zamanlı modelde ise aynı unvanda en fazla bir kişi, takvim yılı sınırı ve çalışma süresiyle orantılı meclisçe belirlenen ücret öne çıkar.

Her iki statüde çalışanlar “sözleşmeli personel” olarak anılsa da birinin şartları diğerine doğrudan uygulanamaz. Belediye sözleşmeli personelinin diğer mali haklarına ilişkin örnek uygulamalar için belediye sözleşmeli personelinin mali hakları yazımızı inceleyebilirsiniz.

Kısmi zamanlı avukat alınamazsa hukuki hizmet nasıl yürütülür?

Belediyede kadrolu veya tam zamanlı sözleşmeli avukat bulunması nedeniyle kısmi zamanlı sözleşme şartı oluşmuyorsa hukuki işler öncelikle mevcut personel eliyle yürütülür. İş yükünün fazla olması tek başına ikinci bir kısmi zamanlı avukat alınmasına izin vermez.

Belediyenin kendi personeliyle karşılayamadığı belirli hukuki ihtiyaçlarda, Avukatlık Kanunu, kamu ihale mevzuatı, bütçe kuralları ve temsil yetkisi çerçevesinde dışarıdan hukuki hizmet alınmasının mümkün olup olmadığı somut hizmet bazında değerlendirilir. Dışarıdan hizmet alımı, 5393/49 kapsamında personel istihdamıyla aynı hukuki işlem değildir.

Bu yöntemde de sürekli bir personel ihtiyacını hizmet alımı görünümü altında karşılamak, belediye teşkilatındaki kadro düzenini aşmak veya mevzuata aykırı biçimde kamu görevi gördürmek mümkün değildir. Hizmetin konusu, süresi, ücret yöntemi ve dava temsil yetkisi açıkça belirlenmelidir.

Sık yapılan hatalar

• Norm kadro cetvelinde avukat bulunmadığı için hiçbir şekilde avukat çalıştırılamayacağını düşünmek.
• Yeni norm grubunda bulunmayan boş avukat kadrosunu eski meclis kararına dayanarak korumak.
• Dolu avukat kadrosundaki memurun grup değişikliğiyle görevden kendiliğinden ayrılacağını varsaymak.
• Kadrolu veya tam zamanlı avukat varken ayrıca kısmi zamanlı avukatla sözleşme yapmak.
• Aynı unvanda birden fazla kısmi zamanlı personel çalıştırmak.
• Eski sözleşmeye ek protokol yaparak takvim yılı sınırını aşmak.
• Ücreti belediye meclisi kararı olmadan veya çalışma süresinden bağımsız belirlemek.
• Kısmi zamanlı ücretin personel gider oranına dahil olmadığını kabul etmek.
• Başka kurumda kısmi zamanlı çalışan kişiyle ikinci sözleşme yapmak.

Sözleşmeli personelin hukuki statüsünün idari tedbir ve çalışma süresi bakımından doğurduğu sonuçlara belediye sözleşmeli personelinin statüsü rehberimizde ayrıca değindik.

Mevzuat ve resmî görüş kaynakları

• 5393 sayılı Belediye Kanunu, madde 49: Kısmi zamanlı avukat, mimar, mühendis ve veteriner çalıştırılmasının sayı, süre, ücret ve gider esaslarını düzenler. 5393 sayılı Kanun metni
• Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmelik, maddeler 5, 6, 7 ve 9: Belediye grupları ile kullanılabilecek kadro unvan ve sayılarını belirler.
• 03.01.2024 tarihli ve 2024/2 sayılı Sözleşmeli Personel İstihdamı Genelgesi: Kısmi zamanlı çalıştırılabilecek unvanları, sayı sınırını, mükerrer çalışma yasağını ve sözleşme örneklerini açıklar. Bakanlığın genelgeler sayfası
• Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğünün personel alım formları: Kısmi zamanlı sözleşme metni ile sözleşmeli personel unvan listelerini içerir. Personel alım belgelerini açın
• Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğünün 01.10.2026 tarihli ve E-53773008-622.02-16832498 sayılı görüşü: Norm grubunda avukat kadrosu bulunmayan belediyenin kısmi zamanlı avukat çalıştırabileceğini ve sonraki yıl için yeni sözleşme yapılması gerektiğini açıklamıştır. Resmî personel görüşünü açın

Kadro bulunmaması kısmi zamanlı avukata engel değildir

Norm kadro grubu değişen ve yeni cetvelinde avukat kadrosu bulunmayan belediye, 5393/49'daki özel düzenlemeye dayanarak kısmi zamanlı sözleşmeli avukat çalıştırabilir. Boş avukat kadrosu şart değildir. Buna karşılık eski gruptan kalan avukat kadrosu doluysa görevdeki memur çalışmaya devam eder ve aynı unvanda ayrıca kısmi zamanlı personel alınamaz.

Kısmi zamanlı avukat sayısı bir kişiyi geçemez; kişi başka kurumda aynı statüde çalışmamalıdır. Sözleşme takvim yılını aşamaz ve sonraki yıl için eski sözleşme uzatılmak yerine şartlar yeniden incelenerek yeni sözleşme yapılır. Net ücret, çalışma süresiyle orantılı biçimde belediye meclisince belirlenir.

Norm kadro, sözleşme ve mali sınırların birbirinden ayrı olduğu unutulmamalıdır. Kadro bulunmaması özel yöntemi engellemez; fakat bu durum personel gider oranını, mesleki yeterliği, sayı sınırını veya meclis kararı zorunluluğunu ortadan kaldırmaz.

Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. İşlemden önce belediyenin güncel norm kadro grubu, mevcut personeli, bütçe verileri ve yürürlükteki Bakanlık belgeleri birlikte değerlendirilmelidir.