Memuriyetten önce özel sektörde çalışan teknikerlerin en çok sorduğu konulardan biri, bu sürelerin derece ve kademe hesabına eklenip eklenmeyeceğidir. “SGK primim yatırıldıysa tamamı sayılır” ya da “tekniker olarak çalıştıysam hangi teknik alan olduğu önemli değildir” şeklindeki yaygın kabuller doğru değildir. Hizmetin geçtiği yer kadar, yapılan işin memurun mesleği ve kamu kadrosuyla ilişkisi de incelenir.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının 11 Mayıs 2026 tarihli personel görüşü bu ayrımı somut bir örnekle göstermiştir. Elektrik teknikeri kadrosunda bulunan personelin özel sektörde iş makineleri teknikeri olarak geçen hizmetlerinin kazanılmış hak aylık derecesinde sayılamayacağı değerlendirilmiştir. Dolayısıyla yalnızca iki işin de “teknikerlik” başlığı taşıması yeterli görülmemiş; özel sektör hizmetinin ilgili meslekte geçmiş olması aranmıştır.
Hangi personel teknik hizmetler sınıfındadır?
657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 36. maddesi kamu personelini hizmet sınıflarına ayırır. Mühendis, mimar, jeolog, kimyager, tekniker ve teknisyen gibi teknik öğrenim görmüş ve meslekleriyle ilgili görevlerde çalışan bazı personel Teknik Hizmetler Sınıfında yer alır. Yalnızca teknik bir okuldan mezun olmak yeterli değildir; atandığı kadronun sınıfı ve fiilen yürüttüğü görevin mevzuattaki konumu da önemlidir.
Örneğin tekniker diplomasına sahip bir kişinin Genel İdare Hizmetleri Sınıfındaki memur kadrosunda bulunması ile Teknik Hizmetler Sınıfındaki elektrik teknikeri kadrosunda bulunması aynı sonuç doğurmayabilir. İntibak incelemesinde diploma, kadro unvanı, hizmet sınıfı, özel sektördeki görev ve başvuru tarihindeki personel statüsü birlikte ele alınmalıdır.
657 sayılı Kanunun 36/C-1 hükmü ne getiriyor?
657 sayılı Kanunun 36. maddesinin ortak hükümler bölümündeki C/1 alt bendi, Teknik Hizmetler Sınıfına girenlerin memuriyetten önce veya memuriyetten ayrılarak mesleklerini serbest biçimde ya da resmi veya özel kuruluşlarda yürüttükleri sürelerin belirli bölümünün kazanılmış hak aylığında değerlendirilmesine imkân tanır. Kanunda sayılan kurumlarda teknik hizmetlerde geçen sürenin tamamı, diğer özel kuruluşlarda veya serbest olarak geçen ilgili sürenin ise dörtte üçü esas alınır.
Bu hak sınırsız değildir. Özel sektör ve serbest meslek süreleri yönünden değerlendirilecek süre için kanunda üst sınır öngörülmüştür. Ayrıca bulunan süre, öğrenim durumuna göre yükselebilecek dereceyi aşacak biçimde uygulanamaz. İntibakın sonucu her zaman aynı miktarda maaş artışı da yaratmaz; kazanılmış hak aylığı, kadro derecesi, emekli keseneğine esas aylık ve ödemeye esas diğer göstergeler farklı kavramlardır.
Meslekle ilgili hizmet şartı nasıl anlaşılır?
Kanundaki temel bağlantı, geçmiş hizmetin kişinin teknik mesleğinin icrası niteliğinde olmasıdır. Bu inceleme yalnız iş sözleşmesindeki unvana bakılarak yapılmamalıdır. Mezun olunan programın alanı, özel sektörde yürütülen somut görevler, kullanılan uzmanlık bilgisi, işyerinin faaliyet konusu ve kamudaki kadronun mesleki alanı birlikte değerlendirilir.
Aynı “tekniker” kelimesini taşıyan iki unvan farklı eğitim ve uzmanlık alanlarına dayanabilir. Elektrik tesislerinin kurulumu, bakımı ve kontrolüyle ilgili çalışan elektrik teknikeri ile ağır iş makinelerinin bakım veya işletim süreçlerinde çalışan iş makineleri teknikeri arasında görev benzerliği iddiası yalnız unvan üzerinden kurulamaz. Bakanlığın 2026 tarihli görüşündeki olumsuz sonucun temelinde bu mesleki alan ayrımı bulunmaktadır.
| Özel sektör görevi | Kamu kadrosu | İlk değerlendirme |
|---|---|---|
| Elektrik teknikeri | Elektrik teknikeri | Mesleki uyum bulunabilir; görev belgeleri incelenir. |
| İş makineleri teknikeri | Elektrik teknikeri | 2026 Bakanlık görüşündeki örneğe göre ilgili hizmet sayılmaz. |
| Elektrik bakım elemanı | Elektrik teknikeri | Unvan farklı olsa da yapılan iş ve diploma ilişkisi ayrıntılı incelenmelidir. |
| Satış temsilcisi | Elektrik teknikeri | Teknik mesleğin icrası kanıtlanamıyorsa değerlendirilmesi beklenmez. |
| Teknik büro görevi | İnşaat teknikeri | Proje, keşif veya uygulama işi belgelenirse somut inceleme yapılır. |
Tabloyu sağa kaydırarak tüm sütunları görüntüleyebilirsiniz.
Özel sektör süresinin dörtte üçü nasıl hesaplanır?
Şartları taşıyan özel sektör hizmetinde önce kabul edilebilir toplam süre gün olarak belirlenir. Ardından bu sürenin dörtte üçü bulunur ve intibakta dikkate alınacak hizmete çevrilir. Basitleştirilmiş örnekte elektrik teknikeri, memuriyet öncesinde aynı meslekte özel bir tesiste 8 yıl çalışmışsa bunun 6 yılı değerlendirmeye konu olabilir. Ancak bu sonuç, belgelerin uygun olduğu ve yasal üst sınırlara takılmadığı varsayımına dayanır.
| Belgelenen ilgili özel sektör süresi | 3/4 hesabı | Teorik değerlendirilecek süre |
|---|---|---|
| 4 yıl | 4 × 3/4 | 3 yıl |
| 6 yıl | 6 × 3/4 | 4 yıl 6 ay |
| 8 yıl | 8 × 3/4 | 6 yıl |
| 12 yıl | 12 × 3/4 | 9 yıl |
Tabloyu sağa kaydırarak tüm sütunları görüntüleyebilirsiniz.
Gerçek işlemlerde yıl ve ayların yanında günler de hesaplanır. SGK tescilindeki çakışan dönemler, ücretsiz günler veya işe giriş-çıkış kayıtları ayrıca ayıklanabilir. Dörtte üç oranı uygulandıktan sonra elde edilen toplamın her yılı bir kademe ve her üç yılı bir derece mantığıyla intibaka yansıtılması, personelin öğrenimine göre başlangıç ve yükselebileceği derece sınırları içinde gerçekleştirilir.
Elektrik teknikeri ve iş makineleri teknikeri örneği
Bakanlığın E-53773008-622.02-15629938 sayılı görüşündeki olayda kamu personeli elektrik teknikeri kadrosundadır; özel sektördeki hizmet ise iş makineleri teknikeri unvanıyla geçmiştir. Görüş başlığında bu özel sektör hizmetinin kazanılmış hak aylık derecesinde sayılamayacağı açıkça belirtilmiştir. Bu sonuç, her farklı unvanın mutlaka reddedileceği anlamına gelmez; fakat teknik alanlar arasında mesleki bağ kurulamadığında yalnız tekniker sıfatının yeterli olmadığını gösterir.
Örneğin SGK meslek kodu genel bir ifadeyle bildirilmiş olabilir. Böyle bir durumda personel, fiilen elektrik projeleri, tesis kurulumu, pano bakımı veya ölçüm-kontrol işleri yaptığını işveren yazısı ve görev tanımıyla gösterebilir. Buna karşılık belgeler iş makineleri bakımına işaret ediyor ve elektrik teknikerliğiyle mesleki ilişki kurulamıyorsa idare süreyi kabul etmeyebilir. Değerlendirme, gerçeğe uygun ve doğrulanabilir belgeler üzerinden yapılmalıdır.
Başvuru için hangi belgeler gerekir?
SGK hizmet dökümü, çalışma tarihlerini kanıtlamak için önemlidir ancak yapılan işin niteliğini her zaman göstermez. Bu nedenle derece ve kademe intibakı talebine mesleki bağı ortaya koyan belgeler eklenmelidir. Kurum, gerektiğinde eski işverenden ek bilgi isteyebilir veya belgelerin doğruluğunu ilgili mercilerden teyit edebilir.
- Mezuniyet belgesi veya diplomanın onaylı örneği,
- SGK tescil ve hizmet dökümü,
- İşe giriş ve işten ayrılış bildirgeleri,
- İşveren tarafından düzenlenen unvan ve ayrıntılı görev belgesi,
- İş sözleşmesi, görev tanımı veya organizasyon şeması,
- Varsa meslek odası kaydı, yetki belgesi ve proje kayıtları,
- Serbest meslek hizmetinde vergi ve faaliyet belgeleri,
- Yurt dışı hizmetlerde tercüme, denklik ve doğrulama belgeleri.
Çalışma belgesinde yalnız “tekniker olarak çalışmıştır” denilmesi yerine yapılan işlerin açıkça yazılması daha sağlıklıdır. Elektrik tesisatı projelendirme, saha uygulaması, bakım, test, ölçüm veya kontrol gibi görevlerin tarih aralığıyla gösterilmesi, mesleki ilişki incelemesini kolaylaştırır. Gerçeğe aykırı belge sunulması ise idari ve cezai sonuçlar doğurabilir.
İntibak maaşı ve diğer hakları nasıl etkiler?
Kabul edilen hizmet, kazanılmış hak aylığı derece ve kademesini ilerletebilir. Bu değişiklik aylık göstergeye bağlı unsurlarda fark oluşturabilir; ancak personelin bütün ödeme kalemleri aynı ölçüde artmaz. Kadro derecesi kendiliğinden değişmeyebilir ve ek gösterge, özel hizmet tazminatı veya emeklilik hesabı kendi şartlarına bağlı olabilir. Bu nedenle yalnız yeni derece-kademeyi değil, bordroda hangi kalemin değiştiğini kontrol etmek gerekir.
Memuriyete giriş derece ve kademesinin eğitim durumuna göre nasıl belirlendiğini anlamak için memuriyete giriş derece ve kademeleri rehberi, özel sektör çalışmalarının genel hizmet değerlendirmesi için ise özel sektör hizmetleri memuriyette sayılır mı içeriği incelenebilir.
İnsan kaynakları birimi incelemeyi nasıl yapmalı?
İdare önce personelin mevcut kadrosunu ve hizmet sınıfını doğrulamalıdır. İkinci aşamada diploma alanı ile özel sektördeki görevin gerçekten aynı mesleğin icrası olup olmadığı incelenir. Üçüncü aşamada kabul edilen hizmet tarihleri SGK kayıtlarıyla karşılaştırılır. Son olarak dörtte üç oranı, üst sınır ve öğrenime göre yükselebilecek derece kontrol edilerek intibak onayı hazırlanır.
| İnceleme adımı | Sorulacak soru | Temel belge |
|---|---|---|
| Statü | Personel Teknik Hizmetler Sınıfında mı? | Atama onayı ve kadro kaydı |
| Eğitim | Diploma hangi teknik alanı gösteriyor? | Diploma ve gerekiyorsa denklik |
| Mesleki ilişki | Özel sektörde aynı meslek fiilen icra edilmiş mi? | Görev belgesi ve iş sözleşmesi |
| Süre | Hangi günler primli ve çakışmasız? | SGK hizmet dökümü |
| Oran ve sınır | 3/4 oranı ve yasal üst sınır doğru mu? | Hesap cetveli |
| Onay | Yeni derece-kademe hangi tarihten uygulanacak? | Gerekçeli intibak onayı |
Tabloyu sağa kaydırarak tüm sütunları görüntüleyebilirsiniz.
Sık yapılan hatalar nelerdir?
En yaygın hata, SGK dökümündeki bütün günleri teknik hizmet saymaktır. Prim bildirimi çalışmayı gösterir; mesleğin icrasını tek başına kanıtlamaz. İkinci hata, aynı öğrenim seviyesindeki bütün tekniker unvanlarını eşdeğer kabul etmektir. Üçüncü hata, özel sektör süresinin tamamını hesaba katmaktır; ilgili hüküm kapsamında çoğunlukla dörtte üç oranı uygulanır. Dördüncü hata ise intibak yapıldığında kadro derecesinin ve bütün maaş kalemlerinin otomatik değişeceğini düşünmektir.
Başka bir hata, personelin başvurusunu yalnız sözlü cevapla sonuçlandırmaktır. İdare kabul veya ret kararında hangi hizmet dönemini, hangi görev nedeniyle ve hangi mevzuat hükmüne dayanarak değerlendirdiğini göstermelidir. Özellikle bir bölüm kabul edilip diğer bölüm reddedilmişse tarih ve gün sayıları ayrı yazılmalıdır. Böylece maddi hesap hatası ile hukuki yorum uyuşmazlığı birbirinden ayrılabilir.
Hizmet sayılmazsa nasıl itiraz edilir?
Personel öncelikle kurumuna yazılı başvuru yaparak gerekçeli intibak hesabını istemelidir. Başvuruda özel sektördeki görevlerin meslekle ilişkisi somut biçimde açıklanmalı ve destekleyici belgeler eklenmelidir. Yalnız işyeri unvanına değil, yapılan teknik işlere odaklanmak gerekir. Belge eksikliği nedeniyle ret verilmişse eski işverenden ayrıntılı ve doğrulanabilir görev yazısı alınabilir.
İdare mesleki ilişki bulunmadığı gerekçesiyle talebi reddederse, ret işleminin tebliğ tarihi önemlidir. İdari başvuru ve dava süreleri somut işleme göre değerlendirilmelidir. Hak kaybı yaşamamak için sendikanın hukuk birimi veya idare hukuku alanında çalışan bir avukattan destek alınabilir. Bakanlık görüşleri uygulamaya yön verir; ancak bireysel uyuşmazlıkta bağlayıcı yargı kararı yerine geçmez.
Mevzuat dayanakları
- 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu madde 36: Hizmet sınıflarını, memuriyete giriş derece ve kademelerini ve ortak hükümlerde hizmet değerlendirmesinin esaslarını düzenler.
- 657 sayılı Kanun madde 36, Ortak Hükümler C/1: Teknik Hizmetler Sınıfındakilerin memuriyet öncesi ilgili teknik hizmetlerinin hangi oran ve sınırlarla kazanılmış hak aylığında sayılacağını belirler.
- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu: Özel sektör çalışmalarının sigortalılık ve hizmet kayıtlarının doğrulanmasında esas alınan sosyal güvenlik çerçevesini oluşturur.
- Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının 11.05.2026 tarihli ve E-53773008-622.02-15629938 sayılı görüşü: Elektrik teknikeri kadrosundaki personelin iş makineleri teknikeri olarak geçen özel sektör hizmetinin kazanılmış hak aylık derecesinde sayılamayacağını belirtir.
- Danıştayın 657 sayılı Kanunun 36/C hükümlerine ilişkin kararları: Hizmet değerlendirmesinde kişinin bulunduğu sınıf, mesleki hizmet ve kanunda aranan bağın önemini ortaya koyar.
Sonuç olarak teknikerin özel sektörde çalışmış olması tek başına derece ve kademe intibakı için yeterli değildir. Hizmetin Teknik Hizmetler Sınıfıyla ve personelin mesleki alanıyla bağlantısı belgelenmeli, kabul edilen süreye kanundaki oran ve sınırlar uygulanmalıdır. Elektrik teknikeri ile iş makineleri teknikeri örneği, benzer görünen unvanların dahi farklı mesleki alanlar sayılabileceğini göstermektedir. En güvenli yöntem, başvuruyu SGK dökümüyle sınırlamamak ve yapılan teknik işi ayrıntılı belgelerle ortaya koymaktır.