Memuriyete giriş derece ve kademesi, devlet memurluğuna ilk kez atanan kişinin öğrenim durumuna göre 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 36. maddesindeki tabloya göre belirlenir. Bu rehberde lisans, ön lisans, lise, ortaokul ve ilkokul mezunlarının hangi derece-kademeden başladığını, hangi dereceye kadar yükselebileceğini, mühendis ve sağlık personeline verilen ilave dereceleri ve memuriyette iken öğrenim yükseltenlerin intibak kurallarını örneklerle anlatıyoruz. Rakamlar 2026 itibarıyla güncel tabloya aittir.
Bu rehber şunu cevaplar: Lisans mezunu memur kaçıncı dereceden başlar? Ön lisans ve lise mezunları? Mühendis, hemşire gibi unvanlarda ilave derece var mı? Yüksek lisans ve doktora maaş derecesini etkiler mi? Memuriyette iken üst öğrenim bitirenlerin intibakı nasıl yapılır?
Son güncelleme: 10 Ağustos 2026
Memuriyete giriş derece-kademesi öğrenim durumuna göre şöyledir:
İlkokul → 15/1 · Ortaokul → 14/2 · Lise → 13/3 · Ön lisans (2 yıl) → 10/2 · Lisans (4 yıl) → 9/1.
Bazı unvanlarda giriş derecesine ilave derece eklenir: mühendis/mimar → 8/1, hemşire/eczacı gibi sağlık bilimleri lisansiyerleri → 8/1.
Kaynak: 657 sayılı Kanun md. 36 (A) — öğrenim durumlarına göre giriş ve yükselinebilecek derece-kademe tablosu.
Giriş derecesi ve kademesi nedir?
Memuriyete ilk kez atanırken personelin özlük dosyasında giriş derecesi ve giriş kademesi belirlenir. Bu değer, memurun kazanılmış hak aylık derecesini oluşturur ve maaşın en temel kalemlerinden biri olan aylık göstergeyi, dolayısıyla aylık tutarı belirler. Giriş derecesi küçük sayılırsa (örneğin 9. derece), memuriyetteki başlangıç noktası o kadar yüksektir; 15. derece ise en düşük başlangıç bandıdır.
Derece-kademe kavramlarını iki yönden okumak gerekir:
| Kavram | Ne ifade eder? |
|---|---|
| Derece | Memurun aylık alımında bulunduğu basamak (1–15). 1. derece en yüksek, 15. derece en düşüktür. |
| Kademe | Derecenin içindeki alt basamak (dereceye göre 1–9). Her yıl başarılı hizmetle bir kademe ilerlenir. |
| Giriş derece/kademesi | Memuriyete ilk atamada öğrenim durumuna göre 36/A tablosundan alınan başlangıç değeri. |
| Yükselinebilecek derece | Aynı tabloya göre memurun kazanılmış hak aylık derecesinin ulaşabileceği en yüksek (en küçük numaralı) derece. |
Tabloyu sağa kaydırarak tüm sütunları görüntüleyebilirsiniz.
Giriş derecesi her unvanda aynı değildir; unvan ve hizmet sınıfına göre 36. maddenin ilave hükümleri devreye girer (aşağıda detaylandırılıyor).
Memuriyete giriş derece ve kademeleri — tam tablo (657/36-A)
Aşağıdaki görsel ve tablo, 657 sayılı Kanun'un 36. maddesi (A) fıkrasındaki öğrenim durumlarına göre giriş ve yükselinebilecek derece-kademe tablosudur. "Yükselinebilecek kademe" sütunundaki "Son" ifadesi, o derecenin son kademesi anlamına gelir (örneğin 1. derecenin son kademesi 1/4'tür).
| Öğrenim durumu | Giriş derecesi | Giriş kademesi | Yükselinebilecek derece | Yükselinebilecek kademe |
|---|---|---|---|---|
| İlkokulu bitirenler | 15 | 1 | 7 | Son |
| Ortaokulu bitirenler | 14 | 2 | 5 | Son |
| Ortaokul dengi mesleki veya teknik öğrenimi bitirenler | 14 | 3 | 5 | Son |
| Ortaokul üstü 1 yıl mesleki veya teknik öğrenimi bitirenler | 13 | 1 | 4 | Son |
| Ortaokul üstü 2 yıl mesleki veya teknik öğrenimi bitirenler | 13 | 2 | 4 | Son |
| Liseyi bitirenler | 13 | 3 | 3 | Son |
| Lise dengi mesleki veya teknik öğrenimi bitirenler | 12 | 2 | 3 | Son |
| Lise veya dengi okullar üstü 1 yıllık mesleki veya teknik öğrenimi bitirenler | 11 | 1 | 2 | Son |
| Lise veya dengi okullar üstü 2 yıl veya ortaokul üstü en az 5 yıllık mesleki veya teknik öğrenimi bitirenler | 10 | 1 | 2 | Son |
| Lise veya dengi okullar üstü 3 yıl teknik veya mesleki öğrenimi bitirenler | 10 | 2 | 2 | Son |
| 2 yıl süreli yükseköğrenimi (ön lisans) bitirenler | 10 | 2 | 1 | Son |
| 3 yıl süreli yükseköğrenimi bitirenler | 10 | 3 | 1 | Son |
| 4 yıl süreli yükseköğrenimi (lisans) bitirenler | 9 | 1 | 1 | Son |
| 5 yıl süreli yükseköğrenimi bitirenler | 9 | 2 | 1 | Son |
| 6 yıl süreli yükseköğrenimi bitirenler | 9 | 3 | 1 | Son |
Tabloyu sağa kaydırarak tüm sütunları görüntüleyebilirsiniz.
Not: Bu tablo 657'ye tabi memurların genel kuralıdır. Özel kanunları gereği farklı giriş dereceleri uygulanan personel (öğretmenler, emniyet, sağlık personeli vb.) için ilgili hükümler aşağıda ayrıca ele alınmıştır.
"Yükselinebilecek derece" kazanılmış hak aylık derecesinin sınırıdır; kadro derecesi farklı düzenlenebilir. Ayrıca derece yükselmesi için her zaman 68. maddedeki süre ve boş kadro şartları aranır.
"Son" kademe ne demek? Hangi derecede kaç kademe var?
Tablodaki "yükselinebilecek kademe: Son" ifadesi, memurun o derecenin son kademesine kadar yükselebileceğini gösterir. Kademe sayısı dereceye göre değişir:
Örneğin lise mezunu 13/3'ten başlar ve kazanılmış hak aylık derecesi 3. derecenin son kademesine (3/8) kadar yükselebilir. Her derece-kademenin karşılığı olan gösterge değerleri için memur aylık gösterge tablosu rehberine bakabilirsiniz.
Giriş derecesine ilave derece/kademe veren durumlar (657/36-A/1–8)
Genel tabloya ek olarak 36. madde, bazı meslek ve sınıflara giriş derecesine ilave derece veya kademe verilmesini öngörür. En sık karşılaşılanlar:
| Durum | İlave | Dayanak |
|---|---|---|
| Avukatlık stajını açıkta iken yapanlar / memuriyette iken yapanlar | +2 kademe / +1 kademe | 36/A-1 |
| 4 yıl süreli yükseköğrenim + mühendis/mimar sıfatı | +1 derece | 36/A-2 |
| 5 yıl ve daha fazla yükseköğrenim + mühendis/mimar sıfatı | +1 derece | 36/A-3 |
| Teknik hizmetler sınıfında görev almak şartıyla jeolog, kimyager, fizikçi, matematikçi, tekniker, yüksek tekniker vb. | +1 derece | 36/A-4 |
| 4 yıl ve daha fazla yükseköğrenim gören tabip, diş tabibi, veteriner hekim, eczacı ve benzeri sağlık bilimleri lisansiyerleri (hemşire dahil) | +1 derece | 36/A-5 |
| Lise/dengi okul mezunu olup özel kanun gereği sınavla öğretmenlik ehliyeti alanlar | 11. derece 1. kademeden giriş | 36/A-6-a |
| Emniyet hizmetleri sınıfı: ilkokul/ortaokul için +2 derece; lise için +1 derece +1 kademe; yükseköğrenim için +1 derece | İlave derece | 36/A-8-a |
Tabloyu sağa kaydırarak tüm sütunları görüntüleyebilirsiniz.
Örneğin 4 yıllık lisans mezunu mühendis 9/1 yerine 8/1'den, 4 yıllık lisans mezunu hemşire 9/1 yerine 8/1'den başlar. Bu ilaveler, 36. maddedeki koşulların tamamının sağlanması hâlinde uygulanır; atama ilanlarındaki unvan şartlarına dikkat etmek gerekir.
Yüksek lisans ve doktora girişi veya ilerlemeyi nasıl etkiler? (657/36-A/9)
Lisansüstü öğrenim, memuriyete giriş derecesi tablosunda ayrı bir satır değildir; ancak memurlukta iken veya memuriyete girmeden önce tamamlanmasına göre şu haklar doğar (657/36-A/9):
Örnek: 9/1'deki bir memur yüksek lisansını tamamlarsa kademesi 9/2 olur; aynı memur mesleğiyle ilgili dalda doktora yaparsa derecesi bir üst dereceye (8. derece) yükselir.
Not: Lisansüstü nedeniyle verilen derece/kademe, bazı özel hükümlerle (ör. Diyanet hafızlık derecesi) birlikte uygulanamaz; her durumda kurumunuzun intibak işlemini yapması gerekir.
Memuriyette iken üst öğrenim bitirenler: intibak (657/36-A/12-d)
Memuriyete girdikten sonra öğrenimini yükseltenler (örneğin ön lisans mezunu memurun lisans bitirmesi) intibak hakkından yararlanır. 36/A-12-d kuralına göre:
Ayrıca 36. madde (D) bendi gereği, memuriyette iken üst öğrenimini bitirenler, üst öğrenimin giriş derecesinde boş kadro bulunması koşuluyla, 68. maddedeki süre şartı aranmaksızın bu derecedeki görevlere atanabilir. İntibak işlemlerinin detayları için kademe ve derece ilerlemesi rehberine bakın.
Giriş derecesinden sonra ilerleme nasıl işler?
Giriş derece-kademesi belirlendikten sonra memur, kariyeri boyunca şu yollarla ilerler:
-
Kademe ilerlemesi: her yıl başarılı hizmet karşılığı bir kademe ilerlenir (ör. 9/1 → 9/2).
-
8 yılda 1 kademe: son 8 yılda disiplin cezası almayan memura, aylık derecesinin yükseltilmesinde dikkate alınmak üzere 1 kademe ilerlemesi uygulanır (657/64); 4. kademe + 8 yıl koşulunu sağlayanlar 37. madde gereği kadro şartı aranmaksızın üst dereceye yükseltilir.
-
Derece yükselmesi: üst derecede boş kadro bulunması, bulunulan derecede en az 3 yıl ve 3. kademede 1 yıl çalışma şartlarıyla bir üst dereceye yükselilir (657/68-A).
-
İntibak: öğrenim yükseltme, hizmet birleştirme ve lisansüstü nedeniyle derece-kademe yeniden belirlenir.
İlerleme süreleri ve istisnalarıyla ilgili tam rehber: memur kademe ve derece ilerlemesi 2026.
Giriş derece-kademesinin maaşa etkisi
Derece-kademe, aylık gösterge tablosundan gösterge değerini belirler; aylık tutar = gösterge × aylık katsayı formülüyle hesaplanır. Örneğin 2026 ikinci dönem katsayısı 1,575512 ile:
| Giriş | Gösterge | Aylık tutar (× 1,575512) |
|---|---|---|
| Lise (13/3) | 540 | ≈ 850,78 TL |
| Ön lisans (10/2) | 600 | ≈ 945,31 TL |
| Lisans (9/1) | 620 | ≈ 976,82 TL |
| Mühendis (8/1) | 660 | ≈ 1.039,84 TL |
Tabloyu sağa kaydırarak tüm sütunları görüntüleyebilirsiniz.
Bu tutar maaşın yalnızca "aylık tutar" kalemidir; net maaş, taban aylık, ek gösterge, yan ödeme ve tazminatlarla birlikte hesaplanır. Kendi durumunuz için memur maaş hesaplama robotunu kullanabilirsiniz.
Giriş derecesinde sık yapılan hatalar
Öğrenim durumuna göre başlangıç derece ve kademeleri
Memuriyete girişte esas alınan kural, adayın öğrenim durumunun karşılık geldiği derece ve kademeden başlatılmasıdır. 657/36-A'daki tabloya göre; ortaokul ve altı öğrenimliler 15. derecenin 3. kademesinden, lise mezunları 13/3'ten, ön lisans (2 yıllık) mezunları 10/2'den, lisans (4 yıllık) mezunları 9/1'den göreve başlar. Bu başlangıç noktası, memurun kazanılmış hak aylık derecesini ve dolayısıyla maaşını doğrudan etkiler.
Başlangıç derecesinin yanı sıra, yükselinebilecek en üst derece de öğrenim durumuna göre belirlenir. Örneğin lise mezunu bir memur en fazla 7. dereceye kadar yükselebilirken; ön lisans mezunu 6., lisans mezunu 4., yüksek lisans mezunu 3., doktora mezunu ise 1. dereceye kadar yükselebilir. Bu üst sınır, memurun kariyer planlamasında önemli bir kriterdir.
İlave derece verilen kadrolar ve intibak
Bazı özel eğitimli kadrolar, girişte bir derece ilave ile başlatılır. 657/36-A/11'e göre; teknik hizmetler sınıfında görev yapacak mühendis ve mimarlar (en az 4 yıllık yükseköğrenim), avukatlar, veteriner hekimler, diş hekimleri, eczacılar ile sağlık hizmetleri sınıfındaki bazı kadrolar (örneğin hemşire, ebe gibi en az 4 yıllık yükseköğrenim gerektirenler) bir derece ilaveli olarak başlatılır. Örneğin lisans mezunu bir mühendis 9/1 yerine 8/1'den göreve başlar.
İntibak ise, memurun daha önceki hizmetlerinin ve öğreniminin yeni duruma göre yeniden değerlendirilmesidir. Örneğin özel sektörde geçen ve sayılan hizmetler, giriş derecesinin belirlenmesinde dikkate alınabilir; bu konuda 657/36 ve ilgili intibak hükümleri uygulanır.
Memuriyette iken öğrenim tamamlama
Memuriyete girdikten sonra öğrenim durumunu yükseltenler (örneğin lise mezunu bir memurun ön lisans veya lisans bitirmesi) yeni öğrenim durumuna göre intibak isteyebilir. 657/36-A/12-d'ye göre; memuriyete girişteki öğreniminden daha üst düzeyde bir öğrenimi bitiren memur, emsal kabul edilen kişilerin kazanılmış hak aylık derece ve kademelerini aşmamak kaydıyla, yeni öğrenim durumuna uygun derece ve kademeye intibak ettirilir.
Bu intibakın pratik sonucu şudur: memur, yeni bitirdiği öğrenimin giriş derecesine göre belirlenen derece ve kademeye, ancak aynı sürede göreve başlamış emsalinin durumunu geçmeyecek şekilde yükseltilir. Bu nedenle intibak başvurusu, diplomanın kuruma teslim edilmesiyle birlikte yapılmalı ve personel birimiyle birlikte emsal hesabı kontrol edilmelidir.
Giriş derecesinin maaşa etkisi
Giriş derecesi, memurun ilk maaşını doğrudan belirler. Örneğin lisans mezunu bir memur 9/1'den başlarken, lise mezunu bir memur 13/3'ten başlar; iki başlangıç noktası arasındaki gösterge farkı, aylık maaşta belirgin bir fark yaratır. İlave dereceyle başlatılan kadrolar (örneğin 8/1'den başlayan mühendisler) ise aynı öğrenim düzeyindeki diğer memurlara göre daha yüksek bir başlangıç maaşına sahiptir.
Bu nedenle; atama sürecinde diploma, varsa ilave derece belgesi ve öğrenim durumunun kuruma eksiksiz iletilmesi önemlidir. Giriş derecesinin yanlış belirlendiği durumlarda, intibak düzeltmesi için personel birimine başvurulabilir.
Örnek senaryolar: giriş derecesi ve intibak hesapları
Kuralları somutlaştırmak için üç örnek senaryo üzerinden gidelim:
Bu örneklerin ortak noktası şudur: giriş derecesi bir kez belirlenip sabit kalmaz; öğrenim, hizmet ve lisansüstü gelişmeleriyle güncellenir. Her aşamada işlemin kurumunuzun özlük birimi tarafından yapılması ve emsal hesabının kontrol edilmesi gerekir; aksi hâlde hak kaybı yaşanabilir.
Özet
Memuriyete giriş derece-kademesi 657/36-A tablosuna göre öğrenim durumuyla belirlenir: ilkokul 15/1, ortaokul 14/2, lise 13/3, ön lisans 10/2, lisans 9/1. Mühendis, mimar ve sağlık bilimleri lisansiyerlerine ilave derece verilir; yüksek lisans +1 kademe, doktora +1 derece kazandırır. Memuriyette iken öğrenim yükseltenler emsal intibakından yararlanır. Giriş derecesi göstergeyi, gösterge de aylık tutarı belirler.
Öğrenim, unvan ve derece-kademe bilgilerinizle Temmuz–Aralık 2026 katsayılarında net maaş tahmininizi alın.
Sık sorulanlar
| Soru | Kısa cevap |
|---|---|
| Lisans mezunu kaçıncı dereceden başlar? | 4 yıllık lisans 9/1'den; yükselinebilecek derece 1'dir. |
| Ön lisans mezunu kaçıncı dereceden başlar? | 10/2'den başlar. |
| Lise mezunu kaçıncı dereceden başlar? | 13/3'ten başlar; 3. dereceye kadar yükselebilir. |
| Ortaokul/ilkokul mezunu? | Ortaokul 14/2, ilkokul 15/1. |
| Mühendisler hangi dereceden başlar? | 4 yıllık lisans + mühendis sıfatıyla 8/1. |
| Yüksek lisans ne kazandırır? | 1 kademe ilerlemesi (birden fazla yüksek lisansta yalnızca biri). |
| Doktora ne kazandırır? | Meslekle ilgili dalda 1 derece; masterdan sonra 2 kademe. |
| Üst öğrenim bitiren memurun intibakı? | 36/A-12-d'ye göre emsal sınırıyla giriş derece-kademesi esas alınır. |
| "Son" kademe ne demek? | O derecenin son kademesi; 1. derecede 1/4, 3. derecede 3/8. |
| Giriş derecesi maaşı etkiler mi? | Evet; göstergeyi ve aylık tutarı belirler. |
Tabloyu sağa kaydırarak tüm sütunları görüntüleyebilirsiniz.
İlgili rehberler
Giriş derece-kademe tablosu 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu md. 36 (A) hükmünün güncel halidir; ilave derece ve intibak kuralları aynı maddenin alt bentlerinden alınmıştır. Kişisel durumunuz için atama onayı, özlük dosyanız ve kurum personel biriminiz esastır. Bu metin hukuki danışmanlık yerine geçmez.