657 sayılı Devlet Memurları Kanunu kapsamında ilk defa devlet memurluğuna atanan adayların asli memurluğa geçiş süreçleri, 657 sayılı Kanunun 54 ve 55. maddeleri ile Aday Memurların Yetiştirilmelerine İlişkin Genel Yönetmelik (21.02.1983 tarihli ve 83/6061 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı) ile düzenlenmektedir. Bu rehberde adaylık sürecini, eğitim aşamalarını ve başarı kriterlerini inceliyoruz.

Doğrudan Cevap: 657 sayılı Kanunun 54 ve 55. maddeleri uyarınca adaylık süresi en az 1 yıl, en fazla 2 yıldır. Eğitim aşamaları; Temel Eğitim (10 gün – 2 ay), Hazırlayıcı Eğitim (1 ay – 6 ay) ve Staj (en az 2 ay) devrelerinden oluşur. Sınavlarda başarı barajı 100 üzerinden en az 60 puandır.

Aday Memurluk Süreci ve Yasal Süreler

Eğitim Aşaması Asgari Süre Azami Süre Eğitimin Amacı ve İçeriği
1. Temel Eğitim 10 gün 2 ay Bütün memurların ortak vasıfları ile ilgili temel ilkeler (Anayasa, 657 sayılı DMK, Devlet teşkilatı, resmi yazışma, halkla ilişkiler, gizlilik, etik vb.).
2. Hazırlayıcı Eğitim 1 ay 6 ay Aday memurun atandığı kurum, sınıf, kadro ve görevlerine ilişkin mesleki bilgi ve becerileri kazandırma.
3. Staj (Uygulamalı Eğitim) 2 ay Adaylık süresi sonu Teorik bilgileri fiilen uygulayarak deneyim ve pratik beceri kazandırma.
Toplam Adaylık Süresi 1 yıl 2 yıl 657 DMK md. 54 gereğince adaylık süresi 1 yıldan az, 2 yıldan çok olamaz.

Tabloyu sağa kaydırarak tüm sütunları görüntüleyebilirsiniz.

Eğitim Programları ve Konu Başlıkları

Temel eğitimde tüm memurlara ortak olarak Atatürk İlkeleri, T.C. Anayasası, 657 sayılı Kanun, Devlet Teşkilatı, Resmi Yazışma Kuralları, Belge Yönetimi ve Arşivleme, Gizlilik ve Güvenlik, Halkla İlişkiler, İnsan Hakları ve Etik gibi temel konular aktarılır.

Hazırlayıcı eğitim ise kurumun merkez ve taşra birimlerinin tanıtımı, mevzuat uygulamaları, birim iş akışları ve görevin gerektirdiği teknik bilgileri kapsar. 657 sayılı Kanunun 55. maddesine göre hazırlayıcı eğitim süresi 6 aydan fazla olamaz.

Sınav ve Değerlendirme Esasları

  • Değerlendirme: Temel ve hazırlayıcı eğitim sonunda sınav yapılır. Değerlendirme 100 tam puan üzerinden gerçekleştirilir.
  • Başarı Barajı: Sınavlarda 60 ve üzeri puan alanlar başarılı sayılır.
  • Buçuklu Puanlar: Sınav puanlarında buçuklu puanlar bir üst tam puana tamamlanır (örneğin 59,5 → 60).
  • İtiraz Hakkı: Aday memurlar sınav sonuçlarının kendilerine tebliğinden itibaren yasal süre içinde sınav komisyonuna yazılı olarak itiraz edebilirler.

Başarısızlık Durumunda Uygulanan Hükümler

657 sayılı Kanunun 56 ve 57. maddeleri uyarınca; adaylık süresi içinde temel ve hazırlayıcı eğitim devreleri ile staj dönemlerinin herhangi birinde başarısız olan, adaylık süresi içinde aylıktan kesme veya kademe ilerlemesinin durdurulması cezası alan aday memurların ilişikleri kesilir. Bu şekilde ilişiği kesilenler 3 yıl süreyle devlet memurluğuna tekrar atanamazlar.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Hazırlayıcı eğitim en fazla ne kadar sürebilir?

657 sayılı Kanunun 55. maddesi uyarınca hazırlayıcı eğitim süresi 1 aydan az, 6 aydan çok olamaz.

Aday memurun yıllık izin hakkı var mıdır?

657 sayılı Kanunun 102. maddesi gereğince yıllık izin için 1 yıllık fiili hizmet süresi şarttır. Bu nedenle aday memur 1 yıllık hizmet süresini doldurmadan yıllık izin kullanamaz; ancak mazeret ve hastalık izinlerinden yararlanabilir.

Adaylık döneminde askere giden memurun durumu ne olur?

Adaylık süresi içinde silahaltına alınan aday memurların adaylık işlemleri askerlik süresince durur; terhis sonrası göreve başladıklarında kalan eğitim ve staj süreleri tamamlatılarak adaylık süreci devam eder.