Refakat izni; devlet memurunun bakmakla yükümlü olduğu veya refakat edilmediği takdirde hayatı tehlikeye girecek birinci derece yakınlarının ağır kaza geçirmesi ya da tedavisi uzun süren bir hastalığının bulunması halinde sağlanan önemli bir özlük hakkıdır. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 105. maddesinin son fıkrası (aylıklı refakat izni) ve 108/A maddesi (aylıksız refakat izni) ile bu hakkın usul ve esasları belirlenmiştir.
Hukuki Dayanak ve İzin Süreleri
| İzin Türü | Yasal Dayanak | İzin Süresi | Mali ve Özlük Hakları |
|---|---|---|---|
| Aylıklı Refakat İzni | 657 sayılı DMK md. 105 (son fıkra) | 3 ay + 3 ay uzatma = Toplam 6 Ay | Aylık ve özlük hakları tam olarak ödenir, kesinti yapılmaz. |
| Aylıksız Refakat İzni | 657 sayılı DMK md. 108/A | 105'teki sürenin bitiminden itibaren 18 Aya Kadar | Maaş ödenmez; ilgilinin talebi üzerine verilir (idarenin takdir hakkı yoktur). |
Tabloyu sağa kaydırarak tüm sütunları görüntüleyebilirsiniz.
Refakat İzni Verilmesinin Temel Şartları
Hastalık Raporları ile Hastalık ve Refakat İznine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik (29.10.2011/28099) ve 657 sayılı Kanun uyarınca şu şartlar aranır:
- Kapsamdaki Yakınlar: Memurun ana, baba, eş, çocukları ile kardeşlerinden biri olmalıdır. (Kayınpeder, kayınvalide, büyükanne/büyükbaba kapsam dışıdır).
- Hayati Tehlike ve Bakım Gerekliliği: Sağlık kurulu raporunda kişinin ağır kaza geçirdiği ya da tedavisi uzun süren bir hastalığı bulunduğu, refakat edilmediği takdirde hayatının tehlikeye gireceği ve sürekli/yakın refakate ihtiyaç duyduğu açıkça belirtilmelidir.
- Sağlık Kurulu Raporu: Tek hekim raporu ile refakat izni verilemez; en az 3 hekimin imzasının bulunduğu sağlık kurulu (heyet) raporu zorunludur.
- Aynı Kişi ve Vaka İçin Tek İzin: Aynı kişi ve aynı vaka için aynı dönemde birden fazla memur refakat izni kullanamaz. Aynı vaka için aylıklı izin toplamda 6 ayı geçemez.
Aylıksız Refakat İzninde (108/A) Kademe İlerlemesi
657 sayılı Kanun'un 108. maddesinde aylıksız izin sürelerinin derece ve kademe ilerlemesinde değerlendirileceği haller sınırlı olarak sayılmıştır (askerlik, doğum sonrası aylıksız izin vb.). Refakat sebebiyle 108/A kapsamında kullanılan aylıksız izinlerde kademe ilerlemesi işlemez; ancak bu süreler için emeklilik kesenek ve karşılıkları ilgililer tarafından SGK'ya yatırıldığı takdirde emeklilik hizmet süresinden sayılabilir.