Arazi tazminatı (resmî adıyla ek özel hizmet tazminatı), teknik hizmetler sınıfındaki memurlara, görevlerinin niteliği gereği açık ve zorlu çalışma koşullarında fiilen arazide görev yapmaları hâlinde ödenen ek bir tazminattır. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 152. maddesi ve Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar (II sayılı cetvel, Teknik Hizmetler Bölümü) bu tazminatı düzenler. Bu rehberde 2026 itibarıyla arazi tazminatının kimlere ödendiğini, nasıl hesaplandığını ve ödeme usulünü anlatıyoruz.
Bu rehber şunu cevaplar: Arazi tazminatı kimlere ödenir? Fiilen arazide çalışma şartı nedir? Nasıl hesaplanır? Seyyar görev tazminatıyla birlikte ödenir mi?
Son güncelleme: 10 Ağustos 2026
Arazi tazminatı 2026'da kimlere ödenir?
• Teknik hizmetler sınıfına dahil kadrolarda bulunan memurlara
• Fiilen arazi, arsa ve yapı işlerinde (açık çalışma mahallinde) çalışmaları hâlinde
• Fiilen arazide çalışılmayan günler için ödenmez (Sayıştay içtihadı)
• Belediyelerde fen işleri, harita, imar, inşaat gibi birimlerin teknik personeli bu kapsamda değerlendirilir
Hukuki dayanak
Arazi tazminatı birden fazla düzenlemeye dayanır:
| Düzenleme | İçerik |
|---|---|
| 657/152 (zam ve tazminatlar) | Teknik hizmetler sınıfı personeline, görevin özelliği nedeniyle ödenecek tazminatların çerçevesini çizer. |
| Zam ve Tazminat Kararı (2006/10344) | II sayılı cetvelin (E) Teknik Hizmetler Bölümü 6. sırasında arazi tazminatı (ek özel hizmet tazminatı) göstergeleri ve ödeme esasları yer alır. |
| 160 Seri No'lu DMK Genel Tebliği | Tazminatın uygulama ayrıntılarını açıklar. |
Tabloyu sağa kaydırarak tüm sütunları görüntüleyebilirsiniz.
Ödeme şartları
Arazi tazminatının ödenmesi için şu şartlar birlikte aranır:
Nasıl hesaplanır?
Arazi tazminatı, II sayılı cetvelde ilgili grup için belirlenen gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpımıyla hesaplanır. Gösterge değerleri; kadro, hizmet sınıfı ve çalışma grubuna göre farklılık gösterir. 2026 yılının ikinci yarısında memur aylık katsayısı 1,575512'dir.
Birim amirinin listesine göre arazi tazminatına hak kazanan bir teknik personel için ilgili gösterge 1.500 ise:
Aylık arazi tazminatı = 1.500 × 1,575512 ≈ 2.363 TL (brüt)
Gösterge değerleri kadro ve gruba göre değiştiğinden, sizin durumunuzdaki güncel göstergeyi personel biriminizden veya maaş robotundan teyit edin.
Seyyar görev tazminatı ile ilişkisi
Arazi tazminatı ödenen personele, aynı günler için ayrıca seyyar görev tazminatı (6245 sayılı Harcırah Kanunu md. 49) ödenmez. Seyyar görev tazminatı; asli görevi gereği gezici çalışan personelin zorunlu giderlerini karşılamak için, fiilen gezici görev yapılan günler için yurtiçi gündeliğin 1/3'ü oranında verilir. Arazi tazminatı alan personele seyyar görev tazminatı yerine, hak ettiği ölçüde 6245/39'a göre gündelik ödenebilir. Bu ayrım, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü'nün 28 Nisan 2026 tarihli personel görüşünde de açıklanmıştır.
Bakanlık görüşü bir mevzuat hükmü değil, uygulamaya yön veren resmi bir görüştür; kendi durumunuzda kurumunuzun mali hizmet birimi ve personel birimiyle teyitleşin.
Güncel gelişme: toplu sözleşme gündemi
2026-2027 yıllarını kapsayan 8. Dönem Toplu Sözleşme sürecinde, arazi tazminatının hizmet sınıfı ayrımı yapılmaksızın araziye çıkan tüm personele ödenmesi yönünde talep ve değerlendirmeler gündeme gelmiştir. Bu yöndeki bir düzenleme, teknik hizmetler dışındaki sınıflarda arazide çalışan personelin de tazminattan yararlanmasını sağlayabilir; ancak uygulamanın kurumunuza yansıyıp yansımadığını mutlaka personel biriminizden teyit edin.
Sık yapılan hatalar
Belediyelerde arazi tazminatı uygulaması
Belediyelerde arazi tazminatı, başta fen işleri, harita, imar ve inşaat birimlerinde görev yapan teknik hizmetler personelini ilgilendirir. Bu birimlerdeki mühendis, tekniker ve teknisyenler; yol, altyapı, imar uygulaması, kamulaştırma, keşif ve kontrol gibi işlerde fiilen arazide çalıştıklarında, üçer aylık dönemler itibarıyla belirlenen listelere göre arazi tazminatı alabilir.
Uygulamada dikkat edilmesi gereken nokta, tazminatın fiilen arazide geçen günler için ödenmesidir. Büroda geçirilen günler, yıllık izin ve hastalık izni gibi süreler tazminata dahil edilmez; bu husus hem Sayıştay denetimlerinde hem de Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü görüşlerinde vurgulanmaktadır.
Hesaplama örneği adım adım
Arazi tazminatının hesabı üç adımda yapılır. Birinci adımda, personelin kadrosu ve çalışma grubu belirlenir; bu, II sayılı cetveldeki göstergeyi tayin eder. İkinci adımda ilgili dönemin memur aylık katsayısı alınır (2026 ikinci yarıda 1,575512). Üçüncü adımda gösterge ile katsayı çarpılır: örneğin göstergesi 1.500 olan bir teknik personel için 1.500 × 1,575512 ≈ 2.363 TL aylık arazi tazminatı hesaplanır.
Ödemenin gerçekleşmesi için birim amirinin üçer aylık dönem listesinde yer almak gerekir; liste, dönem içinde fiilen arazide çalışılan günleri esas alır. Personel, listede yer almadığını fark ederse durumu birim amirine ve personel birimine bildirmelidir.
Arazi tazminatı ve diğer tazminatlarla ilişki
Arazi tazminatı; özel hizmet tazminatı, ek özel hizmet tazminatı gibi diğer ödemelerle birlikte değerlendirilir. Aynı günler için seyyar görev tazminatı birlikte ödenmez; ancak 6245/39 kapsamında geçici görev gündeliği ödenebilir. Ayrıca 8. Dönem Toplu Sözleşme sürecinde, arazi tazminatının hizmet sınıfı ayrımı yapılmaksızın araziye çıkan tüm personele ödenmesi gündeme gelmiştir; bu gelişmenin kurumunuza yansıyıp yansımadığını personel biriminizden teyit edin.
Arazi tazminatı ve vergilendirme
Arazi tazminatı, memurun aylığına eklenen bir ödeme olarak gelir vergisine tabidir ve SGK kesintisine esas ücrete dahil edilir. Bu nedenle tazminatın brüt tutarı üzerinden gelir vergisi ve emekli keseneği hesaplanır; bordroda ayrı bir kalem olarak görünür.
Ödemenin dönem sonunda (üçer aylık) yapılması, maaşın o ay belirgin şekilde artmasına yol açar. Tazminatın eksik ödendiği veya listeye alınmadığı durumlarda, birim amirine ve personel birimine yazılı başvuru yapılabilir.
Arazi tazminatı ve Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü görüşü
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü, belediye personeli uygulamalarına ilişkin personel görüşleri yayımlar; arazi tazminatı da bu görüşlere konu olmuştur. 28 Nisan 2026 tarihli görüşte öne çıkan hususlar:
Belediye personeli, tazminatın listeye alınmadığını veya eksik ödendiğini fark ederse önce birim amirine ve personel birimine yazılı başvuru yapmalı; sorun sürerse kurumun mali hizmet birimi ve gerekirse üst denetim birimleri devreye girer. 8. Dönem Toplu Sözleşme sürecinde kapsamın genişletilmesine yönelik gündem, bu başvurularda dayanak olarak gösterilebilir.
Özet
Arazi tazminatı (ek özel hizmet tazminatı); teknik hizmetler sınıfındaki memurlara, fiilen arazi, arsa ve yapı işlerinde çalıştıkları günler için, üçer aylık dönemler itibarıyla birim amirlerince belirlenen listelere göre ödenir. Tutar, ilgili gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpımıyla hesaplanır (2026 ikinci yarıda katsayı 1,575512). Aynı günler için seyyar görev tazminatı birlikte ödenmez; 8. Dönem Toplu Sözleşme sürecinde kapsamın genişletilmesi gündemdedir.
Derece, kademe ve tazminatlarınızı girerek güncel maaş tutarınızı görün.
Sık sorulanlar
| Soru | Kısa cevap |
|---|---|
| Arazi tazminatı nedir? | Teknik hizmetler personeline fiilen arazide çalıştığı günler için ödenen ek özel hizmet tazminatı. |
| Kimlere ödenir? | Teknik hizmetler sınıfı kadrosunda, arazi/arsa/yapı işlerinde fiilen çalışanlara. |
| Nasıl hesaplanır? | Gösterge × memur aylık katsayısı (2026/2: 1,575512). |
| Ne zaman ödenir? | Üçer aylık dönem sonlarında, birim amirinin listesine göre. |
| Seyyar görevle birlikte ödenir mi? | Hayır; aynı günler için birlikte ödenmez (CSB görüşü, 28.04.2026). |
| Belediyede kimler alır? | Fen işleri, harita, imar, inşaat birimlerinde fiilen arazide çalışan teknik personel. |
Tabloyu sağa kaydırarak tüm sütunları görüntüleyebilirsiniz.
İlgili rehberler
Resmi kaynaklar
Arazi tazminatı kuralları 657/152 ve ilgili karar/tebliğlerin güncel halidir; gösterge değerleri kadro ve gruba göre değişir, ödeme usulü kurum uygulamasına bağlıdır. Bu metin hukuki danışmanlık yerine geçmez.